کد خبر: ۲۰۷۶۱
تاریخ انتشار: ۱۴ شهريور ۱۳۹۷
نویسنده:  
«علی خاکساری» استاد دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به آشفته بازار خودرو عنوان کرد این وضعیت ناشی از سوء مدیریت و وجود انحصار در بازار و ممنوعیت واردات خودرو است و این شرایط هزینه های سرسام آوری را بر روی دوش مردم تحمیل می کند.
به گزارش خودرونویس، بازار خودرو طی ماههای گذشته دچار آشفتگی و التهاب شده است و حتی سخن از فروش پراید به قیمت باور نکردنی 4 میلیون تومان به میان آمد.

آشفته بازار خودرو اسیر چنگال انحصار است
برخی از کارشناسان از جمله دلایل این گرانی را افزایش قیمت قطعات به دلیل بالا رفتن نرخ دلار، اعمال تحریم و همچنین عدم عرضه خودرو توسط کارخانه های خودروسازی به بازار می دانند. از همین رو پیشنهاد فروش هزاران دستگاه خودرو توسط نمایندگان مجلس و مسوولین دولت مطرح شد.
پیشنهاد دهندگان این طرح برای ممانعت از دلالی خودروهای فروخته شده و اطمینان از مصرف این اتومبیل ها سه شرط فروش با کارت ملی، سن بالای 18 سال خریدار و عدم امکان فروش اتومبیل را پیشنهاد داده اند.
«علی خاکساری» استاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی و متخصص حوزه حمل و نقل در گفت وگو با گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری خبرگزاری جمهوری اسلامی؛ با نقد سیاست های موجود در حوزه صنعت خودرو، دلایل اصلی آشفتگی در بازار خودرو را انحصار در این بازار، عدم امکان واردات قانونی خودرو با قیمت مناسب و حمایت تمام و کمال از خودروسازان به جای عموم مردم می داند.

**بازار خودرو ایران در چنگال انحصار
خاکساری معتقد است که عرضه و تقاضای خودرو در یک بازار رقابتی واقعی، باعث تعیین قیمت خودرو می شود. بازار خودرو ایران سه دهه است که از یک انحصار جدی رنج می برد و هر روز نیز این انحصار شدت می یابد. قیمت خودرو در کشور ایران سرسام آور است و با هیچ معیاری نمی توان قیمت خودرو را در ایران توجیه کرد. طبق استانداردهای جهانی، قیمت یک خودروی معمولی و تولید روز، باید معادل 4 ماه حقوق یک کارمند عادی باشد؛ در حالی که هم اکنون در ایران ما با چنین وضعیتی روبرو نیستیم. البته منظور از خودرو معمولی، خودروهای بی کیفیتی تولید داخل نیستند. قیمت بالای خودرو در ایران، لطماتی جدی به سلامت مردم، محیط زیست و اقتصاد کشور می زند و هزینه هایی گزاف را بر دوش مردم می گذارد.

**باورهای غلط، منفعت طلبی و سیاست های اشتباه
این استاد دانشگاه بیان داشت: این سخن که وجود صنعت خودرو با شرایط فعلی، به نفع اقتصاد و اشتغال کشور است، غلط است. اغلب خودروهای تولیدی کشور نه تنها کیفیت لازم را ندارند که به شدت به محیط زیست و سلامت مردم نیز آسیب می زنند. عامل اصلی وضعیت فعلی، سیاست های در پیش گرفته شده توسط دو شرکت عمده ایران خودرو و سایپا است و متاسفانه تنها عده ای محدود از مدیران، سهام داران، قطعه سازان و دلالان از وضعیت موجود سودهای کلانی می برند. این در حالی است که سیاست گذاری در حوزه صنعت خودرو هم اغلب به صورت مستقیم و غیرمستقیم تحت نفوذ همین افراد است. صنعت خودرو سالیان سال است که به مرز ورشکستگی رسیده و تنها حمایت های دولتی توانسته است خودروسازان بزرگ را سراپا نگاه دارد.
وی افزود: سیاست فعلی دولت در مورد تولید خودرو، اثر خاصی نخواهد داشت و علاوه بر آن، این سوال را ایجاد می کند که خودروسازان در حالی که تا دیروز ادعا می کردند خودروهای انباری کمبود قطعه دارند، چطور می خواهند به این سرعت هزاران خودرو را روانه بازار کنند؟ چگونه ناگهان می توان قطعات مورد نظر را تهیه کرد؟ اگر قطعات مورد نظر خارجی بوده و آنقدر اهمیت دارند که بدون آنها تکمیل خودروها ممکن نیست، چطور از بومی سازی صنعت خودرو سخن به میان می آید؟ پس یا از ابتدا کمبود خاصی در کار نبوده و امکان تولید وجود داشته است؛ اما خودروسازان ترجیح داده اند که خودروهای خود را تکمیل نکنند. به نظر می رسد که برخی از دست های پشت پرده در این صنعت ترجیح می دهند که بازار آشفته شود و قیمت خودرو افزایش یابد و به دلیل انحصار، صنایع بزرگ خودروسازی ایران می توانند هرطور که بخواهند با بازار خودرو بازی کنند.

** انداختن گناه مشکلات به گردن تحریم ها
خاکساری در پاسخ به آنانی که مدعی هستند تنها تحریم ها و افزایش قیمت دلار باعث افزایش قیمت خودرو شده است؛ گفت: آیا افزایش تعرفه ها در جنگ تجاری آمریکا با اروپا و چین هم باعث افزایش قیمت ها شده است؟ در پاسخ باید گفت که خیر! ما با رشد قیمت نجومی در آن کشورها مواجه نیستیم. شرایط موجود ربطی به تحریم ها ندارد؛ بلکه ناشی از سوءمدیریت در این صنعت است. خودرو هرگز یک کالای خاص و استراتژیک نبوده است که کشورهای دیگر بخواهند در این صنعت هم ایران را تحریم کنند و تحریم هم نخواهند کرد. شرکت های بزرگ همواره به دنبال فروش محصولات خود هستند و دلیلی برای تحریم ایران وجود ندارد.
وی اضافه کرد: دلیل عدم ورود شرکت های بزرگ خارجی به ایران برقراری تحریم ها نیست؛ بلکه آن است که این شرکت ها به دلیل انحصار شکل گرفته در این بازار و وضعیت آشفته آن، تمایلی برای ورود به عرصه و تولید اتومبیل در ایران ندارند. اگر شرکت های فرانسوی وارد این بازار می شوند به این دلیل است که با وضعیت بازار ایران و دو شرکت ایران خودرو و سایپا آشنا و قرارداد نویس های ماهری هستند و می دانند که این شرکت ها دچار مشکل بوده و می شود هر بار پس از بستن قرارداد تولید مشترک، زمانی که سودشان با خطر مواجه می شود، قرارداد را به بهانه های مختلف لغو می کنند. این تجربه قبلاً در مورد تولید پژو 206 SD و همچنین تولید پژو پرشیا نیز تجربه شده بود. متاسفانه ایران خودرو و سایپا به شدت به شرکت های فرانسوی وابسته شده اند و این شرکت ها با عرضه محصولات خارج از رده خود سود کلانی از بازار خودرو ایران می برند، البته ایران خودرو و سایپا این را می دانند و عمداً هم به این کار ادامه می دهند. هر بار یک شرکت خارجی می خواهد وارد بازار ایران شود، مدیران دولتی آن شرکت را مجبور می کنند که باید خودرو خود را با شرکت های ایران خودرو و سایپا به صورت مشترک تولید نمایند؛ امری که باعث می شود شرکت های غیر فرانسوی تمایلی برای ورود به بازار ایران نداشته باشند. در عین حال هیچ امیدی به دو شرکت ایران خودرو و سایپا، برای بهبود وضعیت بازار خودرو در ایران نیست.

**صنعت خودرو در جهان امروز، اشتغال زا نیست
خاکساری ادامه داد که ادعای اشتغال زا بودن صنعت خودرو در جهان امروز، بی معنا است. امروزه صنعت خودرو، سرمایه بر است و نه اشتغال زا. برخی به اشتباه یا به عمد این سخن را مطرح می کنند. در کارخانه های صنعتی کشورهای پیشرفته تنها چند ربات مدرن به جای هزاران کارگر کار می کنند؛ اما برخی با شعار اینکه صنعت خودرو اشتغال زا است؛ به مسئولین فشار می آورند که وضعیت صنعت خودرو در شکل فعلی باقی بماند. اینکه ما به شکل بسیار قدیمی و با دست خودرو تولید می کنیم، دلیل بر اشتغال زا بودن این صنعت نیست؛ بلکه ما در حال تولید اشتغال مصنوعی هستیم و عده ای را با حقوق اندک به کار گماشته ایم عملاً جالب آنجا است که امروزه برخی از قطعه سازان با وارد کردن قطعات چینی به داخل کشور، آن ها را بسته بندی مجدد کرده و به نام کالای ایرانی، به خودروسازان داخلی می فروشند. با وجود اشتغال زا بودن قطعه سازی با روش فعلی، با ورود کالاهای بی کیفیت چینی، در قطعه سازی هم اشتغال زایی چندانی وجود ندارد.

** مدیران حوزه صنعت سنگ مردم را به سینه نمی زنند
این محقق و پژوهشگر حوزه حمل و نقل بر این باور است که هرگونه بحثی در مورد قیمت خودرو در ایران، با پیش فرض های فعلی، به بی راهه می رود. زمانی ما با قیمت عادلانه روبرو خواهیم شد که شورای رقابت سنگ سینه ایران خودرو و سایپا را به سینه نزند. شورای رقابت تنها زمانی حق دارد که قیمت خودرو را بالا ببرد که سطح درآمدی مردم نیز بالا برود. قیمت ارز هر چند بر گران تر شدن کالاها اثر گذار بوده اما بر افزایش حقوق ها و دستمزدها اثری نداشته است. پس شورای رقابت هم نباید قیمت خودرو را افزایش بدهد. طرح پیش فروش گسترده خودرو نیز با شرایط فعلی، به نتیجه خاصی نخواهد رسید و برای این بازار نابسامان، یک مسکن مقطعی است. متاسفانه یکسری قطعه ساز خاص در حال تحمیل سیاست های خود بر دو شرکت ایران خودرو و سایپا هستند و منافع مردم برای آن ها اهمیتی ندارد. شورای رقابت تحت فشار خودرو سازان، با افزایش قیمت خودرو به نفع خودروسازان عمل می کند و نه به نفع مردم و این مردم هستند که از افزایش قیمت ها ضرر می کنند.

**خودرو سازان دست از تولید خودروهای بی کیفیت بردارند
وی تاکید کرد که ما باید دست از تولید اتومبیل هایی همچون پراید، پژو 405، پیکان وانت و مانند آن برداریم. این اتومبیل های بی کیفیت گاوهای شیرده صنعت خودروسازی ایران هستند؛ اما شیر آن به تولیدکنندگان رسیده و به اصطلاح شاخ آن نصیب مردم می شود. متاسفانه هنوز این اتومبیل های بی کیفیت بسیاری در ایران با قیمتی بالا تولید می شوند که به هیچ وجه مناسب مردم نیستند. جالب آن جا است که حتی پس از توقف رسمی یک خودرو مثل پیکان، موتور یا اشکال تغییر یافته آن هنوز هم تولید می شود که با استانداردهای جهانی بسیار فاصله دارند. خاکساری ادامه داد که تا زمانی که ما به سمت رقابت واقعی در تولید و واردات خودرو نرویم، هیچ توسعه و تغییری در صنعت خودرو نخواهیم داشت.
برای حل مشکل دو اقدام ضروری است. اول آن که باید مرزها باز کنیم و بگذاریم هر شخصی که می خواهد، اتومبیل نو یا دست دوم با کیفیت را به کشور وارد کند. هرچند تعرفه فعلی واردات خودرو هم بسیار زیاد است؛ اما در صورتی که با همین تعرفه هم خودرو وارد شود، وضعیت بسیار بهتر خواهد شد. دوم آن که باید اجازه بدهیم که خودرو سازان و قطعه سازان داخلی و خارجی، به صورت آزاد در ایران به تولید و فروش اتومبیل بپردازند. در این صورت هم اشتغال به وجود خواهد آمد و هم کشور از ارزش افزوده و مالیات چنین تولیدی بهره خواهد برد.

** جولان دلالان تنها در یک میدان نابسامان ممکن است
وی افزود: مطمئن باشید اگر در کشور آلمان هم شرایط نامناسبی به وجود آید، دلالان وارد عمل خواهند شد و بازار اتومبیل آنجا را به دست خواهند گرفت. رواج دلالی ناشی از سیاست های اشتباه در حوزه خودرو سازی است. اگر انحصار از ایران خودرو و سایپا گرفته شود و واردات و تولید ماشین به صورت غیرانحصاری آزاد شود، دلالی نیز از میان خواهد رفت. دلالی ناشی از سیاست های اشتباهی است که مدیران اجرا می کنند و باعث ایجاد بستری برای رشد واسطه گری می شوند و در زمان آشفتگی نیز خود را کنار می کشند.
منبع: ایرنا
شرایط فروش خبر
تلگرام
عناوین دیگر
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
کار و تجاری
کار و تجاری
«رهام» محصول جدید سایپا معرفی شد+مشخصات فنی
همزمان با هفدهمین نمایشگاه خودرو شیراز

«رهام» محصول جدید سایپا معرفی شد+مشخصات فنی

جی.ای.سی S7 سوغات پاییزی کرمان موتور
در راستای افزایش تنوع محصولات صورت گرفت

جی.ای.سی S7 سوغات پاییزی کرمان موتور

نام خبرنگار: یحیی دادگر
جک J4، تازه وارد سدان‌های ارزان قیمت ایران
نوبرانه بهاری کرمان موتور

جک J4، تازه وارد سدان‌های ارزان قیمت ایران

نام خبرنگار: یحیی دادگر
هاچ‌بک پرآوازه آلمانی در راه ایران است
گلف GTI، به زودی در خیابان‌ها

هاچ‌بک پرآوازه آلمانی در راه ایران است

نام خبرنگار: یحیی دادگر
رونمایی از میتسوبیشی اکلیپس کراس در کیش
آرین موتور به وعده خود عمل کرد

رونمایی از میتسوبیشی اکلیپس کراس در کیش

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نوبرانه 97 نیسان به ایران رسید+ قیمت و مشخصات
برنامه های تولیدی خودروساز ژاپنی در ایران

نوبرانه 97 نیسان به ایران رسید+ قیمت و مشخصات

نام خبرنگار: یحیی دادگر
هاوال H2، مهمان جدید بازار کراس­‌اوورها
محصول جدید گروه بهمن را بیش­تر بشناسید

هاوال H2، مهمان جدید بازار کراس­‌اوورها

نام خبرنگار: یحیی دادگر
مرسدس A35 AMG رسما معرفی شد
آغاز رقابتی داغ بین AMG و آئودی

مرسدس A35 AMG رسما معرفی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
دی‌اس 3 کراس‌بک معرفی شد
رونمایی رسمی در نمایشگاه خودرو پاریس

دی‌اس 3 کراس‌بک معرفی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
مرسدس بنز GLE 2019 معرفی شد
عرصه بر آئودی Q7 و ب‌ام‌و X5 تنگ می‌شود

مرسدس بنز GLE 2019 معرفی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
مرسدس بنز EQC رونمایی شد
رقابت بین کراس‌اوورهای الکتریکی داغ می‌شود

مرسدس بنز EQC رونمایی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
لادا ویژن 4x4 مفهومی رونمایی شد
در نمایشگاه خودرو مسکو صورت گرفت

لادا ویژن 4x4 مفهومی رونمایی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
محصولات الکتریکی مک‌لارن 2025 می‌آیند
نه به تولید اس‌یووی

محصولات الکتریکی مک‌لارن 2025 می‌آیند

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تریم Moab ادیشن رانگلر معرفی شد
لوکستر با ترکیبات ظاهری متفاوت

تریم Moab ادیشن رانگلر معرفی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
خسته نباشی سامورایی
آزمایش بلند مدتِ نیسان ایکس تریل 2017

خسته نباشی سامورایی

نام خبرنگار: رضا صفرآبادی فراهانی
ناگهان، چهل سال قبل
تقابل پهلوان های قدیمی، شورولت بلیزر و فورد برانکو

ناگهان، چهل سال قبل

نام خبرنگار: یحیی دادگر
سوغات تایوان
تجربه رانندگی با لوکسژن S3

سوغات تایوان

نام خبرنگار: یحیی دادگر
"تیک‌آف" مثل برق و باد +ویدیو +تصاویر
نقد و بررسی اولین خودروی الکتریکی BYD در ایران

"تیک‌آف" مثل برق و باد +ویدیو +تصاویر

نام خبرنگار: آرش راهبر- یحیی دادگر
«تیک‌آف» با نخستین هاوال در ایران+ ویدیو+ تصاویر
آغاز ویدیو تست‌های خودرونویس با یک محصول جدید

«تیک‌آف» با نخستین هاوال در ایران+ ویدیو+ تصاویر

نام خبرنگار: آرش راهبر-یحیی دادگر
کشنده طلسم
نخستین تجربه رانندگی با فولکس‌واگن پاسات 2018 در ایران

کشنده طلسم

نام خبرنگار: ارشیا عباسی
فرزند هیمالیا در برابر دنا!
مقایسه دنا پلاس و بی‌وای‌دی F3

فرزند هیمالیا در برابر دنا!

نام خبرنگار: یحیی دادگر
آخرین مراحل تولید نسخه مخصوص پیست سوپرا
مدیر بخش گازو ریسینگ اعلام کرد

آخرین مراحل تولید نسخه مخصوص پیست سوپرا

نام خبرنگار: مصطفی محدث
بزرگ‌ترین مانع فراری در رسیدن به قهرمانی فرمول1
وتل به اشتباهات خودش اعتراف کرد

بزرگ‌ترین مانع فراری در رسیدن به قهرمانی فرمول1

نام خبرنگار: مصطفی محدث
آتشفشانی در دامنه آرارات + تصاویر
دومین دور از مسابقات کشوری آفرود در ماکو برگزار شد

آتشفشانی در دامنه آرارات + تصاویر

نام خبرنگار: آرش راهبر
کیمن GT4 کلاب اسپرت رالی رونمایی شد
آیا پورشه به WRC باز می‌گردد؟

کیمن GT4 کلاب اسپرت رالی رونمایی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
آستون مارتین و رد بول با یکدیگر همکاری می‌کنند
لمان در انتظار یک شگفتی دیگر

آستون مارتین و رد بول با یکدیگر همکاری می‌کنند

نام خبرنگار: سپهر عظیمی
مانستر انرژی در انتظار موستانگ جادویی
فورد با دست پر به ناسکار می‌رود

مانستر انرژی در انتظار موستانگ جادویی

نام خبرنگار: سپهر عظیمی
مدیر مسابقات ناساکار بازداشت شد
به دلیل استفاده از مواد توهم‌زا در حین رانندگی

مدیر مسابقات ناساکار بازداشت شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
شرکت Roush پکیجی تازه برای فورد F-150 عرضه کرد
افزایش قدرت با تاکید بر بهبود عملکرد بی‌راهه نوردی

شرکت Roush پکیجی تازه برای فورد F-150 عرضه کرد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
جتای 600 اسب بخاری سریع‌ترین خودرو در بونویل
رکودشکنی فولکس‌واگن جتا در کلاس برون گس کوپه

جتای 600 اسب بخاری سریع‌ترین خودرو در بونویل

نام خبرنگار: سعید سعیدی
مرسدس S63 AMG با قدرتی فراتر از 1000 اسب‌بخار
شاهکار شرکت Posaidon روی کانورتیبل لوکس آلمانی

مرسدس S63 AMG با قدرتی فراتر از 1000 اسب‌بخار

نام خبرنگار: یحیی دادگر
عرض‌اندام دوباره آئودی A4 پس از 10 سال
شاهکارترین تیونینگ برای آئودی

عرض‌اندام دوباره آئودی A4 پس از 10 سال

نام خبرنگار: سعید سعیدی
ساگاریس با کیت بدنه جدیدی بازگشت
اسپرت ساز انگلیسی دوباره به میدان می‌آید

ساگاریس با کیت بدنه جدیدی بازگشت

نام خبرنگار: یحیی دادگر
فورد موستانگ GT به خودرویی لهستانی تبدیل شد
به منظور یادبود Warszawa M20 لهستانی

فورد موستانگ GT به خودرویی لهستانی تبدیل شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
آبارث 595 پاکت راکت جدید معرفی شد
ساخته شده بر اساس فیات 500

آبارث 595 پاکت راکت جدید معرفی شد

نام خبرنگار: مصطفی محدث
وقتی پینین‌فارینا پیشنهاد هنری فورد را رد کرد!
یک یادآوری تاریخی جالب

وقتی پینین‌فارینا پیشنهاد هنری فورد را رد کرد!

نام خبرنگار: مصطفی محدث
نام لوتوس الیز از کجا گرفته شده است؟
با ریشه اسم یک محصول آشنا شوید

نام لوتوس الیز از کجا گرفته شده است؟

نام خبرنگار: مصطفی محدث
موتور وسط، چهار توربو و دوازده سیلندر!
کانسپت‌هایی که فراموش کردیم (11): کرایسلر می فور-توئلو

موتور وسط، چهار توربو و دوازده سیلندر!

نام خبرنگار: مصطفی محدث
بنتلی مولسان W.O ادیشن رونمایی شد
به مناسبت سالگرد 100 سالگی

بنتلی مولسان W.O ادیشن رونمایی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تاریخ‌نویس/ تولید اولین خودروی دیماکسیون
12 جولای 1933

تاریخ‌نویس/ تولید اولین خودروی دیماکسیون

نام خبرنگار: مصطفی محدث
تاریخ‌نویس/ پایان جنگ حقوقی 8 ساله سوزوکی
8 جولای 2004

تاریخ‌نویس/ پایان جنگ حقوقی 8 ساله سوزوکی

نام خبرنگار: مصطفی محدث
دارنده 9 رکورد جهانی
کانسپت‌هایی که فراموش کردیم (10): ب‌ام‌و H2R

دارنده 9 رکورد جهانی

نام خبرنگار: مصطفی محدث
کار و تجاری
کار و تجاری
کار و تجاری