کد خبر: ۲۵۰۸۹
تاریخ انتشار: ۰۹ بهمن ۱۳۹۷
نویسنده:  
در ماه ‌های اخیر میزان قاچاق بنزین نگرانی جدیدی برای سیاستگذاران اقتصادی کشور ایجاد کرده و طرح‌ های مختلفی برای کنترل و کاهش حجم قاچاق در راهروهای سیاستگذاری کشور در مجلس و اتاق‌های فکر مطرح شده است. در افواه و نظر کارشناسان این گزاره نقش بسته است که افزایش قیمت بنزین تبعات سیاسی و اجتماعی دارد.
به گزارش خودرونویس، از این رو طرح‌ هایی که در مورد افزایش هزینه در دسترسی به بنزین وجود دارد، به شکلی به بسته‌ های بازتوزیعی و حمایتی هم نظر داشته است. تجربه‌ های تاریخی نشان می‌دهد طرح تازه‌ای که بر سهمیه بنزین به خودروها تاکید می‌کند به دلیل بی‌توجهی به سازوکار‌ها و جزییات رفتار مصرف‌کننده به شکست منجر می‌شود و در مقابل ایده سهمیه بنزین برای افراد می‌تواند امکانات بالاتری برای رسیدن به اهداف سیاستگذار فراهم کند.

خودروها مقابل آدم‌ها
** سهمیه به خودروها
در دهه 60 نظام توزیع کالا در کشور بر اساس سهمیه شکل گرفته و هر فرد دارای دفترچه اقتصادی بود. بر آن اساس افراد می‌توانستند کوپنی برای بعضی کالاها داشته باشد، خودروها نیز سهمیه بنزین داشتند. محمدرضا پورابراهیمی رییس کمیسیون اقتصادی مجلس از طرحی دفاع می‌کند که بر اساس سازوکار آن قیمت بنزین و گازوییل ثابت نگه داشته می‌شود. در این طرح به هر خودرو به صورت ماهانه سهمیه 60 لیتری اختصاص می‌یابد. این سهمیه به قیمت هزار تومان به هر خودرو تعلق می‌گیرد. بر اساس این طرح در ادامه مصرف تا 80 لیتر، قیمت 1500 تومان در نظر گرفته می‌شود و از 80 لیتر تا 120 لیتر دو هزار تومان خواهد بود.

قیمت بنزین همچنین برای مصرف از 120 لیتر تا 150 لیتر سه هزار تومان و از 150 لیتر به بالا قیمت بنزین 5 هزار تومان محاسبه خواهد شد. بنا به آنچه پورابراهیمی در توضیح طرح گفته است مصرف کنندگان در پمپ بنزین‌ها برای خرید بنزین 1000 تومان می‌پردازند و عوارض مربوط به افزایش مصرف برای هر خودرو وضع می‌شود و باید پرداخت شود. رییس کمیسیون اقتصادی در خصوص این طرح گفت: طبق این طرح هر چه مصرف افزایش یابد عوارض آن محاسبه شده و تسویه می‌شود. پیشنهاد ما این است که در بازه زمانی سه ماهه یا شش ماهه این تسویه انجام شود، مثل جریمه رانندگی. البته متناسب با ارزش خودرو برای بدهی و عوارض سقفی در نظر گرفته شده است که وقتی بدهی راننده به این سقف نزدیک شد باید پرداخت کند در غیر این صورت کارت سوخت راننده باطل خواهد شد. اگر کسی ظرف سه تا شش ماه عوارض خود را پرداخت نکرد جریمه 10 درصدی به عوارض اضافه می‌شود و بعد از آن کارت سوخت افراد ابطال خواهد شد.

وی همچنین اظهار داشت: در این طرح پیش‌بینی شده است که برای خودروهای عمومی مسیری با GPS تعریف شود و بر اساس مسافت طی شده به خودروهای عمومی شامل تاکسی‌ها و اسنپ‌ها سهمیه بنزین داده شود. ضریبی نیز برای مصرف در ترافیک در نظر می‌گیریم. برای خودروهای عمومی نیز سهمیه مشخصی را تعریف می‌کنیم که مازاد بر آن شامل جریمه خواهد شد تا بازار دومی از سوی تاکسی‌داران راه نیفتد.

** از قضا سرکنگبین، ‌صفرا فزود
هر سیاست اقتصادی نمودی در بازتوزیع منابع و امکانات دارد. یعنی برای گروهی از مردم، حقوقی به رسمیت می‌شناسد و دولت را موظف به تامین این حقوق می‌کند و از سمتی با اخذ مالیات و نظایر آن، گروهی را از رسیدن به منافع شخصی بازمی‌دارد. طرح سهمیه‌بندی بنزین در ابتدا بر این ایده استوار است که دارندگان خودروها دارای حق و امتیاز بهره‌مندی از یارانه بنزین هستند و کسانی که خودروی شخصی ندارند، از این امتیاز بهره نخواهند برد. کسانی که خودرو ندارند عموما در دهک‌های پایین درآمدی هستند و از این رو این طرح این گروه را فاقد حقوق می‌داند و رانت موجود در بنزین به نرخ هزارتومان را در میان برخورداران توزیع خواهد کرد.

اشکال دومی که طرح دارد، شناسایی خودروهای تاکسی اینترنتی به صورت خودروی عمومی است. پیش‌تر و در سال 86 که سهمیه‌بندی خودروها در کشور اجرا شد، برای آژانس‌ها و حتی خودروهای مسافربر شخصی نیز سهمیه ویژه‌ای در نظر گرفته شد تا به حمل و نقل کمک کنند. ایده به رسمیت شناختن خودروهای تاکسی اینترنتی نیز بر همان مبنا مطرح شده است و به نظر می‌رسد دقیقا همان اتفاق تکرار خواهد شد. تعداد زیادی خودرو در سامانه‌های تاکسی اینترنتی ثبت ‌نام می‌کنند و منافع برخورداری از سهمیه این خودروها را کسب خواهند کرد در حالی که هیچ خدمتی به حمل و نقل نمی‌کنند. نکته کلیدی‌تر ماجرا این است که این خودروها را نمی ‌توان حمل و نقل عمومی دانست بلکه خدمتی است که از سمت بخش خصوصی در ازای دریافت کامل هزینه از شهروندان صورت می‌پذیرد و دادن یارانه به این بخش هیچ توجیهی ندارد. این موضوع باید مورد التفات باشد که تزریق یارانه بدین بخش به صورت ضمنی این معنی را با خود دارد که مجلس به دولت حکم کرده است که در این بخش سرمایه‌گذاری کند و یعنی نظام حکمرانی کشور به سمت توسعه راننده شدن شهروندان است و نه آنکه بخش‌های نوآورانه در اقتصاد مورد حمایت قرار گیرد.

مورد سومی که در این طرح دیده نشده است، امکان جابه‌جایی کارت‌های سوخت میان شهروندان است که در آن یا هزینه‌ای پرداخت شود یا حتی در چارچوب ارتباطات خانوادگی ممکن است رخ دهد. برای توضیح این اتفاق به یک مثال ساده اشاره می‌شود. اگر سه خودرو وجود داشته باشند که مصرف آنها به ترتیب 40، 60 و 80 لیتر باشد انتظار این است که 180 لیتر مصرف کل وجود داشته باشد که به همین میزان نیز پرداختی به جایگاه‌های سوخت صورت می‌گیرد. در نظر طراحان این بوده است که فردی که مصرف بیشتر دارد، از کارت خود مصرف خواهد کرد و 20 لیتری که بیشتر از سهمیه مصرف کرده است با عوارض همراه خواهد بود و برای دولت درآمدی خواهد داشت اما آنچه در عمل و مبنای رفتار شهروندان است اتفاق دیگری است. شهروند اول که مصرف کمتری دارد به شهروند پرمصرف کارت خود را قرض می‌دهد یا حتی ممکن است بخشی از سهمیه خود را به وی بفروشد و در این صورت هر سه شهروند به اندازه 60 لیتر از کارت سوخت خود مصرف خواهند داشت که باز هم مصرف همان مقدار قبلی است اما آنچه خواست طراحان در اخذ عوارض بر مصرف بوده است به میزان صفر خواهد بود. یعنی طرح به گونه‌ای است که هدفی را مدنظر قرار داده است اما سازوکار آن به گونه‌ای است که خود به شهروندان این راه فرار را نشان می‌دهد.

علاوه بر نقدهایی که پیش ‌تر بیان شد، مهم ‌ترین نقدی که به این طرح وارد است ثابت کردن قیمت‌هاست که با توجه به تورم سالانه کشور بدین معناست که بنزین به صورت سالانه به صورت نسبی ارزان‌تر شود. همچنین انتخاب قیمت‌ها و حجم‌ های سوخت، یک ابزار سیاسی خواهد بود که هر سال میان دولت ومجلس در مورد انتخاب آن بحث خواهد شد و نهایتا با توجه به آنکه در بعضی سال‌ها انتخابات است و ممکن است انتخاب قیمت و حجم مصرف برای دولت یا مجلس‌نشینان عوارض سیاسی داشته باشد، تعیین این دو فاکتور از یک بحث اقتصادی و توجه به منابع تامین آن، رنگ و بوی سیاسی به خود بگیرد و چالشی برای مجلس و دولت ایجاد کند.

** طرح سهمیه سوخت ایرانیان
در حالی که رییس کمیسیون اقتصادی مجلس سهمیه سوخت برای خودروها را مطرح کرده است، گروهی از نمایندگان مجلس از طرحی که با همراهی مرکز پژوهش ‌ها آماده شده است حمایت می‌کنند. این طرح به هر شهروند ایرانی سهمیه ‌ای از بنزین و دیگر حامل‌ها تخصیص می‌دهد و این جا شهروندان خود تصمیم می‌گیرند که آن را مصرف کنند یا به کسانی که بیشتر از سهمیه‌شان متقاضی مصرف بنزین هستند، واگذار کنند. طرحی که در نظرسنجی برنامه تلویزیونی پایش هم با حمایت 75 درصدی مردم همراه بود.

منبع: روزنامه اعتماد
شرایط فروش خبر
تلگرام
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
سواری
سواری
چری آریزو6 در ایران رونمایی و قیمت گذاری شد
زیبا، لوکس، با کیفیت و بی رقیب

چری آریزو6 در ایران رونمایی و قیمت گذاری شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
آغاز تولید بیسو در خط تولید سیف خودرو + تصاویر + ویدیو
رونمایی از محصولی جدید در نمایشگاه شیراز 98

آغاز تولید بیسو در خط تولید سیف خودرو + تصاویر + ویدیو

نام خبرنگار: یحیی دادگر
بیسو با دو محصول در ایران استارت می زند+قیمت
با اولین بخشنامه پیش فروش از هفته آینده

بیسو با دو محصول در ایران استارت می زند+قیمت

نام خبرنگار: احمد بروغنی
تیگو 7 جدید با 18 تغییر پیش‌فروش می‌شود
با حضور خبرنگاران و مدیران چری معرفی شد

تیگو 7 جدید با 18 تغییر پیش‌فروش می‌شود

نام خبرنگار: آرش راهبر
«رهام» محصول جدید سایپا معرفی شد+مشخصات فنی
همزمان با هفدهمین نمایشگاه خودرو شیراز

«رهام» محصول جدید سایپا معرفی شد+مشخصات فنی

جی.ای.سی S7 سوغات پاییزی کرمان موتور
در راستای افزایش تنوع محصولات صورت گرفت

جی.ای.سی S7 سوغات پاییزی کرمان موتور

نام خبرنگار: یحیی دادگر
آستون مارتین DBS سوپرلگرا ولانته رونمایی شد + تصاویر
با 715 اسب‌بخار قدرت و 900 نیوتن‌متر گشتاور

آستون مارتین DBS سوپرلگرا ولانته رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
خودروی شهری جنسیس Mint رونمایی شد + تصاویر
در نمایشگاه نیویورک صورت گرفت

خودروی شهری جنسیس Mint رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
رونمایی از جی ام سی آکادیا 2020 با چهره جدید+ تصاویر
در نمایشگاه نیویورک صورت گرفت

رونمایی از جی ام سی آکادیا 2020 با چهره جدید+ تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
مرسدس GLC 63 در نمایشگاه نیویورک رونمایی شد + تصاویر
صفر تا 96 در 3.6 ثانیه

مرسدس GLC 63 در نمایشگاه نیویورک رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
فولکس واگن ترامونت ایکس رونمایی شد + تصاویر
در نمایشگاه شانگهای صورت گرفت

فولکس واگن ترامونت ایکس رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
کارما ریورو GT با پیشرانه ب‌ام‌‌و رونمایی شد + تصاویر
در نمایشگاه شانگهای صورت گرفت

کارما ریورو GT با پیشرانه ب‌ام‌‌و رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
پورشه 911 اسپیدستر سرانجام رونمایی شد + تصاویر
در نمایشگاه نیویورک صورت گرفت

پورشه 911 اسپیدستر سرانجام رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
دل شیر، سرعت یوزپلنگ + تصاویر
گول ظاهر این کرولا را نخورید

دل شیر، سرعت یوزپلنگ + تصاویر

نام خبرنگار: امیرحسین پورسینا
همه چیز روی دور تند + تصاویر
آشنایی با یک فولکس واگن گلف خاص در تهران

همه چیز روی دور تند + تصاویر

نام خبرنگار: امیرحسین پورسینا
جادارتر، اسپرت‌تر و زیباتر + تصاویر
تست درایو هیوندای النترا 2019

جادارتر، اسپرت‌تر و زیباتر + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
جنگ چینی‌ها در خاک ایران
بررسی و مقایسه جک جی4 و بسترن بی30

جنگ چینی‌ها در خاک ایران

نام خبرنگار: یحیی دادگر
ماتِ مبهوت کننده
ساعاتی با مرسدس CLS منحصر به فرد پایتخت ...

ماتِ مبهوت کننده

نام خبرنگار: امیرحسین پورسینا
من هوندا آکورد هستم!
یادآوری خاطرات خوب با یک خودرو عالی از دهه 1990

من هوندا آکورد هستم!

نام خبرنگار: امیرحسین پورسینا
یک روز پرفشار المپیکی
اولین تست چری آریزو 6 در پیست آزادی برگزار شد

یک روز پرفشار المپیکی

نام خبرنگار: آرش راهبر
آیا قوانین جدید به سلطه مرسدس پایان می‌دهد؟
پیش نمایشی به فصل جدید مسابقات فرمول 1

آیا قوانین جدید به سلطه مرسدس پایان می‌دهد؟

نام خبرنگار: وحید کامیاب
تکامل، از رنو 5 تا پورشه 718 + تصاویر
گفت‌گو با امیر ضیایی راننده قدیمی و قهرمان اتومبیلرانی

تکامل، از رنو 5 تا پورشه 718 + تصاویر

نام خبرنگار: آرش راهبر
واکنش پژو نسبت به رکوردشکنی فولکس واگن
آیا شیر فرانسوی به Pikes Peak می‌رود؟

واکنش پژو نسبت به رکوردشکنی فولکس واگن

نام خبرنگار: یحیی دادگر
وندال One با قلب تپنده هوندا سیویک R معرفی شد
خودرویی مسابقه‌ای و فوق سبک با 560 اسب‌بخار قدرت

وندال One با قلب تپنده هوندا سیویک R معرفی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
حماسه 9 ثانیه! + ویدیو
رکورد مسابقات درگ 400 متر ایران شکسته شد

حماسه 9 ثانیه! + ویدیو

نام خبرنگار: تحریریه خودرونویس
پورشه کیمن GT4 کلاب اسپرت از رسید + تصاویر
پیشکشی برای حرفه‌ای‌ها و آماتورها

پورشه کیمن GT4 کلاب اسپرت از رسید + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
بازگشت 530 MLE به دوران درخشش
سایت آفریقای جنوبی ‌ب‌ام‌و در پی احیای یک اسطوره

بازگشت 530 MLE به دوران درخشش

نام خبرنگار: یحیی دادگر
بازسازی خودروی نوستالژی آلمان شرقی
ترابانت 601 زنده می‌شود

بازسازی خودروی نوستالژی آلمان شرقی

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نسل اول فورد برانکو به پیشرانه الکتریکی مجهز شد + تصاویر
360 اسب‌بخار قدرت و جعبه دنده پنج سرعته دستی

نسل اول فورد برانکو به پیشرانه الکتریکی مجهز شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نسخه تیون شده پورشه کاین کوپه در راه است
بادی کیت فوق عریض و قدرتی نزدیک به 600 اسب‌بخار

نسخه تیون شده پورشه کاین کوپه در راه است

نام خبرنگار: یحیی دادگر
وقتی راش موستانگ و F-150 را یکجا تیونینگ می‌کند + تصاویر
در نمایشگاه نیویورک رونمایی خواهد شد

وقتی راش موستانگ و F-150 را یکجا تیونینگ می‌کند + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تانک قد بلند!
رندری با امکان پیوستن به واقعیت

تانک قد بلند!

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نسخه بدون سقف لیستر LFT از راه رسید + تصاویر
عرضه محدود به 10 دستگاه

نسخه بدون سقف لیستر LFT از راه رسید + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
اتاق کنفرانس سیار + تصاویر
مرسدس وی کلاس با چاشنی می‌باخ

اتاق کنفرانس سیار + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
رودستری که ایده تولید اس2000 را کلید زد
کانسپت هایی که فراموش کردیم (14): هوندا اس اس ام

رودستری که ایده تولید اس2000 را کلید زد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
ال-دورادو
کلاسیک‌هایی با آپشن‌های فراتر از زمان

ال-دورادو

نام خبرنگار: حمیدرضاباب‌الحوائجی
سدانی که دوست داشت کراس‌اوور باشد
کانسپت هایی که فراموش کردیم (13): بیوک سیگنیا

سدانی که دوست داشت کراس‌اوور باشد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
وقتی پینین‌فارینا پیشنهاد هنری فورد را رد کرد!
یک یادآوری تاریخی جالب

وقتی پینین‌فارینا پیشنهاد هنری فورد را رد کرد!

نام خبرنگار: مصطفی محدث
نام لوتوس الیز از کجا گرفته شده است؟
با ریشه اسم یک محصول آشنا شوید

نام لوتوس الیز از کجا گرفته شده است؟

نام خبرنگار: مصطفی محدث
موتور وسط، چهار توربو و دوازده سیلندر!
کانسپت‌هایی که فراموش کردیم (11): کرایسلر می فور-توئلو

موتور وسط، چهار توربو و دوازده سیلندر!

نام خبرنگار: مصطفی محدث
بنتلی مولسان W.O ادیشن رونمایی شد
به مناسبت سالگرد 100 سالگی

بنتلی مولسان W.O ادیشن رونمایی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
سواری
سواری
سواری