کد خبر: ۲۲۲۶۳
تاریخ انتشار: ۳۰ مهر ۱۳۹۷
نویسنده:  
پس از کلی تایید و تکذیب، سرانجام استعفای محمد شریعتمداری از وزارت صنعت، معدن و تجارت تایید و در نهایت نیز حسن روحانی رئیس‌جمهوری، با آن موافقت کرد تا رضا رحمانی به‌عنوان سرپرست و وزیر پیشنهادی این وزارتخانه معرفی شود.
به گزارش خودرونویس، استعفای شریعتمداری از وزارت صنعت در شرایطی است که دوران مسوولیت حدودا ۱۴ماهه وی در این وزارتخانه، پر بود از حواشی مربوط به صنعت و بازار خودرو. از لغو مصوبات به نفع خودروسازان گرفته تا بستن سایت ثبت‌سفارش به روی واردکنندگان خودرو و عزل و نصب مدیران خودروسازی در واپسین روزهای مسوولیت، همه و همه اقداماتی است که در کارنامه خودرویی شریعتمداری به ثبت رسیده است.

از جنگ سرد با واردکنندگان تا حذف شورای رقابت
اگرچه سوابق پیشین شریعتمداری در وزارت بازرگانی و همچنین رای بالای نمایندگان مجلس شورای اسلامی به وی برای تصدی پست وزارت صنعت، معدن و تجارت، امیدواری‌هایی را برای فعالان بازار خودرو مبنی‌بر حل مشکلات، پدید آورد، اما در عمل اتفاقات دیگری رخ داد تا روابط واردکنندگان و وزارت صنعت در دوران مسوولیت شریعتمداری، تیره و تار شود. بعدها نیز در شرایطی که تخلفات برخی کارمندان مجموعه وزارت صنعت در پرونده ثبت‌سفارش خودرو محرز شد، شریعتمداری واکنش محکمی در مقابل متخلفان نشان نداد؛ به نحوی‌که خبری مبنی‌بر توبیخ و برکناری مقصران این ماجرا به گوش نرسید.

در حوزه تولید اما اوضاع کمی بهتر بود، چه آنکه شریعتمداری با لغو برخی مصوبات و بستن سایت ثبت‌سفارش خودرو و البته کنار زدن شورای رقابت از پروسه قیمت‌گذاری، خشنودی خودروسازان را رقم زد. البته این به معنای رضایت کامل زنجیره خودروسازی از عملکرد شریعتمداری نبود، به‌خصوص آنکه قطعه‌سازان بارها نسبت به سیاست‌های ارزی وزارت صنعت و همچنین توقف قطعات و مواد اولیه شان در گمرک به‌دلیل وجود کاغذبازی‌های فراوان در این وزارتخانه، گلایه کردند. بنا به ادعای قطعه‌سازان، مواردی مانند تخصیص ارز و ترخیص قطعات و مواد اولیه از گمرک، پروسه‌ای طولانی در وزارت صنعت دوران شریعتمداری داشته و به‌نظر می‌رسد این موضوع که از آن با نام تحریم‌های داخلی یاد می‌شود، تاثیر قابل‌توجهی در کاهش تولید گذاشته است.

همچنین در حوزه سرمایه‌گذاری خارجی نیز اگرچه شریعتمداری موافق حضور خودروسازان معتبر دنیا در ایران بود، اما به‌نظر می‌رسد آن‌طور که باید، از این ماجرا حمایت نکرد و مثال بارز آن نیز رانده شدن رنو از کشور بود. در نهایت، شریعتمداری در اواخر دوران حضور خود در وزارت صنعت، مدیرعامل سایپا را در کمتر از ۱۱ ماه تغییر داد تا رکورد جابه‌جایی مدیریتی در تاریخ خودروسازی ایران به نام وی ثبت شود. شریعتمداری همچنین در دوران مسوولیت خود در وزارت صنعت، چندان وقعی به شورای سیاست‌گذاری خودرو نگذاشت و معمولا در جلسات آن شرکت نمی‌کرد. این شورا که طبق نامش، وظیفه سیاست‌گذاری در صنعت خودرو را بر عهده داشت، در دولت یازدهم و دوران وزارت محمدرضا نعمت‌زاده، تقریبا مرتب برگزار می‌شد، اما شریعتمداری چندان روی خوشی به آن نشان نداد.

در کل اگر نگاهی کلی به کارنامه خودرویی شریعتمداری در وزارت صنعت بیندازیم، به‌نظر می‌رسد بیشتر اقدامات وی در حوزه خودرو، به نوعی خشنودی خودروسازان را در پی داشته، اما در حوزه قطعه‌سازی، رضایتمندی چندان بالا نبوده است. در بخش بازرگانی خودرو نیز بنا به اظهارات و مصاحبه‌های واردکنندگان، به هیچ وجه رضایتمندی از عملکرد شریعتمداری به چشم نمی‌آید، چه آنکه هیچ کس به اندازه آنها از رفتن وی، خرسند نیست.هرچه هست، در ادامه این گزارش، نگاهی می‌اندازیم به جزئیات کارنامه خودرویی شریعتمداری در وزارت صنعت، معدن و تجارت تا مشخص شود وی در صنعت و بازار خودرو کشور چه کرد.

 خدمت بزرگ به خودروسازان!

با وجود آنکه گمان می‌رفت شریعتمداری با توجه به سوابق و روحیه بازرگانی‌اش، بر خودروسازان داخلی در حوزه تولید و کیفیت و صادرات سخت بگیرد، اما وی در همان هفته‌های ابتدایی رفتن به ساختمان شماره یک خیابان سمیه، تصورها را به کل تغییر داد. بنابر مصوبه مرداد سال گذشته هیات دولت، قرار شد برای شماره‌گذاری خودروهای سواری تولید داخل، به ازای مصرف سوخت بیش از ۸ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر چرخه ترکیبی، یک خودرو فرسوده اسقاط شود. به‌عبارت بهتر، خودروسازان موظف شدند در ازای تولید هر یک دستگاه محصول دارای مصرف سوخت بیش از ۸ لیتر، یک خودرو فرسوده را از رده خارج کنند تا ضمن تسریع در روند اسقاط، از حجم آلودگی هوای کلان‌شهرها کاسته شود. این در حالی بود که شریعتمداری به فاصله کمتر از دو ماه از ابلاغ این مصوبه، آن را لغو و خیال خودروسازان را از بابت اسقاط راحت کرد. مصوبه موردنظر البته دو بخش داشت که یک بخش آن به اسقاط خودروهای فرسوده ازسوی واردکنندگان مربوط می‌شد و شریعتمداری اتفاقا موافق آن بود و تنها بار اسقاط را از دوش خودروسازان برداشت.

 جنگ سرد با واردکنندگان خودرو

احتمالا اعلام خبر رفتن شریعتمداری از وزارت صنعت، هیچ صنفی را به اندازه واردکنندگان خودرو خوشحال نکرده است، چه‌ آنکه طی ۱۴ماه گذشته، روابط آنها با این وزارتخانه به‌شدت تیره و تار بود. هرچند مختل کردن فعالیت واردکنندگان خودرو، در دوران وزارت نعمت‌زاده کلید خورد، با این حال، این شریعتمداری بود که آب پاکی را روی دست آنها ریخت. زمانی که شریعتمداری از بهارستانی‌ها رای اعتماد گرفت، سایت ثبت‌سفارش خودرو بسته بود و واردکنندگان امیدوار بودند وی بلافاصله پس از ورود به وزارت صنعت، قفل آن را باز کند. با این حال، نزدیک به ۴ ماه طول کشید تا با مصوبه هیات‌وزیران سایت ثبت‌سفارش بار دیگر بازگشایی شود، آن هم در ازای افزایش تعرفه واردات خودرو و در دورانی که جهش ارزی آغاز شده بود. هرچه بود، واردکنندگان در مجموع از اینکه حداقل سایت به روی آنها باز است، خشنود بودند و توانستند کسب و کار خود را از سر بگیرند. این در حالی بود که دو ماه و نیم پس از بازگشایی سایت ثبت‌سفارش، وزارت صنعت در ابلاغیه‌ای اعلام کرد گری مارکت‌ها (شرکت‌های متفرقه خدمات پس از فروش) حق ثبت‌سفارش

ندارند.

گذشت تا اینکه وزارت صنعت در اواخر خرداد رسما ممنوعیت ثبت‌سفارش خودرو را ابلاغ و سایت موردنظر برای دومین‌بار در عرض یک سال، به روی واردکنندگان خودرو بسته شد. با وجود اعتراض فراوان واردکنندگان و تبعات منفی این اقدام از جمله تعدیل نیرو در شرکت‌های واردکننده خودرو و افزایش نجومی قیمت وارداتی‌ها در بازار و همچنین سرگردانی مشتریان، وزارت صنعت سایت ثبت‌سفارش را باز نکرد تا به نوعی جنگ سرد میان این وزارتخانه و واردکنندگان ادامه یابد.

این اتفاق در شرایطی رخ داد که از ابتدای امسال، رسانه‌ها اخباری را مبنی‌بر بروز تخلفی گسترده در ثبت‌سفارش خودرو منتشر کردند. ماجرا از این قرار بود که در دوران بسته بودن سایت ثبت‌سفارش، برخی واردکنندگان موفق به ورود به این سامانه و ثبت‌نام محصولات موردنظر خود شده بودند. هرچند وزارت صنعت، ابتدا چندان واکنش محکمی به این ماجرا نشان نداد، اما بعدها با ادامه فشارها و همچنین دستور مستقیم رئیس‌جمهوری مبنی‌بر ارائه گزارش درباره تخلف موردنظر، این وزارتخانه رسما تخلفات صورت گرفته را تایید کرد. پس از این تاییدیه، انتظار می‌رفت وزارت صنعت برخوردی جدی با متخلفان صورت داده و مقصران را توبیخ و برکنار کند، با این حال خبری در این مورد منتشر نشد، حتی با وجود تایید رسمی تخلفات توسط دستگاه قضایی و احضار برخی مدیران وزارت صنعت. در حال‌حاضر نیز پرونده تخلف در ثبت‌سفارش خودرو همچنان باز است و هرچند وقت یکبار اخباری مبنی‌بر احضار و بازداشت افراد مرتبط با آن، توسط دستگاه قضایی منتشر می‌شود.

اما حواشی واردات خودرو در دوران شریعتمداری، به اینجا ختم نمی‌شود، چه آنکه بلاتکلیفی هزاران خودرو خارجی در گمرک و عدم ترخیص آنها نیز از جمله نکات مهم کارنامه خودرویی وی به‌شمار می‌رود. در حال‌حاضر چند هزار خودرو که پول‌شان نیز به طرف خارجی پرداخت و بخشی از آنها پیش‌فروش شده است، در گمرک خاک می‌خورند، با این حال وزارت صنعت در ۱۴ ماه گذشته اقدامی جدی در راستای ترخیص آنها انجام نداده است. هرچند بخشی از این خودروها به پرونده تخلف واردات گره خورده‌اند، با این حال وزارت صنعت از آنها رفع بلاتکلیفی نکرد. در مجموع، بلاتکلیفی خودروهای مانده در گمرک، سرگردانی و اعتراض مشتریان را به دنبال داشته و از آن سو واردکنندگان را نیز به سمت توقف کسب و کار و تعدیل نیرو پیش برده است.

 کم‌توجهی به قرارداد رنو

در اینکه شریعتمداری مدافع سرمایه‌گذاری خارجی بود، تردیدی نیست، با این حال کارنامه خودرویی وی نشان می‌دهد آن‌طور که باید نیز از قراردادهای خارجی صنعت خودرو حمایت قاطع انجام نداد. مثال روشن این ماجرا، قرارداد همکاری مشترک رنو و سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) است که اجرایی شدن آن می‌توانست فصلی جدید در صنعت خودرو کشور باشد. درست است که تحریم‌های آمریکا سبب شد رنو قید قراردادش را بزند، اما اگر سنگ‌اندازی‌ها و حواشی داخلی نبود و قرارداد رنو پیش از تحریم به مرحله اجرا می‌رسید، این خودروساز فرانسوی نمی‌توانست به راحتی ایران را ترک کند و حداقل سرمایه چند صد میلیون یورویی‌اش بلوکه می‌شد. کارشناسان معتقدند اگر شریعتمداری به‌عنوان وزیر صنعت، حمایتی قاطع از قرارداد رنو انجام می‌داد و از سنگ‌اندازی‌های داخلی (به‌خصوص در ماجرای عدم واگذاری سایت بن‌رو سایپا به رنو طبق قرارداد) ممانعت می‌کرد، شاید در این دوران تحریم، رنو همدم تنهایی خودروسازی ایران می‌شد.

 کنار زدن شورای رقابت

به‌نظر می‌رسد روشن‌ترین نقطه در کارنامه خودرویی شریعتمداری، کنار زدن شورای رقابت از پروسه قیمت‌گذاری خودرو است، اقدامی که شاید بتواند راه را برای آزادسازی قیمت خودرو و پایان دادن به دلالی در این بازار باز کند. این اقدام شریعتمداری، جدا از اینکه خشنودی خودروسازان را در پی داشت، نظر موافق بسیاری از اقتصاددانان را نیز جلب کرده، چه آنکه از نظر آنها، بازار خودرو باید به سمت آزادسازی برود و تعیین قیمت بر اساس نظام عرضه و تقاضا، جایگزین قیمت‌گذاری دستوری شود. گفته می‌شود تلاش‌های شریعتمداری سبب شده شورای‌عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا با کنار گذاشتن شورای رقابت از پروسه قیمت‌گذاری خودرو موافقت کند. بر این اساس، تعیین قیمت خودرو به سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان واگذار و اجرایی شدن آن البته منوط به‌نظر مساعد ستاد تنظیم بازار است. هرچند هنوز تا آزادسازی قیمت فاصله است، با این حال شریعتمداری با کنار زدن شورای رقابت، چراغ اول را در این مسیر روشن کرد تا شاید پس از سال‌ها، بازار خودرو از قیمت‌گذاری دستوری خلاص و نظام عرضه و تقاضا تعیین‌کننده قیمت باشد.

 تعویض دقیقه ۹۰

شریعتمداری در روزهایی که همه می‌دانستند از وزارت صنعت استعفا داده و قصد رفتن به وزارت کار را دارد، یکی از آخرین امضاهای خود را پای برگه تعویض مدیرعامل سایپا نشاند. بر این اساس، محسن قاسم جهرودی از مدیرعاملی سایپا برکنار و محمدرضا سروش جایگزین وی شد تا سریع‌ترین رفت‌و‌آمد مدیران در صنعت خودرو کشور رقم بخورد. جهرودی که آبان سال گذشته با نظر مساعد شریعتمداری راهی سایپا شد، با نظر مساعد وی نیز از سایپا رفت تا رکورد جابه‌جایی مدیرعامل در تاریخ خودروسازی کشور با کمتر از ۱۱ ماه، شکسته شود. این تعویض دقیقه نودی در شرایطی بود که شریعتمداری می‌دانست چند روز بیشتر به پایان میهمانی‌اش در وزارت صنعت باقی نمانده و وزیری جدید جایگزین وی خواهد شد، با این حال مدیرعامل دومین خودروساز بزرگ ایران را تغییر داد. برخی معتقدند بهتر بود شریعتمداری عزل و نصب مدیران خودروسازی را به وزیر بعدی واگذار می‌کرد و با تغییر مدیریتی در سایپا، وی (وزیر جدید) را در برابرعمل انجام شده قرار نمی‌داد.

 
شرایط فروش خبر
تلگرام
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
موتورسیکلت
موتورسیکلت
«رهام» محصول جدید سایپا معرفی شد+مشخصات فنی
همزمان با هفدهمین نمایشگاه خودرو شیراز

«رهام» محصول جدید سایپا معرفی شد+مشخصات فنی

جی.ای.سی S7 سوغات پاییزی کرمان موتور
در راستای افزایش تنوع محصولات صورت گرفت

جی.ای.سی S7 سوغات پاییزی کرمان موتور

نام خبرنگار: یحیی دادگر
جک J4، تازه وارد سدان‌های ارزان قیمت ایران
نوبرانه بهاری کرمان موتور

جک J4، تازه وارد سدان‌های ارزان قیمت ایران

نام خبرنگار: یحیی دادگر
هاچ‌بک پرآوازه آلمانی در راه ایران است
گلف GTI، به زودی در خیابان‌ها

هاچ‌بک پرآوازه آلمانی در راه ایران است

نام خبرنگار: یحیی دادگر
رونمایی از میتسوبیشی اکلیپس کراس در کیش
آرین موتور به وعده خود عمل کرد

رونمایی از میتسوبیشی اکلیپس کراس در کیش

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نوبرانه 97 نیسان به ایران رسید+ قیمت و مشخصات
برنامه های تولیدی خودروساز ژاپنی در ایران

نوبرانه 97 نیسان به ایران رسید+ قیمت و مشخصات

نام خبرنگار: یحیی دادگر
شرکت کارسان با همکاری ب‌ام‌و اتوبوس الکتریکی ساخت + تصاویر
پیش به سوی هوایی پاک

شرکت کارسان با همکاری ب‌ام‌و اتوبوس الکتریکی ساخت + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نسخه فیس لیفت میتسوبیشی L200 رونمایی شد + تصاویر
رقیب قدرتمند و هم وطن هایلوکس از راه رسید

نسخه فیس لیفت میتسوبیشی L200 رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
دو نسخه ویژه از کمری و هایلندر در راه هستند + تصاویر
تویوتا تریم Nightshade محصولاتش را گسترش می‌دهد

دو نسخه ویژه از کمری و هایلندر در راه هستند + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نسخه کانورتیبل ب‌ام‌و سری 8 معرفی شد + تصاویر
برای اولین بار در تاریخ

نسخه کانورتیبل ب‌ام‌و سری 8 معرفی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
غول چراغ جادو به رنگ مشکی عقیق
لکسوس LX Inspiration به طور رسمی معرفی شد

غول چراغ جادو به رنگ مشکی عقیق

نام خبرنگار: سپهر عظیمی
فورته GT در نمایشگاه SEMA معرفی شد + تصاویر
لباس اسپرت بر تن سدان محبوب کیا

فورته GT در نمایشگاه SEMA معرفی شد + تصاویر

نام خبرنگار: سپهر عظیمی
هیوندای i30 فست بلک N لاین رونمایی شد + تصاویر
گسترش محصولات اسپرت با هدف افزایش امکان خرید

هیوندای i30 فست بلک N لاین رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
خسته نباشی سامورایی
آزمایش بلند مدتِ نیسان ایکس تریل 2017

خسته نباشی سامورایی

نام خبرنگار: رضا صفرآبادی فراهانی
ناگهان، چهل سال قبل
تقابل پهلوان های قدیمی، شورولت بلیزر و فورد برانکو

ناگهان، چهل سال قبل

نام خبرنگار: یحیی دادگر
سوغات تایوان
تجربه رانندگی با لوکسژن S3

سوغات تایوان

نام خبرنگار: یحیی دادگر
"تیک‌آف" مثل برق و باد +ویدیو +تصاویر
نقد و بررسی اولین خودروی الکتریکی BYD در ایران

"تیک‌آف" مثل برق و باد +ویدیو +تصاویر

نام خبرنگار: آرش راهبر- یحیی دادگر
«تیک‌آف» با نخستین هاوال در ایران+ ویدیو+ تصاویر
آغاز ویدیو تست‌های خودرونویس با یک محصول جدید

«تیک‌آف» با نخستین هاوال در ایران+ ویدیو+ تصاویر

نام خبرنگار: آرش راهبر-یحیی دادگر
کشنده طلسم
نخستین تجربه رانندگی با فولکس‌واگن پاسات 2018 در ایران

کشنده طلسم

نام خبرنگار: ارشیا عباسی
فرزند هیمالیا در برابر دنا!
مقایسه دنا پلاس و بی‌وای‌دی F3

فرزند هیمالیا در برابر دنا!

نام خبرنگار: یحیی دادگر
همیلتون خوشحال، مکس عصبانی
قهرمانی مرسدس در فرمول یک 2018 تثبیت شد

همیلتون خوشحال، مکس عصبانی

نام خبرنگار: آرش راهبر
کوبیتسا، راننده ویلیامز در فصل 2019
راننده کهنه‌کار به فرمول یک باز می‌گردد؟

کوبیتسا، راننده ویلیامز در فصل 2019

نام خبرنگار: آرش راهبر
افسانه هزار و یک اسب!
گفت‌و‌گو با سامان خنجری رکورددار درگ ایران

افسانه هزار و یک اسب!

نام خبرنگار: آرش راهبر
هانوی، پیست خیابانی می‌سازد
ویتنام و هلند خواستار میزبانی فرمول یک

هانوی، پیست خیابانی می‌سازد

دود شهاب در چشم تهران
راند سوم مسابقات دریفت در تهران برگزار شد

دود شهاب در چشم تهران

نام خبرنگار: آرش راهبر
وقت استراحت قهرمان فرارسیده است
پورشه 919 هیبرید Evo بازنشست شد

وقت استراحت قهرمان فرارسیده است

نام خبرنگار: یحیی دادگر
استارت هیجان و استاپ قانون
دومین راند از مسابقات سرعت در پیست آزادی برگزار شد

استارت هیجان و استاپ قانون

شرکت Pogea Racing به داد محصولات از مد افتاده مازراتی رسید
در آستانه بازنشستگی گرن کابریو و گرن توریسمو

شرکت Pogea Racing به داد محصولات از مد افتاده مازراتی رسید

نام خبرنگار: یحیی دادگر
سدان لوکس سوپراسپرت کش برابوس + تصاویر
مرسدس E63s 1000 نیوتن‌متری هم معرفی شد!

سدان لوکس سوپراسپرت کش برابوس + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
شورولت کوروت Z06 در لباس C7,R + تصاویر
در آستانه رونمایی نسخه موتور وسط در دیترویت

شورولت کوروت Z06 در لباس C7,R + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
من‌هارت به سراغ تیونینگ پورشه 911 می‌رود
قدرتمندتر و سریع‌تر از GT2 RS

من‌هارت به سراغ تیونینگ پورشه 911 می‌رود

نام خبرنگار: یحیی دادگر
باز هم ABT و هنرنمایی آن روی Q8
افزایش قدرت پیشرانه دیزلی آئودی توسط تیونر آلمانی

باز هم ABT و هنرنمایی آن روی Q8

نام خبرنگار: یحیی دادگر
جواهری در قلب لس آنجلس + تصاویر
شورولت بلیزر 1971 برادران رینگ در SEMA حضور یافت

جواهری در قلب لس آنجلس + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
هوندا سیویک پلاگ این هیبریدی 600 اسب‌بخاری تولید شد
توسط دانشجویان دانشگاه Clemson صورت گرفت

هوندا سیویک پلاگ این هیبریدی 600 اسب‌بخاری تولید شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
وقتی پینین‌فارینا پیشنهاد هنری فورد را رد کرد!
یک یادآوری تاریخی جالب

وقتی پینین‌فارینا پیشنهاد هنری فورد را رد کرد!

نام خبرنگار: مصطفی محدث
نام لوتوس الیز از کجا گرفته شده است؟
با ریشه اسم یک محصول آشنا شوید

نام لوتوس الیز از کجا گرفته شده است؟

نام خبرنگار: مصطفی محدث
موتور وسط، چهار توربو و دوازده سیلندر!
کانسپت‌هایی که فراموش کردیم (11): کرایسلر می فور-توئلو

موتور وسط، چهار توربو و دوازده سیلندر!

نام خبرنگار: مصطفی محدث
بنتلی مولسان W.O ادیشن رونمایی شد
به مناسبت سالگرد 100 سالگی

بنتلی مولسان W.O ادیشن رونمایی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تاریخ‌نویس/ تولید اولین خودروی دیماکسیون
12 جولای 1933

تاریخ‌نویس/ تولید اولین خودروی دیماکسیون

نام خبرنگار: مصطفی محدث
تاریخ‌نویس/ پایان جنگ حقوقی 8 ساله سوزوکی
8 جولای 2004

تاریخ‌نویس/ پایان جنگ حقوقی 8 ساله سوزوکی

نام خبرنگار: مصطفی محدث
دارنده 9 رکورد جهانی
کانسپت‌هایی که فراموش کردیم (10): ب‌ام‌و H2R

دارنده 9 رکورد جهانی

نام خبرنگار: مصطفی محدث
موتورسیکلت
موتورسیکلت
موتورسیکلت