کد خبر: ۲۱۰۸۳
تاریخ انتشار: ۲۵ شهريور ۱۳۹۷
نویسنده:  
بازار خودروی ایران این روزها همچنان ملتهب است و اختلاف شدید قیمت کارخانه و بازار محصولات، کفه ترازو را به سمت دلالان و واسطه‌گران سنگین کرده و از آن سو، بسیاری از مصرف‌کنندگان واقعی دست‌شان به خودرو با قیمت رسمی نمی‌رسد.
یه گزارش خودرونویس، در این شرایط، مهدی غضنفری، وزیر پیشین صنعت، معدن و تجارت در گفت‌و‌گو با خبرگزاری فارس، دو راهکار را برای آرام کردن بازار خودرو پیشنهاد کرده است؛ اول، فروش خودرو در حاشیه بازار و دوم، دریافت مالیات از آن دسته خریداران خودرو که سود کلانی از اختلاف قیمت کارخانه و بازار خودروها به‌دست آورده‌اند.
دو راهکار تب‌زدایی بازار خودرو

دو راهکار تب‌زدایی بازار خودرو

پیش از آنکه به مرور اظهارات وی بپردازیم، ابتدا نگاهی می‌اندازیم به شرایط حال حاضر بازار خودرو، تا مشخص شود دلیل التهاب فعلی چیست.ازآنجاکه بیشتر خودروهای داخلی (از جنبه تیراژ نه مدل)، توسط شورای رقابت و به اصطلاح «دستوری» قیمت‌گذاری می‌شوند، فضای مناسبی برای دلالی و واسطه‌گری در بازار به‌وجود آمده است. شرایط به شکلی است که در حال حاضر هر کس بتواند موفق به ثبت‌نام در طرح‌های فروش خودروسازان شده و محصولی را با قیمت کارخانه بخرد، با فروش آن در بازار آزاد، سودی چندین میلیون تومانی را به‌دست خواهد آورد.

به‌عنوان مثال، پراید به‌عنوان پرتیراژترین خودروی داخلی، قیمتی زیر ۲۵ میلیون تومان در نمایندگی‌های گروه خودروسازی سایپا دارد، اما قیمت آن در بازار بالای ۳۵ میلیون تومان است؛ بنابراین خرید یک پراید از نمایندگی، به معنای کسب سودی حداقل ۱۰ میلیون تومانی بوده و طبعا برای عموم جذابیت بالایی دارد. در مورد دیگر خودروها نیز شرایط به همین شکل است و از همین رو خودرو در حال حاضر به کالایی سرمایه‌ای تبدیل و از قالب مصرفی عملا خارج شده است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد طی چند ماه گذشته بخشی از سیل نقدینگی به سمت بازار خودرو سرازیر شده و به محض آنکه خودروسازان سایت فروش خود را باز می‌کنند، با انبوهی از تقاضا مواجه می‌شوند. در همین پیش‌فروش قبلی خودروسازان، گفته شد نزدیک به هشت میلیون نفر برای خرید ۵۰ هزار دستگاه خودرو اقدام کرده‌اند و بیش از ۷۰ میلیون بار نیز به سایت فروش مربوطه، مراجعه شده است.

به اعتقاد کارشناسان، جدا از مساله نقدینگی که بازارهای مختلف را درنوردیده، دلیل اصلی هجوم به بازار خودرو، دو نرخی بودن و وجود فاصله فاحش میان قیمت کارخانه و بازار خودروها است. در واقع چون قیمت بیشتر خودروهای داخلی به‌صورت دستوری تعیین و به‌نوعی سرکوب شده، قیمت‌ها در بازار صعود کرده‌اند تا اختلافی چندین میلیون تومانی (بین قیمت کارخانه و بازار) ایجاد شود. این شرایط کاملا باب میل دلالان و واسطه‌گران است، چه آنکه می‌توانند پول کلانی از این ماجرا به جیب زده و به‌نوعی بخشی از عنان عرضه را در بازار به‌دست بگیرند. هرچند ثابت شده که وجود تعیین قیمت دستوری عامل اصلی دو نرخی بودن خودرو است، با این حال نه شورای رقابت خود را از قیمت‌گذاری کنار می‌کشد و نه دولت ریسک آزادسازی را می‌پذیرد. البته طی چند ماه گذشته، تلاش‌ها برای لغو قیمت‌گذاری دستوری و آزادسازی، افزایش یافته و وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز پیگیر این ماجرا است، با این حال هنوز مجموعه دولت حاضر به پذیرفتن این ماجرا نیست.

در حال حاضر خودرو جزو کالاهای انحصاری به‌شمار می‌رود و طبق قانون، تا وقتی نام آن از لیست مربوطه حذف نشود، کماکان شورای رقابت را بالای سر خود خواهد دید. پیش‌تر منابع آگاه به «دنیای‌اقتصاد» گفته بودند که محمد شریعتمداری، وزیر صنعت، معدن و تجارت با ارسال نامه‌ای به شورای اقتصاد، خواستار بیرون کشیدن نام خودرو از لیست کالاهای انحصاری شده است. اگر شورای اقتصاد با این موضوع موافقت کند (که البته تا امروز ظاهرا پاسخی به نامه وزیر صنعت نداده)، قیمت‌گذاری دستوری خودروهای داخلی لغو و به احتمال فراوان، سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان، مرجع تعیین قیمت خواهد شد. این بدان معناست که قیمت خودروهای تولید داخل احتمالا در حاشیه بازار تعیین می‌شود. به‌عبارت بهتر، خودروسازان می‌توانند قیمت محصولات خود را بین سه تا پنج درصد زیر نرخ بازار تعیین کنند و با این حساب، عملا فاصله فاحش میان قیمت کارخانه و بازار خودروها از بین خواهد رفت.

دریافت مالیات از خریداران خودرو

اما وزیر پیشین صنعت، معدن و تجارت در تحلیل شرایط فعلی بازار خودرو، ابتدا به مشکل خودروسازان در بهبود بهره‌وری، اشاره کرده و یکی از دلایل اصلی افزایش هزینه‌های تولید و قیمت تمام شده را همین موضوع دانسته است. به گفته غضنفری، کالایی مانند خودرو که وابسته به قطعات و مواد اولیه خارجی است، متاثر از رشد نرخ ارز با افزایش هزینه تولید مواجه می‌شود؛ در این شرایط، خودروسازان به جای کاهش هزینه از مسیر افزایش بهره‌وری، عنوان می‌کنند که اگر افزایش قیمت اعمال نشود، تعطیل خواهند شد. وی تاکید کرده که خودروسازان ممکن است از ابزار عدم توزیع خودرو نیز استفاده کنند تا دولت را (بابت افزایش قیمت) تحت فشار قرار دهند. وزیر پیشین صنعت، معدن و تجارت با اشاره به طرح ناکام دوران وزارت خود برای کنترل قیمت خودرو، گفته که در آن دوران عنوان کردیم خودروسازان با تمام ظرفیت کار کنند و محصولات خود را در حاشیه بازار بفروشند و هر مقدار از قیمت مصوب بیشتر نصیب آنها شد، به خزانه دولت واریز شود.

غضنفری در ادامه گفته که مصوبه این طرح از دولت دهم گرفته شد، اما پس از ماجرای ورود رئیس‌جمهور وقت به ماجرای قیمت خودرو و بیان جمله معروف «خودرو کیلویی چند»، هیات دولت آن را لغو کرد. وی با بیان اینکه هر کس در حال حاضر موفق به خرید خودرو از خودروساز شود، می‌تواند آن را با قیمتی بسیار بالاتر در بازار بفروشد، تاکید کرده که این رفتار نوعی قماربازی به‌شمار می‌رود و در مسیر اقتصاد نیست. غضنفری اما در نهایت دو راهکار را برای عبور بازار خودرو از شرایط فعلی مطرح و گفته که راه اول، دریافت مالیات از آنهایی است که با خرید خودرو از خودروساز و فروش آن در بازار، پولی کلان (و به اصطلاح اتفاقی) را حاصل کرده‌اند. به گفته وی، در خارج نیز «مالیات بر درآمد اتفاقی» از شهروندان اخذ می‌شود؛ بنابراین ما هم می‌توانیم این روش را به کار گرفته و پول حاصله را به بیت‌المال واریز کنیم .

این راهکار وزیر پیشین صنعت، معدن و تجارت را اتفاقا این روزها برخی کارشناسان به‌عنوان یکی از مسیرهای رساندن بازار خودرو به آرامش، مطرح می‌کنند. در حال حاضر بسیاری از آنهایی که به هر طریقی موفق به خرید از خودروسازان می‌شوند، خودرو خود را با قیمتی بسیار بالاتر در بازار به فروش می‌رسانند و سودی کلان به جیب می‌زنند. این سود کلان در واقع مصداق بارز درآمدهای اتفاقی به‌شمار می‌رود و از همین رو برخی کارشناسان معتقدند با بستن مالیات بر آن، می‌توان انگیزه دلالی و واسطه‌گری را در بازار خودرو کاهش داد. به اعتقاد آنها، وقتی قرار باشد مالیاتی سنگین از آنهایی که خودرو را با قیمت کارخانه خریداری و به نرخ بازار می‌فروشند، دریافت شود، عملا از جذابیت سرمایه‌ای خودرو کاسته خواهد شد. در این شرایط، نرخ استقبال از خودروهای پیش‌فروشی افت می‌کند؛ زیرا خریدار می‌داند که اگر موفق به خرید و بعدا فروش در بازار آزاد شود، عملا باید بخش زیادی از سود حاصله را در قالب مالیات پرداخت کند و در نتیجه پول چندانی دستش را نخواهد گرفت.در حال حاضر سناریوی دریافت مالیات بر درآمدهای اتفاقی از خریداران خودرو همچنان مطرح است و باید منتظر ماند و دید دولت آن را به کار خواهد بست، یا راه دیگری را برای کنترل بازار خودرو در نظر می‌گیرد.

فروش خودرو در حاشیه بازار

وزیر پیشین صنعت، معدن و تجارت اما راهکار دوم برای کنترل بازار خودرو را فروش محصول در حاشیه بازار توسط خودروسازان دانسته است. وی گفته که در این راهکار می‌توان به خودروسازان اجازه داد محصولات خود را در حاشیه بازار بفروشند. غضنفری تاکید کرده که در این صورت می‌توان مابه‌التفاوت قیمت مصوب و حاشیه بازار را از خودروسازان اخذ و به حساب دولت واریز کرد.به گفته وی، چه این راهکار به اجرا در بیاید و چه راهکار ابتدایی، در هر دو صورت، قیمت نهایی خودرو از مصرف‌کنندگان گرفته می‌شود.وزیر پیشین صنعت، معدن و تجارت در توجیه راهکارهای خود به این موضوع اشاره کرده که در حال حاضر عدالت در پیش‌فروش خودروسازان رعایت نمی‌شود. وی گفته که ممکن است برخی شهروندان هنگام ثبت‌نام در طرح‌های پیش‌فروش، به‌دلیل مشکلات مربوط به رایانه و اینترنت، موفق به خرید نشوند (و برخی دیگر ثبت‌نام کنند)، خب این چه مسابقه‌ای است که بین مردم گذاشته‌ایم و نام آن چیست؟ وی ادامه داده که نام این روش، رانت فروشی است، زیرا مثلا یک پیرمردی که نمی‌تواند با کامپیوتر کار کند یا اینترنت درستی ندارد، از این رانت و سود حاشیه بازار محروم می‌شود (و یکی دیگر از این رانت سود می‌برد). به گفته غضنفری، اگر ما‌به‌التفاوت قیمت مصوب و حاشیه بازار به حساب دولت واریز یا مالیات بر درآمدهای اتفاقی از خریداران خودرو دریافت شود، دولت می‌تواند سود بازار خودرو را نصیب یک گروه خاص مثلا بازنشستگان کرده یا در قالب بسته‌های حمایتی به عموم مردم بدهد. به گفته غضنفری، دولت مثلا می‌تواند درآمد حاصل از محل فروش خودرو را در کارت‌های مردم شارژ کند. وزیر پیشین صنعت، معدن و تجارت در نهایت تاکید کرده که دولت بهتر است برای کاهش التهاب بازار خودرو، مدلی را طراحی و به اجرا در بیاورد، به‌نحوی‌که یا اصلا به این بازار ورود نکند و آن را در حالت خود کنترل بگذارد یا با روش دریافت مالیات (مالیات بر درآمدهای اتفاقی) پیش برود.

اظهارات غضنفری در شرایطی است که به‌نظر می‌رسد وزارت صنعت، معدن و تجارت و البته زنجیره خودروسازی کشور بیشتر مایل به فروش خودرو در حاشیه بازار هستند تا اینکه راهکار دریافت مالیات بر درآمدهای اتفاقی، به اجرا در بیاید. در حال حاضر حرف خودروسازان این است که به‌دلیل سرکوب قیمتی، محصولات آنها با اختلافی فاحش نسبت به کارخانه، در بازار به فروش می‌روند و سود کلان حاصل از این ماجرا را دلالان و واسطه‌گران به جیب می‌زنند. به گفته فعالان صنعت خودرو، منطق حکم می‌کند که در این شرایط، خودروهای داخلی در حاشیه بازار قیمت‌گذاری و در نتیجه، شرکت‌های خودروساز به‌عنوان نهادهای تولیدی، صاحب پول کلانی شوند که هم‌اکنون به جیب دلال‌ها می‌رود.

استدلال خودروسازان این است که در صورت قیمت‌گذاری در حاشیه بازار، اتفاقاتی مهم و مثبت رخ خواهد داد. به گفته آنها، اولین اتفاق، حذف دست دلالان و واسطه‌گران از بازار خودرو است؛ به‌نحوی‌که می‌توان امیدوار بود مدتی پس از اجرای قیمت‌گذاری در حاشیه بازار، قیمت خودروها پایین بیاید. اتفاق دیگری که خودروسازان از آن یاد می‌کنند، افزایش نقدینگی است. به اعتقاد آنها، این افزایش نقدینگی عملا به نفع مشتریان تمام خواهد شد؛ زیرا خودروسازان می‌توانند پول قطعه‌سازها را سر وقت پرداخت کنند و این موضوع، اثرات کمی و کیفی خود را بر تولید خواهد گذاشت. بنا به گفته خودروسازان، وقتی پول قطعه‌ساز سر وقت پرداخت شود، قطعات به موقع تامین و تولید به‌صورت مستمر ادامه خواهد داشت، ضمن آنکه کیفیت نیز حفظ و شرکت‌های قطعه‌ساز به‌دلیل مشکلات مالی، سطح آن را کاهش نمی‌دهند.

هرچه هست، ازآنجاکه طبق بسته ارزی دولت، پرداخت ارز رسمی (چهار هزار و ۲۰۰ تومانی) به زنجیره خودروسازی کشور قطع و همچنین سقف قیمت فولاد و پتروشیمی به‌عنوان بخشی از مواد اولیه خودروسازان و قطعه‌سازان، برداشته شده، تلاش‌ها برای لغو قیمت‌گذاری دستوری خودرو همچنان ادامه دارد.
شرایط فروش خبر
تلگرام
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
کار و تجاری
کار و تجاری
چری آریزو6 در ایران رونمایی و قیمت گذاری شد
زیبا، لوکس، با کیفیت و بی رقیب

چری آریزو6 در ایران رونمایی و قیمت گذاری شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
آغاز تولید بیسو در خط تولید سیف خودرو + تصاویر + ویدیو
رونمایی از محصولی جدید در نمایشگاه شیراز 98

آغاز تولید بیسو در خط تولید سیف خودرو + تصاویر + ویدیو

نام خبرنگار: یحیی دادگر
بیسو با دو محصول در ایران استارت می زند+قیمت
با اولین بخشنامه پیش فروش از هفته آینده

بیسو با دو محصول در ایران استارت می زند+قیمت

نام خبرنگار: احمد بروغنی
تیگو 7 جدید با 18 تغییر پیش‌فروش می‌شود
با حضور خبرنگاران و مدیران چری معرفی شد

تیگو 7 جدید با 18 تغییر پیش‌فروش می‌شود

نام خبرنگار: آرش راهبر
«رهام» محصول جدید سایپا معرفی شد+مشخصات فنی
همزمان با هفدهمین نمایشگاه خودرو شیراز

«رهام» محصول جدید سایپا معرفی شد+مشخصات فنی

جی.ای.سی S7 سوغات پاییزی کرمان موتور
در راستای افزایش تنوع محصولات صورت گرفت

جی.ای.سی S7 سوغات پاییزی کرمان موتور

نام خبرنگار: یحیی دادگر
خداحافظی مرسدس بنز با SLC دوست داشتنی
با عرضه نسخه فاینال ادیشن صورت می‌گیرد

خداحافظی مرسدس بنز با SLC دوست داشتنی

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نسل جدید فورد فوکوس ST رونمایی شد + تصاویر
سریع‌ترین پاسخ به فرمان

نسل جدید فورد فوکوس ST رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نسخه گرند ادیشن مرسدس SL 2020 رونمایی شد + تصاویر
خداحافظی شیک با نسل فعلی

نسخه گرند ادیشن مرسدس SL 2020 رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نسل جدید تویوتا هایس رونمایی شد + تصاویر
بزرگ‌تر، لوکس‌تر و راحت‌تر

نسل جدید تویوتا هایس رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
سریع‌ترین اس‌یووی دنیا معرفی شد + تصاویر
شاهکاری دیگر از بنتلی

سریع‌ترین اس‌یووی دنیا معرفی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
جی‌ام‌سی آکادیا 2020 معرفی شد + تصاویر
با یک پیشرانه جدید و تغییرات هوشمندانه ظاهری

جی‌ام‌سی آکادیا 2020 معرفی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
میتسوبیشی ASX فیس لیفت رونمایی شد
با تغییرات گسترده ظاهری

میتسوبیشی ASX فیس لیفت رونمایی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
ماتِ مبهوت کننده
ساعاتی با مرسدس CLS منحصر به فرد پایتخت ...

ماتِ مبهوت کننده

نام خبرنگار: امیرحسین پورسینا
من هوندا آکورد هستم!
یادآوری خاطرات خوب با یک خودرو عالی از دهه 1990

من هوندا آکورد هستم!

نام خبرنگار: امیرحسین پورسینا
یک روز پرفشار المپیکی
اولین تست چری آریزو 6 در پیست آزادی برگزار شد

یک روز پرفشار المپیکی

نام خبرنگار: آرش راهبر
خسته نباشی سامورایی
آزمایش بلند مدتِ نیسان ایکس تریل 2017

خسته نباشی سامورایی

نام خبرنگار: رضا صفرآبادی فراهانی
ناگهان، چهل سال قبل
تقابل پهلوان های قدیمی، شورولت بلیزر و فورد برانکو

ناگهان، چهل سال قبل

نام خبرنگار: یحیی دادگر
سوغات تایوان
تجربه رانندگی با لوکسژن S3

سوغات تایوان

نام خبرنگار: یحیی دادگر
"تیک‌آف" مثل برق و باد +ویدیو +تصاویر
نقد و بررسی اولین خودروی الکتریکی BYD در ایران

"تیک‌آف" مثل برق و باد +ویدیو +تصاویر

نام خبرنگار: آرش راهبر- یحیی دادگر
وندال One با قلب تپنده هوندا سیویک R معرفی شد
خودرویی مسابقه‌ای و فوق سبک با 560 اسب‌بخار قدرت

وندال One با قلب تپنده هوندا سیویک R معرفی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
حماسه 9 ثانیه! + ویدیو
رکورد مسابقات درگ 400 متر ایران شکسته شد

حماسه 9 ثانیه! + ویدیو

نام خبرنگار: تحریریه خودرونویس
پورشه کیمن GT4 کلاب اسپرت از رسید + تصاویر
پیشکشی برای حرفه‌ای‌ها و آماتورها

پورشه کیمن GT4 کلاب اسپرت از رسید + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
بازگشت 530 MLE به دوران درخشش
سایت آفریقای جنوبی ‌ب‌ام‌و در پی احیای یک اسطوره

بازگشت 530 MLE به دوران درخشش

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تاجگذاری همیلتون در شب سرخوشی رایکونن
مراسم ویژه FIA برای قهرمانان اتومبیلرانی در سال 2018

تاجگذاری همیلتون در شب سرخوشی رایکونن

نام خبرنگار: آرش راهبر
فروش خوب کتاب شعر رایکونن
هنرهای پنهان مرد یخی

فروش خوب کتاب شعر رایکونن

نام خبرنگار: آرش راهبر
یاماها به همیلتون رکاب نداد
حادثه برای قهرمان فرمول یک

یاماها به همیلتون رکاب نداد

نام خبرنگار: آرش راهبر
فولکس واگن e-Transporter از راه رسید + تصاویر
تمرکز ABT در الکتریکی سازی محصولات غول آلمان

فولکس واگن e-Transporter از راه رسید + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
شورولت سابربن و تاهو 1000 اسب‌بخاری تولید شد
به لطف کمپانی تیونر SLP

شورولت سابربن و تاهو 1000 اسب‌بخاری تولید شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
رقیب ‌ب‌ام‌و سری 5 تورینگ تیونینگ شد
توسط ABT صورت گرفت

رقیب ‌ب‌ام‌و سری 5 تورینگ تیونینگ شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تیونینگ پرفروش‌ترین پیکاپ دنیا توسط کمپانی راش
نصب سوپرشارژ جدید روی پیشرانه Coyote فورد

تیونینگ پرفروش‌ترین پیکاپ دنیا توسط کمپانی راش

نام خبرنگار: یحیی دادگر
رنو کانگو با پیشرانه قدرتمند مگان RS
ون باری عملکردی

رنو کانگو با پیشرانه قدرتمند مگان RS

نام خبرنگار: یحیی دادگر
هوراکان توسط میشا دیزان تیون می‌شود
رژیم سخت گاو وحشی

هوراکان توسط میشا دیزان تیون می‌شود

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تویوتا سوپرا نیامده تیونینگ شد
جنگ تیونرها بر سر کوپه محبوب ژاپنی

تویوتا سوپرا نیامده تیونینگ شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
سدانی که دوست داشت کراس‌اوور باشد
کانسپت هایی که فراموش کردیم (13): بیوک سیگنیا

سدانی که دوست داشت کراس‌اوور باشد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
وقتی پینین‌فارینا پیشنهاد هنری فورد را رد کرد!
یک یادآوری تاریخی جالب

وقتی پینین‌فارینا پیشنهاد هنری فورد را رد کرد!

نام خبرنگار: مصطفی محدث
نام لوتوس الیز از کجا گرفته شده است؟
با ریشه اسم یک محصول آشنا شوید

نام لوتوس الیز از کجا گرفته شده است؟

نام خبرنگار: مصطفی محدث
موتور وسط، چهار توربو و دوازده سیلندر!
کانسپت‌هایی که فراموش کردیم (11): کرایسلر می فور-توئلو

موتور وسط، چهار توربو و دوازده سیلندر!

نام خبرنگار: مصطفی محدث
بنتلی مولسان W.O ادیشن رونمایی شد
به مناسبت سالگرد 100 سالگی

بنتلی مولسان W.O ادیشن رونمایی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تاریخ‌نویس/ تولید اولین خودروی دیماکسیون
12 جولای 1933

تاریخ‌نویس/ تولید اولین خودروی دیماکسیون

نام خبرنگار: مصطفی محدث
تاریخ‌نویس/ پایان جنگ حقوقی 8 ساله سوزوکی
8 جولای 2004

تاریخ‌نویس/ پایان جنگ حقوقی 8 ساله سوزوکی

نام خبرنگار: مصطفی محدث
کار و تجاری
کار و تجاری
کار و تجاری