کد خبر: ۲۱۵۸۵
تاریخ انتشار: ۱۰ مهر ۱۳۹۷
نویسنده:  
بیش از یک ماه از آغاز تحریم‌های صنعت خودروی کشور ازسوی ایالات متحده آمریکا می‌گذرد. در این مدت شاهد بودیم که شرکای خارجی صنعت خودروی کشور برای اینکه از گزند جریمه‌های تعیین شده توسط آمریکا مصون بمانند، فعالیت‌های خود در ایران را به حالت تعلیق درآوردند.
به گزارش خودرونویس، این اتفاق در کنار کاهش ورود مواد اولیه و قطعات مورد نیاز خطوط تولید خودروسازان داخلی به واسطه تحریم، سبب شده تا شرکت‌های تولیدکننده از وضعیت مساعدی برخوردار نباشند. به‌طوری‌که افت تولید در مردادماه گویای وضعیت این روزهای خودروسازی بعد از بازگشت تحریم‌ها و تعلیق فعالیت شرکای این صنعت است. براساس آمارهای منتشره ازسوی وزارت صنعت طی مردادماه سال‌جاری، صنعت خودرو شاهد افت ۳۸ درصدی بوده است.

نقش پلت‌فرم‌های ملی در خروج از بحران
در این شرایط دست‌اندرکاران صنعت خودرو، استادان دانشگاه‌ها و کارشناسان این صنعت در اظهارنظرهای مختلف به آسیب‌شناسی وضعیت این صنعت پرداخته‌اند و اینکه خودرو چگونه می‌تواند از بن‌‌بست کنونی خارج شود. در این زمینه دلایل گوناگونی از سوی کارشناسان مطرح‌ می‌شود حال آنکه در میان دلایل مطرح‌شده، برخی با اشاره به پلت‌فرم ملی تاکید دارند که اگر خودروسازان ساخت پلت‌فرم را در دوران طلایی خودروسازی کشور جدی می‌گرفتند اکنون با بحران تولید مواجه نبودند.

آنها دلیل اصلی آسیب‌پذیر بودن صنعت خودرو در مقابل تحریم‌های اعمال شده را وابستگی بیش از پیش خودروسازان داخلی به شرکای خارجی خود می‌دانند.

به عقیده آنها پاشنه آشیل صنعت خودرو در زمان تحریم‌ها همین وابستگی به وجود شرکای خارجی در این صنعت است. بنابراین خودروسازان داخلی باید پیش از این راه خود را از شرکای خارجی جدا و با تولید پلت‌فرم ملی، به نوعی به سمت استقلال در این صنعت حرکت می‌کردند.

در حالی داشتن پلت‌فرم داخلی به‌عنوان راهکار مقابله با تحریم‌های اعمال شده علیه صنعت خودروی کشور مورد توجه قرار گرفته است که با نگاهی به جنس تحریم‌ها و وضعیت تولید خودرو متوجه می‌شویم داشتن پلت‌فرم ملی هم سبب واکسینه شدن صنعت خودروی کشور در مقابل ویروس تحریم‌ها نمی‌شود.

واکسینه نشدن صنعت خودروی کشور حتی با داشتن پلت‌فرم ملی در میان کارشناسان این صنعت دارای طرفدارانی است. مساله‌ای که بیش از بحث در این زمینه مورد توجه آنها قرار می‌گیرد، نداشتن شرایط لازم برای تولید پلت‌فرم ملی در این صنعت است.

آنچه مشخص است، دانش فنی طراحی پلت‌فرم، تکنولوژی ساخت قطعات طراحی‌شده و بهره‌مندی از یک شبکه تامین پایدار و قابل اتکا از مهم‌ترین الزامات و زیرساخت‌های مورد نیاز برای طراحی پلت‌فرم است که صنعت خودروی کشور از داشتن آنها محروم است.

با توجه به وضعیت صنعت قطعه کشور و نیاز این صنعت به واردات مواد اولیه در کنار عدم توانایی در تولید تمام قطعات مورد نیاز خودروسازان می‌توان متوجه شد که در شرایط حاضر، داشتن پلت‌فرم‌های ملی به رویا شبیه است و بر فرض محال اگر هم خودرو یا خودروهایی با پلت‌فرم ملی در کشور تولید می‌شد، با توجه به شرایط حاضر و اعمال تحریم‌ها، تولید این خودروهای در خطوط تولید خودروسازان با چالش همراه بود و روند تولید آنها در آمار تولید خودروسازان نزولی می‌شد. از این رو نباید از نظر دور داشت که در حال حاضر یک واقعیت غیر قابل انکار در صنعت خودروی کشور وجود دارد و آن واقعیت این است که پرتیراژ ترین خودروی ساخت داخل هم وابستگی مستقیم و غیرمستقیم به زنجیره تامین بین‌المللی دارد و مستقل از روابط بین‌الملل نمی‌تواند به حیات خود ادامه دهد. از دیگر سو اما برخی دیگر از کارشناسان به‌دلیل جهانی شدن صنعت خودرو و ادغام شرکت‌های بزرگ خودروسازی در یکدیگر، ساخت پلت‌فرم ملی را اقدامی منسوخ شده می‌دانند و تاکید دارند که اگر پلت‌فرمی هم با هزینه‌های سرسام‌آور در دوران طلایی خودروسازی کشور ساخته می‌شد باز هم جوابگوی نیازهای کنونی نبود.


تدوین استراتژی توسعه صنعت خودرو

برخورداری صنعت خودرو از پلت‌فرم اختصاصی یا اصطلاحا ملی به رغم آنکه سال‌هاست مورد بحث و پیگیری است اما هیچ گاه دولت و شرکت‌های خودروسازی به‌طور جدی به آن ورود نکردند.

حسن کریمی‌سنجری درباره اینکه از چه زمانی بحث پلت‌فرم ملی مورد توجه خودروسازان داخلی قرار گرفت، به «دنیای اقتصاد» می‌گوید که در اواخر دهه ۷۰ که جریان نقدینگی در خودروسازی از شرایط بهتری برخوردار بود برای مدتی به این موضوع به‌طور جدی پرداخته شد و تولد خودرویی به‌نام سمند حاصل تلاش‌های آن دوران است. در حالی این کارشناس به تولید خودرویی به نام سمند به‌عنوان خودروی ملی اشاره می‌کند که شاهد بودیم تولید این خودروی ملی به‌دلیل نبود الزامات و زیرساخت‌های لازم در تولید آن سبب شد تا تبدیل به یک پلت‌فرم اختصاصی به‌طور کامل نشود. از این رو تولید نسل‌های جدیدتر و به روزتر این خودرو نتوانست با سرعت در سبد تولیدات شرکت سازنده قرار بگیرد.

کریمی‌سنجری در ارتباط با زیرساخت‌های مورد نیاز برای تولید پلت‌فرم ملی می‌گوید: دانش فنی طراحی پلت‌فرم، تکنولوژی ساخت قطعات طراحی شده و بهره‌مندی از یک شبکه تامین پایدار و قابل اتکا در کنار داشتن یک بازار بزرگ داخلی و صادراتی که هزینه میلیارد دلاری طراحی و تولید یک پلت‌فرم اختصاصی را توجیه کند از مهم‌ترین الزامات و زیرساخت‌های برخورداری از یک پلت‌فرم اختصاصی و ملی است.

کریمی‌سنجری همچنین معتقد است در ایران هیچ‌گاه شرایط برای روی آوردن صنعت خودروی کشور به طراحی و تولید پلت‌فرم ملی فراهم نبوده است. وی در ادامه با اشاره به وضعیت کنونی عنوان می‌کند که در میان الزامات و زیرساخت‌های لازم برای تولید پلت‌فرم ملی، به‌نظر می‌رسد موضوع دانش فنی در شرایطی که صنعت خودرو دچار تحریم نباشد، راحت‌تر قابل دسترس باشد. زیرا شرکت‌های دانش‌بنیان زیادی هستند که هم توانایی انتقال دانش به ما را دارند و هم حاضر به همکاری در این زمینه هستند؛ در‌حالی‌که صنعت خودرو به راحتی می‌تواند با همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان، دانش مورد نیاز برای تولید پلت‌فرم ملی را به دست بیاورد، اما دو الزام تکنولوژی ساخت و وجود یک زنجیره تامین متشکل از مجموعه‌سازی‌ها و قطعه‌سازی‌های صاحب تکنیک به سادگی قابل دستیابی نیستند.

 این کارشناس خودرو معتقد است با توجه به تاثیرپذیری خودروسازی ایران از محدودیت‌های سیاسی و نیز تحریم‌های خارجی که به‌صورت سلسله‌وار هر از چندگاهی این صنعت را دچار مشکل می‌کند، برخورداری از یک شبکه پایدار تامین تقریبا امری محال است.  کریمی‌سنجری در ادامه می‌گوید: شرکت‌های قطعه‌ساز داخلی نمی‌توانند به‌طور مستقل به حیات خود ادامه دهند و همواره وابسته به شرکت‌های خودروسازی بوده‌اند.

اشاره این کارشناس به وابستگی صنعت خودرو را می‌توانیم به‌صورت عینی در وضعیت این صنعت مشاهده کنیم. هرگاه که خودروسازی دچار افول و فرود می‌شود، این قطعه‌سازی‌ها هستند که تا آستانه تعطیلی و تعدیل نیرو پیش می‌روند.

در شرایطی که بخواهیم به سمت تولید پلت‌فرم ملی حرکت کنیم نیازمند شبکه گسترده و منسجم تامین هستیم و این مهم حاصل نمی‌شود مگر به کمک سرمایه‌گذاری گسترده. با این حال مشاهده می‌شود که این صنعت نتوانسته به‌درستی بر تجهیزات ساخت و اتوماسیون تولید سرمایه‌گذاری کند.

کریمی‌سنجری در عین حال این نکته را نیز مورد تاکید قرار می‌دهد که نباید پرداختن به طراحی پلت‌فرم ملی تعطیل شود. این کارشناس پیشنهاد می‌کند که خودروسازی کشور پیش از پرداختن به هزینه‌کرد در این موضوع بهتر است استراتژی پایداری برای توسعه خود تدوین کند که پرداختن به طراحی و تولید یک پلت‌فرم ملی بخشی از آن باشد. در آن صورت تکلیف همه ذی‌نفعان در این زمینه روشن و پایدار خواهد شد.


پلت‌فرم ملی راهگشاست؟

فربد زاوه، کارشناس خودرو هم با کریمی‌سنجری درباره مهیا نبودن شرایط برای تولید پلت‌فرم ملی در کشور موافق است.

زاوه می‌گوید: طرفداران تولید خودروبراساس پلت‌فرم داخلی معتقدند که آسیب‌های پیشا‌تحریمی و پساتحریمی صنعت خودرو ناشی از وابستگی به شرکت‌های بین‌المللی و ساخت داخل پایین محصولات تولید شده است. این کارشناس خودرو با توجه به اظهارنظر برخی از دست‌اندرکاران خودرو که معتقدند چاره کنونی صنعت خودرو طراحی و ساخت پلت‌فرم‌های ملی است تاکید می‌کند که شرایط حاکم بر صنعت خودرو امکان تولید پلت‌فرم داخلی را فراهم نمی‌کند. این کارشناس ادامه می‌دهد: اولین شرط برای تولید پلت‌فرم داخلی، سرمایه‌گذاری در این زمینه است؛ در‌حالی‌که صنعت خودروی کشور به لحاظ مالی در شرایط مساعدی قرار ندارد و نمی‌تواند برای تولید پلت‌فرم داخلی حجم بالایی از سرمایه‌گذاری را تقبل کند.

زاوه می‌گوید: در حال حاضر پرتیراژترین خودروی ساخت داخل هم وابستگی مستقیم و غیرمستقیم به زنجیره تامین بین‌المللی دارد و مستقل از روابط بین‌المللی نمی‌تواند به حیات خود ادامه دهد. در عین حال کاهش این وابستگی به حتی یک قطعه مشکل را حل نمی‌کند و امکان دارد عدم تحویل همان یک قطعه صنعت خودرو را از پای دربیاورد.

معضلی که زاوه به آن اشاره می‌کند در حال حاضر در وضعیت تولید خودروهای پرتیراژ به راحتی قابل مشاهده است.

تولید خودروهایی مانند پراید و ۴۰۵ وابستگی بسیار کمی به قطعات خارجی دارند.

زاوه تاکید می‌کند که وضعیت صنعت قطعه کشور در زمان تحریم‌ها بحرانی می‌شود و نقاط آسیب این صنعت را در زمان اعمال تحریم‌ها می‌توان به راحتی مشاهده کرد.

قطعه‌سازان داخلی به شدت به تامین‌کنندگان خارجی قطعات نیم ساخته یا مواد اولیه وابسته هستند و عمدتا تولید واقعی با ارزش افزوده زیادی ندارند. زاوه می‌گوید: این وابستگی درخصوص قطعات خودروهایی که سال‌هاست در بازارهای جهانی عرضه نمی‌شوند و مدت‌هاست از خطوط تولید کارخانه‌های اصلی خارج شده‌اند و فاصله معناداری با فناوری روز دارند، نشان می‌دهد آسیب‌پذیری ایده پلت‌فرم به اصطلاح ملی بسیار بیشتر از ادعای مطرح‌کنندگان آن است.

فارغ از تحمیل هزینه چند هزار میلیارد تومانی طراحی و تولید یک پلت‌فرم کاملا جدید و مستقل که حتی در خودروسازان مطرح جهانی هم به‌صورت مستقل آن را دنبال نمی‌کنند، توان تولیدی قطعات حتی ساده و فاقد تکنولوژی در کشور ضعیف‌تر از آن است که این پلت‌فرم بتواند به‌عنوان یک ابزار استراتژیک در مقابله با نوسانات سیاسی استفاده شود.

به این ترتیب مشخص است که ساخت پلت‌فرم ملی چه در دوران طلایی صنعت خودرو و چه در شرایط کنونی که اقتصاد کشور تحت‌تاثیر تحریم‌های بین‌المللی است نمی‌تواند ابزار مناسبی برای مقابله با مشکلات ناشی از تحریم‌ها باشد؛ چراکه خودروسازان کشور طی حدودا دو دهه گذشته نسبت به ساخت ۶ پلت‌فرم به اصطلاح ملی اقدام کردند حال آنکه در حال حاضر خودروهای ملی کنونی چندان به کمک خودروسازی کشور نیامده و برخی از آنها حتی به‌دلیل نبود قطعات با افت تولید مواجه شده‌اند. بنابراین به‌نظر می‌رسد که ساخت پلت‌فرم ملی نیز نمی‌تواند راهگشای صنعت خودرو در روزهای بحرانی باشد.
شرایط فروش خبر
تلگرام
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
سواری
سواری
بیسو با دو محصول در ایران استارت می زند+قیمت
با اولین بخشنامه پیش فروش از هفته آینده

بیسو با دو محصول در ایران استارت می زند+قیمت

نام خبرنگار: احمد بروغنی
تیگو 7 جدید با 18 تغییر پیش‌فروش می‌شود
با حضور خبرنگاران و مدیران چری معرفی شد

تیگو 7 جدید با 18 تغییر پیش‌فروش می‌شود

نام خبرنگار: آرش راهبر
«رهام» محصول جدید سایپا معرفی شد+مشخصات فنی
همزمان با هفدهمین نمایشگاه خودرو شیراز

«رهام» محصول جدید سایپا معرفی شد+مشخصات فنی

جی.ای.سی S7 سوغات پاییزی کرمان موتور
در راستای افزایش تنوع محصولات صورت گرفت

جی.ای.سی S7 سوغات پاییزی کرمان موتور

نام خبرنگار: یحیی دادگر
جک J4، تازه وارد سدان‌های ارزان قیمت ایران
نوبرانه بهاری کرمان موتور

جک J4، تازه وارد سدان‌های ارزان قیمت ایران

نام خبرنگار: یحیی دادگر
هاچ‌بک پرآوازه آلمانی در راه ایران است
گلف GTI، به زودی در خیابان‌ها

هاچ‌بک پرآوازه آلمانی در راه ایران است

نام خبرنگار: یحیی دادگر
بازگشت تریم Coach Door لینکلن کانتیننتال + تصاویر
لوکس و فول سایز به سبک آمریکایی

بازگشت تریم Coach Door لینکلن کانتیننتال + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
مک‌لارن 720S اسپایدر معرفی شد + تصاویر
رقیب مستقیم فراری 488 اسپایدر از راه رسید

مک‌لارن 720S اسپایدر معرفی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
اشکودا اسکالا رسما رونمایی شد
جانشین رپید از راه رسید

اشکودا اسکالا رسما رونمایی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نیسان مورانو فیس لیفت رونمایی شد
در نمایشگاه لس آنجلس رخ داد

نیسان مورانو فیس لیفت رونمایی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
رقیب هم وطن پورشه 911 لباس رزم بر تن کرد + تصاویر
مرسدس AMG GT 2020 در لس آنجلس رونمایی شد

رقیب هم وطن پورشه 911 لباس رزم بر تن کرد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تغییر گریم نیسان ماکسیما برای سال 2019 + تصاویر
در نمایشگاه لس آنجلس صورت گرفت

تغییر گریم نیسان ماکسیما برای سال 2019 + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
جیپ گلادیاتور زنده شد + تصاویر
در نمایشگاه لس آنجلس رونمایی شد

جیپ گلادیاتور زنده شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
یک روز پرفشار المپیکی
اولین تست چری آریزو 6 در پیست آزادی برگزار شد

یک روز پرفشار المپیکی

نام خبرنگار: آرش راهبر
خسته نباشی سامورایی
آزمایش بلند مدتِ نیسان ایکس تریل 2017

خسته نباشی سامورایی

نام خبرنگار: رضا صفرآبادی فراهانی
ناگهان، چهل سال قبل
تقابل پهلوان های قدیمی، شورولت بلیزر و فورد برانکو

ناگهان، چهل سال قبل

نام خبرنگار: یحیی دادگر
سوغات تایوان
تجربه رانندگی با لوکسژن S3

سوغات تایوان

نام خبرنگار: یحیی دادگر
"تیک‌آف" مثل برق و باد +ویدیو +تصاویر
نقد و بررسی اولین خودروی الکتریکی BYD در ایران

"تیک‌آف" مثل برق و باد +ویدیو +تصاویر

نام خبرنگار: آرش راهبر- یحیی دادگر
«تیک‌آف» با نخستین هاوال در ایران+ ویدیو+ تصاویر
آغاز ویدیو تست‌های خودرونویس با یک محصول جدید

«تیک‌آف» با نخستین هاوال در ایران+ ویدیو+ تصاویر

نام خبرنگار: آرش راهبر-یحیی دادگر
کشنده طلسم
نخستین تجربه رانندگی با فولکس‌واگن پاسات 2018 در ایران

کشنده طلسم

نام خبرنگار: ارشیا عباسی
تاجگذاری همیلتون در شب سرخوشی رایکونن
مراسم ویژه FIA برای قهرمانان اتومبیلرانی در سال 2018

تاجگذاری همیلتون در شب سرخوشی رایکونن

نام خبرنگار: آرش راهبر
فروش خوب کتاب شعر رایکونن
هنرهای پنهان مرد یخی

فروش خوب کتاب شعر رایکونن

نام خبرنگار: آرش راهبر
یاماها به همیلتون رکاب نداد
حادثه برای قهرمان فرمول یک

یاماها به همیلتون رکاب نداد

نام خبرنگار: آرش راهبر
وقتی که پورشه نیازمند تنها 100 مشتری است
اما و اگرها در خصوص تولید نسخه رالی کلاب اسپرت کیمن

وقتی که پورشه نیازمند تنها 100 مشتری است

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نسل جدید لیف مسابقه‌ای نیسان رونمایی شد
دو برابر قدرتمندتر نسبت به گذشته

نسل جدید لیف مسابقه‌ای نیسان رونمایی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
گود بای پارتی آلونسو
آخرین مرحله از مسابقات فرمول یک با پیروزی همیلتون برگزار شد

گود بای پارتی آلونسو

نام خبرنگار: آرش راهبر
جاسازی خودروی فرمولا1 در یک ون!
رنو به فکر کاهش هزینه‌های تیم F1 خود است

جاسازی خودروی فرمولا1 در یک ون!

نام خبرنگار: یحیی دادگر
هنسی F150 راپتور را روی داینو برد
اگر کافی نیست، پکیج VelociRaptor را نصب کنید!

هنسی F150 راپتور را روی داینو برد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
من‌هارت با تیونینگ M850i جای خالی M8 را پر کرد
621 اسب‌بخار قدرت و 870 نیوتن‌متر گشتاور زیر پای راننده

من‌هارت با تیونینگ M850i جای خالی M8 را پر کرد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
دست نوازش ABT روی فولکس واگن توارگ
افزایش قدرت، گشتاور و بهبود استایل ظاهری

دست نوازش ABT روی فولکس واگن توارگ

نام خبرنگار: یحیی دادگر
با GEV Adventure با خیال آسوده به دل طبیعت بروید
کمپری همه فن حریف با قابلیت آفرودی بالا

با GEV Adventure با خیال آسوده به دل طبیعت بروید

نام خبرنگار: یحیی دادگر
ایکس کلاس شش چرخ تولید خواهد شد
با همکاری کارلس دیزاین و پیکاپ دیزاین صورت خواهد گرفت

ایکس کلاس شش چرخ تولید خواهد شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
وداع شیرین برابوس با نسل پیشین G کلاس
غول آهنی جعبه‌ای شکل آلمانی تیونینگ می‌شود

وداع شیرین برابوس با نسل پیشین G کلاس

نام خبرنگار: یحیی دادگر
برابوس دستی به سر و روی A کلاس می‌کشد
افزایش جذابیت ارزان‌ترین محصول مرسدس به لطف وجود تیونرها

برابوس دستی به سر و روی A کلاس می‌کشد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
وقتی پینین‌فارینا پیشنهاد هنری فورد را رد کرد!
یک یادآوری تاریخی جالب

وقتی پینین‌فارینا پیشنهاد هنری فورد را رد کرد!

نام خبرنگار: مصطفی محدث
نام لوتوس الیز از کجا گرفته شده است؟
با ریشه اسم یک محصول آشنا شوید

نام لوتوس الیز از کجا گرفته شده است؟

نام خبرنگار: مصطفی محدث
موتور وسط، چهار توربو و دوازده سیلندر!
کانسپت‌هایی که فراموش کردیم (11): کرایسلر می فور-توئلو

موتور وسط، چهار توربو و دوازده سیلندر!

نام خبرنگار: مصطفی محدث
بنتلی مولسان W.O ادیشن رونمایی شد
به مناسبت سالگرد 100 سالگی

بنتلی مولسان W.O ادیشن رونمایی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تاریخ‌نویس/ تولید اولین خودروی دیماکسیون
12 جولای 1933

تاریخ‌نویس/ تولید اولین خودروی دیماکسیون

نام خبرنگار: مصطفی محدث
تاریخ‌نویس/ پایان جنگ حقوقی 8 ساله سوزوکی
8 جولای 2004

تاریخ‌نویس/ پایان جنگ حقوقی 8 ساله سوزوکی

نام خبرنگار: مصطفی محدث
دارنده 9 رکورد جهانی
کانسپت‌هایی که فراموش کردیم (10): ب‌ام‌و H2R

دارنده 9 رکورد جهانی

نام خبرنگار: مصطفی محدث
سواری
سواری
سواری