کد خبر: ۲۱۴۷۹
تاریخ انتشار: ۰۷ مهر ۱۳۹۷
نویسنده:  
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در گزارشی با عنوان «بررسی خودروهای چینی در ایران» به مسائلی مانند میزان داخلی‌سازی و حجم بازار و همچنین واردات قطعات منفصله از چین پرداخته است.
به گزارش خودرونویس، بخش اول این گزارش که به میزان داخلی‌سازی خودروهای چینی مربوط بود، هفته گذشته در همین صفحه منتشر شد و در گزارش امروز، به سراغ قسمتی دیگر از این گزارش با عنوان «واردات قطعات منفصله به خصوص از مبدا چین» رفته‌ایم.آن طور که مرکز پژوهش‌ها گزارش داده، اگرچه طی یک دهه گذشته بیشترین واردات قطعات منفصله خودرو، از مبدا فرانسه بوده است، با این حال در بین تمام صادر‌کنندگان قطعه به ایران، تنها چینی‌ها روندی افزایشی داشته و با وجود تحریم‌ها، نزول نکرده‌اند. طبق گزارش منتشره، طی سال‌های ۸۶ تا پایان خرداد امسال، بیش از ۱۶ میلیارد دلار صرف واردات قطعات منفصله خودرو به کشور شده است و در این بین، چینی‌ها سهمی ۳۰ درصدی و معادل ۵ میلیارد دلار داشته‌اند.

پیش از آنکه به سراغ جزئیات گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس از روند واردات قطعات خودرو به کشور به‌ویژه از مبدا چین برویم، ابتدا به بررسی مقاصد این قطعات و چرایی افزایشی بودن واردات آنها می‌پردازیم.از ورود جدی خودروسازان چینی به ایران، بیش از یک دهه می‌گذرد و اگرچه انتظار می‌رفت در این بازه زمانی، چینی‌ها بخش قابل‌توجهی از محصولات خود را در کشور داخلی‌سازی کنند، با این حال آنها روند مونتاژ را با قدرت ادامه دادند.در باب اینکه چرا چینی‌ها میلی به داخلی‌سازی نشان نداده و نمی‌دهند، در گزارش قبلی مرکز پژوهش‌ها (منتشر شده در همین صفحه) به تفصیل صحبت و مشخص شد عدم سختگیری وزارت صنعت، معدن و تجارت و همچنین کمتر بودن هزینه واردات از چین در مقایسه با تولید در ایران، ریشه‌های ضعف داخلی‌سازی چینی‌ها ( در ایران) است.

با توجه به ضعف داخلی‌سازی، چینی‌ها به سمت واردات رفته و بیشتر قطعات موردنیاز خود را در خودروسازی ایران، از قطعه‌سازان خودی تامین کرده و می‌کنند. مقصد اصلی این قطعات اما خودروسازی بخش خصوصی ایران است. در حال حاضر تمام شرکت‌های بخش خصوصی صنعت خودرو کشور حداقل یک محصول چینی را به مونتاژ می‌رسانند و برخی از آنها تماما چینی هستند.چینی‌ها البته تنها در بخش خصوصی خودروسازی ایران حضور ندارند و شرکت‌های بزرگ و نیمه دولتی صنعت خودروی کشور نیز میزبان این محصولات شده‌اند.در حال حاضر، ایران خودرو دو محصول به نام‌های دانگ‌فنگ و ‌هایما را از چین مونتاژ می‌کند و سایپایی‌ها نیز در سبد محصولات خود، چانگان و برلیانس و آریو را جای داده‌اند؛ بنابراین بخشی از قطعات منفصله وارداتی از چین، متعلق به غول‌های جاده مخصوص است، هرچند حجم آن قابل‌مقایسه با مصارف خصوصی‌ها نیست.

اگر نگاهی به آمار واردات قطعه به کشور طی حدودا دو سال گذشته بیندازیم، متوجه می‌شویم روند واردات قطعه به کشور همواره صعودی بوده و گاهی قطعات حتی در صدر اقلام وارداتی قرار گرفته‌اند. پایین بودن داخلی‌سازی برخی خودروها دلیل اصلی حجم عظیم واردات قطعه به کشور است و در این بین، مونتاژی‌های چینی نقش اول را بازی می‌کنند.

در واقع اگرچه داخلی‌ترین خودروهای کشور نیز وابستگی به قطعات خارجی دارند، با این حال وجود انبوهی از محصولات مونتاژی چینی، سبب بالا رفتن حجم ورود قطعه و صدرنشینی گهگاه قطعات در آمار کلی واردات شده است.البته قطعا حجم قابل‌توجهی از قطعات وارداتی صرف خدمات پس از فروش می‌شود، که به‌نظر می‌رسد در این بخش نیز باز هم چینی‌ها نقش اول را بازی می‌کنند. طبعا وقتی میزان داخلی‌سازی خودروهای چینی در کشور به جز یک محصول، کمتر از ۳۰ درصد است، نیاز عمده بازار قطعات یدکی نیز از خارج تامین می‌شود، هرچند البته قطعات قاچاق هم نقش مهمی در این بازار دارند.

هرچه هست، بالا بودن حجم واردات قطعه به کشور آن هم در این شرایط ارزی، نوعی معضل در خودروسازی کشور به‌شمار می‌رود و اگر قرار بر نزولی کردن روند واردات باشد، باید تمرکز اصلی را روی چینی‌ها گذاشت. البته طبق آنچه در بخش اول گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس نیز به آن اشاره شد، ساخت داخل کردن قطعات چینی باید با احتیاط و مطابق با یک برنامه‌ریزی دقیق و منطقی صورت گیرد، تا در نهایت منجر به افزایش قیمت تمام شده خودروهای چینی (از ناحیه بالا رفتن قیمت قطعات) نشود.
رده‌بندی صادر‌کنندگان قطعه به ایران

مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی اما در گزارش خود، به بررسی میزان واردات قطعات منفصله خودرو به کشور در یک بازه زمانی بیش از۱۰ سال پرداخته است. این مرکز سال ۱۳۸۶ را که به نوعی می‌توان آن را دوران ظهور چینی‌ها در خودروسازی ایران به حساب آورد، به‌عنوان سال مبدا لحاظ کرده و میزان واردات قطعات خودرو به کشور را تا پایان خرداد سال ۹۷ مورد بررسی قرار داده است.

بر این اساس، بیشترین میزان واردات قطعات خودرو به ایران طی بازه زمانی موردنظر، به ترتیب از کشورهای فرانسه (با رقم ۶ میلیارد دلار)، چین (با رقم ۰۶/ ۵ میلیارد دلار)، ژاپن (با رقم ۲۹/ ۱ میلیارد دلار)، جمهوری کره (با رقم ۱۶/ ۱ میلیارد دلار) و رومانی (با رقم ۱۴/ ۱ میلیارد دلار)، بوده است. در این بین، رتبه نخست فرانسوی‌ها به‌طور مستقیم با تولید محصولات پژوسیتروئن و رنو در ایران طی بازه زمانی موردنظر در ارتباط است. سال‌های ۸۶ تا ۹۰ را باید اوج تولید خودروهای فرانسوی در ایران به خصوص در مورد محصولات مربوط به پژوسیتروئن دانست. البته رنو نیز که حضور دوباره در کشور را در سال ۸۶ و با پروژه پلت‌فرم مشترک X۹۰ کلید زده بود، نقش قابل‌توجهی را در صدرنشینی فرانسوی‌ها در جدول صادر‌کنندگان قطعات خودرو به ایران ایفا کرده است. پس از فرانسوی‌ها اما چینی‌ها نیز که حضور جدی در ایران را از سال ۸۶ کلید زدند، رده دوم واردات قطعه به کشور را به خود اختصاص داده‌اند.

 این رتبه البته تنها از ناحیه خودروهای مونتاژی چین در ایران حاصل نشده، چه آنکه شرکت‌های خودروساز داخلی برای برخی محصولات غیر چینی‌شان نیز متوسل به چشم بادامی‌ها شده‌اند.روند افزایشی واردات قطعه از چین به خصوص در دور اول تحریم خودروسازی ایران رخ داد، به نحوی که چینی‌ها در سال‌های ۹۱ و ۹۲ حجم بسیار زیادی قطعه به کشور صادر کردند.

آن طور که در گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس نیز آمده، می‌توان این طور نتیجه گرفت که چین نقش عمده‌ای در تامین قطعات منفصله خودرو با توجه به تحریم خودروسازی ایران در سال‌های ۹۱ و ۹۲ داشته است. طبق نموداری که این مرکز منتشر کرده، در این دو سال، تقریبا تمام کشورهای عمده صادرکننده قطعات منفصله به ایران، صادرات خود را به شدت کاهش داده‌اند و تنها عملکرد چینی‌ها در این ماجرا ثبات داشته است. بنابر نتیجه‌گیری مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، به‌طور کلی می‌توان ادعا کرد چین در صادرات قطعه به ایران طی ۱۰ سال گذشته، روندی افزایشی را دنبال کرده است.

اینکه چینی‌ها روند افزایشی در صادرات قطعه به ایران داشته‌اند، منهای داخلی‌سازی ضعیف و حفظ روند مونتاژ محصول (در ایران)، به رفتار نرم آنها در دوران تحریم نیز برمی‌گردد. در مقطع سال‌های ۹۱ و ۹۲ که واردات قطعه از چین صعودی قابل‌توجه داشته، کمتر کشوری حاضر شد تجارت قطعه با ایران را حفظ کند؛ زیرا می‌ترسیدند با جرایم مادی و معنوی آمریکایی‌ها مواجه شوند. با این حال چینی‌ها چندان وقعی به تحریم نگذاشتند و اتفاقا قطعات بیشتری از خودروهای مختلف را به ایران صادر کردند تا جای خالی سایر کشورها را پر کنند. هرچند سطح کیفی قطعات تامین‌شده از چین در سال‌های تحریم، زیر سوال بود، با این حال خودروسازان داخلی برای آنکه خط تولیدشان نخوابد، چاره‌ای نداشتند جز پذیرفتن قطعات چینی. در حال حاضر نیز که خودروسازی ایران دوباره تحریم شده و اتفاقا رفتاری سختگیرانه‌تر از گذشته از سوی تحریم‌کنندگان به خود می‌بیند، باز هم چین به نقطه اتکای این صنعت بزرگ کشور تبدیل شده است.

تردیدی وجود ندارد که این بار نیز مانند دور قبلی تحریم‌ها، خودروسازان داخلی به سمت واردات قطعه از چین خواهند رفت و باید منتظر ماند و دید رفتار چینی‌ها در این شرایط چگونه خواهد بود. به هر حال آمریکایی‌ها این بار بسیار سختگیرانه‌تر از قبل وارد عمل شده و شاید این موضوع، دست و پای چینی‌ها را نیز برای مراوده با ایران کمی سست یا حداقل آنها را به امتیازگیری بیشتر ترغیب کند. البته این نکته را نیز نباید فراموش کرد که جنگ تجاری آمریکا و چین در حال حاضر تشدید شده و این موضوع شاید به نفع ایران باشد و خودروسازان داخلی بتوانند تحریم و کمبود قطعات را تا حدی دور بزنند.  

اما مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، در گزارش خود از مبادی دیگری نیز به‌عنوان تامین‌کنندگان قطعات خودروهای تولیدی کشور طی بیش از یک دهه گذشته نام برده است. در این بین، واردات از منطقه آزاد چابهار با رقم ۴۹۱ میلیون دلار، رتبه ششم را در جدول موردنظر به خود اختصاص داده است.

 ترکیه نیز که ۴۲۱ میلیون دلار قطعه به ایران صادر کرده، رتبه هفتم را در اختیار دارد و آن طور که مرکز پژوهش‌های مجلس عنوان کرده، این کشور با توجه به جهت‌گیری‌های منطقه‌ای، می‌تواند به‌عنوان سورس جدید تامین قطعات منفصله مورد بررسی قرار گیرد. در واقع از نظر مرکز پژوهش‌ها، ترکیه گزینه مناسبی برای دوران تحریم است تا بتوان بخشی از قطعات موردنیاز خودروسازی کشور را در دوران تحریم از این کشور تامین کرد.هر چند با توجه به حضور خودروسازان فرانسوی در ترکیه، شاید بتوان بخشی از قطعات مربوط به محصولات رنو و پژو را از این کشور تامین کرد، با این حال تحریم‌ها مشکل بزرگی به نام مختل شدن نقل‌و‌انتقال پول را ایجاد کرده و مشخص نیست ایران و ترکیه بتوانند این چالش را حل کنند.

در بین دیگر کشورهای صادرکننده قطعه به ایران، رتبه هشتم جدول به امارات متحده عربی اختصاص یافته و پس از آن، آلمانی‌ها در جایگاه نهم و اسپانیایی‌ها نیز در خانه دهم نشسته‌اند. طبق گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، کشورهایی مانند افغانستان، بلغارستان و سوریه نیز نام‌شان در جمع صادر‌کنندگان قطعه به ایران آمده که از نظر این مرکز، جای تامل دارد. البته عجیب‌تر از افغانستان و سوریه، کشورهایی مانند پرو، یونان و رینیون هستند که این آخری، جزیره‌ای در جنوب غربی اقیانوس هند است و مشخص نشده خودروسازان کشور چه قطعاتی را از آن وارد کرده‌اند.اما طبق اعلام مرکز پژوهش‌ها، از منظر ارزش هر کیلوگرم واردات، بیشترین ارزش قطعات وارداتی به ایران، مربوط به مجارستان با ۲۱۵ دلار به ازای هر کیلوگرم بوده و کمترین آن نیز به سوئیس با رقم پنج دلار به ازای هر کیلوگرم مربوط می‌شود. همچنین به‌طور متوسط ارزش واردات قطعات منفصله به ایران طی بازه زمانی تحت بررسی، حدود ۱۰ دلار است.
شرایط فروش خبر
تلگرام
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
موتورسیکلت
موتورسیکلت
چری آریزو6 در ایران رونمایی و قیمت گذاری شد
زیبا، لوکس، با کیفیت و بی رقیب

چری آریزو6 در ایران رونمایی و قیمت گذاری شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
آغاز تولید بیسو در خط تولید سیف خودرو + تصاویر + ویدیو
رونمایی از محصولی جدید در نمایشگاه شیراز 98

آغاز تولید بیسو در خط تولید سیف خودرو + تصاویر + ویدیو

نام خبرنگار: یحیی دادگر
بیسو با دو محصول در ایران استارت می زند+قیمت
با اولین بخشنامه پیش فروش از هفته آینده

بیسو با دو محصول در ایران استارت می زند+قیمت

نام خبرنگار: احمد بروغنی
تیگو 7 جدید با 18 تغییر پیش‌فروش می‌شود
با حضور خبرنگاران و مدیران چری معرفی شد

تیگو 7 جدید با 18 تغییر پیش‌فروش می‌شود

نام خبرنگار: آرش راهبر
«رهام» محصول جدید سایپا معرفی شد+مشخصات فنی
همزمان با هفدهمین نمایشگاه خودرو شیراز

«رهام» محصول جدید سایپا معرفی شد+مشخصات فنی

جی.ای.سی S7 سوغات پاییزی کرمان موتور
در راستای افزایش تنوع محصولات صورت گرفت

جی.ای.سی S7 سوغات پاییزی کرمان موتور

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نسل جدید تویوتا هایس رونمایی شد + تصاویر
بزرگ‌تر، لوکس‌تر و راحت‌تر

نسل جدید تویوتا هایس رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
سریع‌ترین اس‌یووی دنیا معرفی شد + تصاویر
شاهکاری دیگر از بنتلی

سریع‌ترین اس‌یووی دنیا معرفی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
جی‌ام‌سی آکادیا 2020 معرفی شد + تصاویر
با یک پیشرانه جدید و تغییرات هوشمندانه ظاهری

جی‌ام‌سی آکادیا 2020 معرفی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
میتسوبیشی ASX فیس لیفت رونمایی شد
با تغییرات گسترده ظاهری

میتسوبیشی ASX فیس لیفت رونمایی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نسخه‌های M ب‌ا‌م‌و X3 و X4 معرفی شدند + تصاویر
ارتش کراس‌اوورهای عملکردی باواریا کامل می‌شود

نسخه‌های M ب‌ا‌م‌و X3 و X4 معرفی شدند + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
سیلورادو HD به طور کامل رونمایی شد
بیشترین ظرفیت یدک‌کشی در میان رقبا

سیلورادو HD به طور کامل رونمایی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نسخه فیس لیفت پاسات در اروپا رونمایی شد+ تصاویر
قابلیت رانندگی به صورت نیمه خودران تا سرعت 210 کیلومتر!

نسخه فیس لیفت پاسات در اروپا رونمایی شد+ تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
ماتِ مبهوت کننده
ساعاتی با مرسدس CLS منحصر به فرد پایتخت ...

ماتِ مبهوت کننده

نام خبرنگار: امیرحسین پورسینا
من هوندا آکورد هستم!
یادآوری خاطرات خوب با یک خودرو عالی از دهه 1990

من هوندا آکورد هستم!

نام خبرنگار: امیرحسین پورسینا
یک روز پرفشار المپیکی
اولین تست چری آریزو 6 در پیست آزادی برگزار شد

یک روز پرفشار المپیکی

نام خبرنگار: آرش راهبر
خسته نباشی سامورایی
آزمایش بلند مدتِ نیسان ایکس تریل 2017

خسته نباشی سامورایی

نام خبرنگار: رضا صفرآبادی فراهانی
ناگهان، چهل سال قبل
تقابل پهلوان های قدیمی، شورولت بلیزر و فورد برانکو

ناگهان، چهل سال قبل

نام خبرنگار: یحیی دادگر
سوغات تایوان
تجربه رانندگی با لوکسژن S3

سوغات تایوان

نام خبرنگار: یحیی دادگر
"تیک‌آف" مثل برق و باد +ویدیو +تصاویر
نقد و بررسی اولین خودروی الکتریکی BYD در ایران

"تیک‌آف" مثل برق و باد +ویدیو +تصاویر

نام خبرنگار: آرش راهبر- یحیی دادگر
وندال One با قلب تپنده هوندا سیویک R معرفی شد
خودرویی مسابقه‌ای و فوق سبک با 560 اسب‌بخار قدرت

وندال One با قلب تپنده هوندا سیویک R معرفی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
حماسه 9 ثانیه! + ویدیو
رکورد مسابقات درگ 400 متر ایران شکسته شد

حماسه 9 ثانیه! + ویدیو

نام خبرنگار: تحریریه خودرونویس
پورشه کیمن GT4 کلاب اسپرت از رسید + تصاویر
پیشکشی برای حرفه‌ای‌ها و آماتورها

پورشه کیمن GT4 کلاب اسپرت از رسید + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
بازگشت 530 MLE به دوران درخشش
سایت آفریقای جنوبی ‌ب‌ام‌و در پی احیای یک اسطوره

بازگشت 530 MLE به دوران درخشش

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تاجگذاری همیلتون در شب سرخوشی رایکونن
مراسم ویژه FIA برای قهرمانان اتومبیلرانی در سال 2018

تاجگذاری همیلتون در شب سرخوشی رایکونن

نام خبرنگار: آرش راهبر
فروش خوب کتاب شعر رایکونن
هنرهای پنهان مرد یخی

فروش خوب کتاب شعر رایکونن

نام خبرنگار: آرش راهبر
یاماها به همیلتون رکاب نداد
حادثه برای قهرمان فرمول یک

یاماها به همیلتون رکاب نداد

نام خبرنگار: آرش راهبر
فولکس واگن e-Transporter از راه رسید + تصاویر
تمرکز ABT در الکتریکی سازی محصولات غول آلمان

فولکس واگن e-Transporter از راه رسید + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
شورولت سابربن و تاهو 1000 اسب‌بخاری تولید شد
به لطف کمپانی تیونر SLP

شورولت سابربن و تاهو 1000 اسب‌بخاری تولید شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
رقیب ‌ب‌ام‌و سری 5 تورینگ تیونینگ شد
توسط ABT صورت گرفت

رقیب ‌ب‌ام‌و سری 5 تورینگ تیونینگ شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تیونینگ پرفروش‌ترین پیکاپ دنیا توسط کمپانی راش
نصب سوپرشارژ جدید روی پیشرانه Coyote فورد

تیونینگ پرفروش‌ترین پیکاپ دنیا توسط کمپانی راش

نام خبرنگار: یحیی دادگر
رنو کانگو با پیشرانه قدرتمند مگان RS
ون باری عملکردی

رنو کانگو با پیشرانه قدرتمند مگان RS

نام خبرنگار: یحیی دادگر
هوراکان توسط میشا دیزان تیون می‌شود
رژیم سخت گاو وحشی

هوراکان توسط میشا دیزان تیون می‌شود

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تویوتا سوپرا نیامده تیونینگ شد
جنگ تیونرها بر سر کوپه محبوب ژاپنی

تویوتا سوپرا نیامده تیونینگ شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
سدانی که دوست داشت کراس‌اوور باشد
کانسپت هایی که فراموش کردیم (13): بیوک سیگنیا

سدانی که دوست داشت کراس‌اوور باشد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
وقتی پینین‌فارینا پیشنهاد هنری فورد را رد کرد!
یک یادآوری تاریخی جالب

وقتی پینین‌فارینا پیشنهاد هنری فورد را رد کرد!

نام خبرنگار: مصطفی محدث
نام لوتوس الیز از کجا گرفته شده است؟
با ریشه اسم یک محصول آشنا شوید

نام لوتوس الیز از کجا گرفته شده است؟

نام خبرنگار: مصطفی محدث
موتور وسط، چهار توربو و دوازده سیلندر!
کانسپت‌هایی که فراموش کردیم (11): کرایسلر می فور-توئلو

موتور وسط، چهار توربو و دوازده سیلندر!

نام خبرنگار: مصطفی محدث
بنتلی مولسان W.O ادیشن رونمایی شد
به مناسبت سالگرد 100 سالگی

بنتلی مولسان W.O ادیشن رونمایی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تاریخ‌نویس/ تولید اولین خودروی دیماکسیون
12 جولای 1933

تاریخ‌نویس/ تولید اولین خودروی دیماکسیون

نام خبرنگار: مصطفی محدث
تاریخ‌نویس/ پایان جنگ حقوقی 8 ساله سوزوکی
8 جولای 2004

تاریخ‌نویس/ پایان جنگ حقوقی 8 ساله سوزوکی

نام خبرنگار: مصطفی محدث
موتورسیکلت
موتورسیکلت
موتورسیکلت