کد خبر: ۳۱۰۸۳
تاریخ انتشار: ۱۰ مهر ۱۳۹۸
اخبار ساختمان
نویسنده:  
دولت ناچار است هرساله به خاطر مصرف و قاچاق بالای بنزین، هزینه قابل توجهی را متحمل شود و به نظر می رسد که در شرایط کنونی چاره‌ دیگری غیر از تن دادن به راه حل موقتیِ سهمیه‌بندی نداشته باشد.
به گزارش خودرونویس، طبق برآوردهای سازمان برنامه و بودجه ارقام یارانه پرداختی در کشور، شامل یارانه‌های آشکار و پنهان حدود ۹۰۰ هزار میلیارد تومان در سال  است. حدود ۶۰۰ هزار میلیارد تومان از این رقم به حوزه انرژی و نفت و مشتقات آن اختصاص یافته که ۲۱۵ هزارمیلیارد تومان آن متعلق به بنزین است.



سهمیه‌بندی بنزین؛ لازم اما ناکافی

این آمار و ارقام، پیش از هرچیز نشان می‌دهد که دولت چه هزینه سنگینی را از طریق پرداخت یارانه پنهان سوخت، به ویژه بنزین متحمل می‌شود. بعلاوه، برآورد کارشناسان نشان می‌دهد که دهک دهم درآمدی ٢٥-١٧ برابر بیش از دهک یکم درآمدی از یارانه حامل‌های انرژی بهره‌مند می‌شوند. به عبارت دیگر، دولت بخش قابل توجهی از سرمایه کشور را از طریق یارانه بنزین و سایر حامل‌های انرژی مستقیم به جیب دهک‌های پر درآمد کشور می‌ریزد.

این درحالی است که علیرغم اهمیت بودجه عمرانی و زیربنایی در ساختار بودجه‌های سالانه و همچنین در پیشبرد برنامه‌های توسعه، سهم آن زیر بار سنگین یارانه‌های پنهان تقلیل می‌یابد. زیرا درآمد دولت آنقدر نیست که بتواند هم به تولید و عمران و آبادانی توجه کافی داشته باشد و هم به پرداخت یارانه‌ها پنهان بنزین وغیره.

بعلاوه، برای بخش تولید نیز آسیب زا است. رقم هنگفتی که از خلال مصرف انرژی و غیره به عنوان یارانه پرداخت می شود باید به تولید اختصاص یابد. اما پدیده یارانه‌های پنهان تولید را به نفع مصرف تضعیف می‌کند.  

اگر آمار بالای مصرف انرژی و به ویژه بنزین را نیز در نظر بگیریم اهمیت موضوع برجسته ‌تر خواهد شد. کشور ما نه تنها در مصرف بنزین بلکه در مصرف انرژی به طور کل بسیار بالاتر از میانگین های جهانی است. طبق برآورد کارشناسان، به طور متوسط، ایران حدود ۴ برابر میانگین جهانی انواع انرژی‌ها را مصرف می‌کند.

آمار اعلام شده از سوی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران نشان می‌دهد که در سال ۱۳۹۷ میانگین مصرف بنزین روزانه ٨٧ میلیون لیتر و میانگین تولید در بهمن ماه سال ۱۳۹۷، روزانه ١٠٣ میلیون لیتر بوده است‌ که این ارقام به گفته مسئولین نشان‌دهنده فاصله‌ی مطلوب تولید و مصرف بوده و می توانست به پایداری تولید و ذخیره‌سازی بنزین در کشور منجر شود.

با وجود این، آمار و ارقام مصرف در سال جدید نشان از روند افزایشی آن دارد. بر اساس آمار موجود، مصرف بنزین کشور در فروردین ماه سال ۹۸ به ۹۱.۲ میلیون لیتر رسید که این میزان در مدت مشابه سال گذشته (فروردین ۹۷) ۸۷.۱ میلیون لیتر بوده است. لازم به ذکر است که در آخر هفته ها، میزان مصرف به بالای ۱۰۰ میلیون لیتر رسیده که رقم بسیار زیادی است.

 بنابر این، چنانچه این روند افزایشی ادامه پیدا کند ممکن است میزان مصرف از مقدار تولید پیشی بگیرد. در این صورت تأمین  مازاد بر تولید داخلی به معنای خروج ارز بیشتر از کشور بوده و در نتیجه هزینه ای اضافی خواهد بود بر دوش بودجه سال جاری و شاید هم وقوع کسری بودجه.

همچنین، بر اساس گزارش‌های موجود، دولت روزانه ۴۰۰ میلیارد تومان سهمیه سوخت پرداخت می‌کند تا قیمت روی هزار تومان ثابت باشد. پرداخت این سهمیه مشکلاتی نظیر رشد لجام‌گسیخته مصرف، افزایش قاچاق سوخت، افزایش آلودگی هوا و تهدید از میان رفتن خودکفایی در تولید بنزین را به همراه آورده است.  

مجموعه عوامل یاد شده، بعلاوه برخی مسائل و مشکلات دیگر دولت را وادار خواهد کرد که برای حذف یارانه دهک‌های بالا، حذف یارانه‌های پنهان، رساندن یارانه به دست نیازمندان واقعی و البته سهمیه‌بندی بنزین و مدیریت و کاهش مصرف و قاچاق آن اقدامات لازم را انجام دهد.

به نظر می‌رسد که هم دولت و هم مجلس  به این نتیجه رسیده‌اند که باید چارچوبی برای مصرف بنزین مشخص شده و در راستای مدیریت مصرف بنزین گام‌هایی برداشته شود.

 اما، از آنجایی که این چارچوب به ناچار افزایش قیمت بنزین را نیز شامل شده و این امر تبعات احتمالی همچون افزایش تورم را برای اقتصاد کشور به همراه خواهد داشت هرگونه تصمیم‌گیری با احتیاط اتخاذ و عملیاتی می‌شود. اما این شتری است که بالاخره روزی درِ خانه‌یِ این دولت یا یکی از دولت‌های بعدی خواهد خوابید.

بدون شک، از طریق سهمیه‌بندی بنزین مقدار قابل توجهی از هزینه‌های دولت کاسته می‌شود، اما سهمیه‌بندی به معنای حل ریشه‌ای معضل بنزین نیست. در این مورد چند نکته وجود دارد که باید هم کارشناسان اقتصادی و هم دولتمردان در نظر داشته باشند.

نخست اینکه، به طور قطع میزان سهمیه اختصاصی جوابگوی مصرف خانوار نخواهد بود، در نتیجه فروش بنزین به نرخ آزاد و دو نرخی شدن آن قطعی است. اما، دو نرخی شدن بنزین خود معضل دیگری به بار می‌آورد. اگر برای جلوگیری از قاچاق، نرخ آزاد بنزین متناسب با فوب خلیج فارس تعیین شود پیامدهای تورمی فاجعه باری در بر خواهد داشت. بنابراین، به نظر می‌رسد برای جلوگیری از این اثر تورمی تفاوت زیادی بین نرخ بنزین سهمیه‌ای و نرخ بنزین آزاد وجود نخواهد داشت.

در این حالت مشکل قاچاق به جای خود باقی خواهد بود. برای مثال، درصورتی که بنزین، با نرخ ۱۰۰۰ تومان برای بنزین سهمیه‌ای و ۲۵۰۰ تومان برای بنزین آزاد نرخ گذاری شود، باز هم انگیزه برای قاچاق باقی خواهد ماند. این در حالی است که بنزین ۲۵۰۰ تومانی نیز می تواند اثرات روانی و واقعی قابل توجهی بر تورم داشته باشد.

مسئله دوم این است که سهمیه بندی و دو نرخی شدن بنزین به درستی قادر به جلوگیری از مصرف بی‌رویه آن نیز نخواهد بود و نمی‌تواند به طرز معناداری میزان مصرف را کاهش دهد.

درواقع، طبقه متوسط و بالای جامعه بیشترین مصرف کنندگان بنزین هستند. قیمت آزاد بنزین برای دهک‌های بالای درآمدی، نرخ بالایی نیست و در هزینه‌های آنها رقم قابل توجهی به شمار نمی‌رود. بنابراین، هرچقدر که بخواهند، با نرخ آزاد تهیه و مصرف می‌کنند.

طبقه متوسط و یا همان دهک‌های میانی درآمدی نیز بیشتر از خودروهای داخلی استفاده می‌کنند که بسیار پرمصرف هستند. از این رو به نظر نمی‌رسد که بتوان به کاهش مصرف بنزین امیدوار بود.

 واقعیت این است که در چند دهه اخیر صنعت خودروسازی بازار بکر و میلیونی داخلی را در نوردیده و میلیون‌ها خودرو پرمصرف (در مقایسه با میانگین جهانی) را وارد جاده‌ها و خیابان های کشور کرده است. بنابراین، بخش قابل توجهی از مصرف سوخت ناشی از کیفیت خودروهای داخلی است.

در نهایت اینکه، سهمیه‌بندی بنزین، نه یک راه حل ریشه‌ای، که اقدامی موقتی برای کاستن از قاچاق، مصرف و کاهش هزینه‌های دولت است.

تلاش در جهت بهبود شاخص‌های کلان اقتصادی مهمترین راه چاره برای این مسئله است. از طریق افزایش رشد اقتصادی، ایجاد اشتغال، کاهش تورم و رساندن سرانه درآمدی کشور به میانگین‌های جهانی و منطق‌های دست دولت را برای تصمیم‌گیری‌های جسورانه در حوزه یارانه‌ها و به ویژه یارانه‌های پنهان حامل‌های انرژی بازتر خواهد گذاشت.
منبع: ایرنا
شرایط فروش خبر
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
خودروهای پاک
خودروهای پاک
ورود جک S4 به بازار ایران + تصاویر
نوبرانه کرمان موتور در راه است

ورود جک S4 به بازار ایران + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
مشت فرانسوی ها در تولید پژو301 باز شد + تصاویر
افتتاح خط تولید جدید ایران خودرو در شرایط تحریم

مشت فرانسوی ها در تولید پژو301 باز شد + تصاویر

نام خبرنگار: تحریریه خودرونویس
چری آریزو6 در ایران رونمایی و قیمت گذاری شد
زیبا، لوکس، با کیفیت و بی رقیب

چری آریزو6 در ایران رونمایی و قیمت گذاری شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
آغاز تولید بیسو در خط تولید سیف خودرو + تصاویر + ویدیو
رونمایی از محصولی جدید در نمایشگاه شیراز 98

آغاز تولید بیسو در خط تولید سیف خودرو + تصاویر + ویدیو

نام خبرنگار: یحیی دادگر
بیسو با دو محصول در ایران استارت می زند+قیمت
با اولین بخشنامه پیش فروش از هفته آینده

بیسو با دو محصول در ایران استارت می زند+قیمت

نام خبرنگار: احمد بروغنی
تیگو 7 جدید با 18 تغییر پیش‌فروش می‌شود
با حضور خبرنگاران و مدیران چری معرفی شد

تیگو 7 جدید با 18 تغییر پیش‌فروش می‌شود

نام خبرنگار: آرش راهبر
خودروی الکتریکی شهری جدید تویوتا رونمایی شد + تصاویر
در نمایشگاه توکیو 2019 به نمایش گذاشته می‌شود

خودروی الکتریکی شهری جدید تویوتا رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نسخه الکتریکی ولوو XC40 رونمایی شد + تصاویر
معرفی یک محصول تمام الکتریکی در هر سال

نسخه الکتریکی ولوو XC40 رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
ب‌ام‌و سری 2 گرن کوپه رونمایی شد + تصاویر
رقیب باواریایی مرسدس CLA و آئودی A3 از راه رسید

ب‌ام‌و سری 2 گرن کوپه رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نسخه 4S پورشه تیکان معرفی شد + تصاویر
ضعیف‌تر، ارزان‌تر و کم مصرف‌تر!

نسخه 4S پورشه تیکان معرفی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
رودستر الکتریکی 644 اسب‌بخاری کینتیک رونمایی شد + تصاویر
صفر تا 100 در 2.7 ثانیه

رودستر الکتریکی 644 اسب‌بخاری کینتیک رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نسخه کراس اسپرت فولکس واگن اطلس از راه رسید + تصاویر
جذاب‌تر از نمونه کانسپت

نسخه کراس اسپرت فولکس واگن اطلس از راه رسید + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نسخه جدید تویوتا میرای هیدروژنی رونمایی شد + تصاویر
بزرگ‌تر، لوکس‌تر و قدرتمندتر از نسل قبل

نسخه جدید تویوتا میرای هیدروژنی رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
یک پله فراتر ار باشگاه 1.5 لیتری‌ها! + تصاویر
بررسی برلیانس H320 با پیشرانه 1650 سی سی

یک پله فراتر ار باشگاه 1.5 لیتری‌ها! + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
به یاد جوانان
تجربه رانندگی با ایکو دنا پلاس توربو

به یاد جوانان

نام خبرنگار: یحیی دادگر
ملاقات با سری 3 واقعی! + تصاویر
بررسی ب‌ام‌و 330ci مدل 2005

ملاقات با سری 3 واقعی! + تصاویر

نام خبرنگار: امیرحسین پورسینا
گربه محبوب پینین فارینا
بررسی پژو 404 سدان 1974

گربه محبوب پینین فارینا

نام خبرنگار: امیرحسین پورسینا/ عکس : وحید پورسینا
افتخار باواریایی‌ها + تصاویر
بررسی ب‌ام‌و E46 330i مدل 2005

افتخار باواریایی‌ها + تصاویر

نام خبرنگار: امیرحسین پورسینا
یکی از ارزان‌ترین اتومات‌های بازار و گران‌ترین محصول...
تست و بررسی پژو 207 صندوقدار

یکی از ارزان‌ترین اتومات‌های بازار و گران‌ترین محصول...

نام خبرنگار: یحیی دادگر
دل شیر، سرعت یوزپلنگ + تصاویر
گول ظاهر این کرولا را نخورید

دل شیر، سرعت یوزپلنگ + تصاویر

نام خبرنگار: امیرحسین پورسینا
شورولت کوروت C8.R خودی نشان داد + تصاویر
با 500 اسب‌بخار قدرت و 651 نیوتن‌متر گشتاور

شورولت کوروت C8.R خودی نشان داد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
مزدا3 TCR رونمایی شد + تصاویر
مجهز به پیشرانه دو لیتری 350 اسب‌بخاری

مزدا3 TCR رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
فولکس ID.R رکورد دروازه بهشت را شکست
افتخاری دیگر برای غول خودروسازی آلمان

فولکس ID.R رکورد دروازه بهشت را شکست

نام خبرنگار: یحیی دادگر
کیا استینگر GT420 رونمایی شد + تصاویر
نسخه مسابقه‌ای و منحصر به فرد با 422 اسب‌بخار قدرت

کیا استینگر GT420 رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
قدرتمندترین سلاح مسابقه‌ای آئودی رونمایی شد + تصاویر
مجهز به قلب تپنده‌ای 10 سیلندر

قدرتمندترین سلاح مسابقه‌ای آئودی رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تجهیز تویوتا سوپرا به پیشرانه 2JZ 700 اسب‌بخاری
در فستیوال سرعت گودوود حضور خواهد یافت

تجهیز تویوتا سوپرا به پیشرانه 2JZ 700 اسب‌بخاری

نام خبرنگار: یحیی دادگر
دورخیز آکورا برای حضور در پیست Pikes Peak
کراس‌اوور MDX اسپرت هیبرید بلای جان فورد اکسپلورر ST

دورخیز آکورا برای حضور در پیست Pikes Peak

نام خبرنگار: یحیی دادگر
خلق خاص‌ترین لامبورگینی از دل خاکسترهای هوراکان + تصاویر
در نمایشگاه SEMA رونمایی می‌شود

خلق خاص‌ترین لامبورگینی از دل خاکسترهای هوراکان + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
آئودی TT RS و S5 اسپرت‌بک با چاشنی ABT + تصاویر
افزایش قدرت بدون اعمال تغییر در قطعات پیشرانه

آئودی TT RS و S5 اسپرت‌بک با چاشنی ABT + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
پروژه تیونینگ ب‌ام‌و Z4 تکمیل شد + تصاویر
وحشی‌ترین صدای اگزوز به واسطه نصب ماژول کنترلی

پروژه تیونینگ ب‌ام‌و Z4 تکمیل شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تیونینگ پورشه 911 کررا 4S توسط تک آرت + تصاویر
افزایش 59 اسب‌بخاری قدرت در مد رانندگی اسپرت

تیونینگ پورشه 911 کررا 4S توسط تک آرت + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
هنسی به سراغ تیونینگ پورشه تیکان رفت
اعتراف تیونرها به آینده الکتریکی صنعت خودرو

هنسی به سراغ تیونینگ پورشه تیکان رفت

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تیونینگ سه محصول آئودی توسط ABT + تصاویر
افزایش قدرت پیشرانه و نصب کیت بدنه

تیونینگ سه محصول آئودی توسط ABT + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تیونینگ قورباغه بازنشسته + تصاویر
توسط B&B اتومبیل تکنیک صورت گرفت

تیونینگ قورباغه بازنشسته + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
معرفی جذاب‌ترین تویوتا در حوالی سال 2000
کانپست‌هایی که فراموش کردیم(17): الساندرو ولتا 2004

معرفی جذاب‌ترین تویوتا در حوالی سال 2000

نام خبرنگار: یحیی دادگر
سوپراسپرتی فراتر از زمان
کانسپت‌هایی که فراموش کردیم(16): شورولت کوروت استینگری 2009

سوپراسپرتی فراتر از زمان

نام خبرنگار: یحیی دادگر
خداحافظی تلخ با قورباغه آلمانی
آخرین فولکس واگن بیتل تولید شد

خداحافظی تلخ با قورباغه آلمانی

نام خبرنگار: یحیی دادگر
غول شش چرخ 10 سیلندر آمریکایی
کانسپت‌هایی که فراموش کردیم(15): دوج رم T-Rex 6x6

غول شش چرخ 10 سیلندر آمریکایی

نام خبرنگار: یحیی دادگر
رودستری که ایده تولید اس2000 را کلید زد
کانسپت هایی که فراموش کردیم (14): هوندا اس اس ام

رودستری که ایده تولید اس2000 را کلید زد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
ال-دورادو
کلاسیک‌هایی با آپشن‌های فراتر از زمان

ال-دورادو

نام خبرنگار: حمیدرضاباب‌الحوائجی
سدانی که دوست داشت کراس‌اوور باشد
کانسپت هایی که فراموش کردیم (13): بیوک سیگنیا

سدانی که دوست داشت کراس‌اوور باشد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
خودروهای پاک
خودروهای پاک
خودروهای پاک