کد خبر: ۱۹۵۲۷
تاریخ انتشار: ۰۹ مرداد ۱۳۹۷
نویسنده:  
موضوع قیمت‌گذاری خودرو در بازار یا شورای رقابت با توجه به افزایش هزینه تولید از یکسو و اصرار دولت به قیمت‌گذاری دستوری از سوی دیگر، باز هم چالش‌برانگیز شده است.
به گزارش خودرونویس، همان‌طور که پیش‌تر گفته شد برخی منابع آگاه از مخالفت شخص رئیس‌جمهوری با آزادسازی قیمت خودرو خبر می‌دهند و اینکه وی آزادسازی را مترادف با افزایش قیمت خوانده و تاکید کرده که بازار هم‌اکنون ظرفیت آزادسازی قیمت خودرو را ندارد. از دیگر سو اما به‌واسطه افزایش سرسام‌آور نرخ ارز هزینه تولید روند صعودی به خود گرفته و خودروسازان نیز که به‌واسطه نبود بهره‌وری و تکنولوژی تولید، چاره‌ای جز افزایش قیمت ندارند، در وضعیت بی‌ثباتی قراردارند.

مسیر سوم قیمت‌گذاری خودرو

آنطور که مشخص است عواملی همچون نرخ ارز، قیمت نهاده‌های تولید همچون آلومینیوم، مس، فولاد، چدن، لاستیک و آهن مولفه‌های بسیار تاثیرگذاری بر قیمت تمام‌شده خودرو هستند. این در شرایطی است که نهاده‌های مذکور با توجه به شرایط اقتصادی کشور با افزایش چشمگیر قیمت‌ها رو‌به‌رو بوده‌اند و تاثیر مستقیمی بر قیمت خودروهای تولیدی دارند.

با این شرایط اما خودروسازان به‌واسطه حمایت‌های جانبی دولت اجازه قیمت‌گذاری محصولاتشان طبق افزایش قیمت نهاده‌های تولید را ندارند که این امر به اعتقاد بسیاری از کارشناسان با فرآیند پویایی و اقتصادی‌شدن صنعت خودرو مغایرت دارد. از ۶ سال پیش به‌واسطه تعریف شورای اقتصاد از بازار خودرو که آن را در انحصار دو خودروساز بزرگ کشور خوانده است، شورای‌رقابت قدم به عرصه قیمت‌گذاری خودرو گذاشت. آنچه مشخص است شورای اقتصاد با وجود انحصاری که هم‌اکنون بر بازار خودرو حاکم است، آزادسازی قیمت را به صلاح نمی‌داند و معتقد است که پیاده‌سازی این سیستم تنها به ضرر مصرف‌کننده تمام خواهد شد. در عین حال اما موافقان آزادسازی قیمت معتقدند که بخشنامه‌های دستوری شورای رقابت مبنی‌بر تعیین قیمت خودرو هیچ‌گاه، با رضایتمندی مشتریان همراه نبوده هرچند که افزایش کیفیتی نیز از دل این بخشنامه‌ها حاصل نشده است.

از سوی دیگر خودروسازان نیز با گلایه‌مندی از اینکه قیمت‌گذاری دستوری هزینه‌های تولید را پوشش نمی‌دهد بر تولید بسیاری از محصولاتشان با ضرر و زیان تاکید دارند و این روند نامناسب باعث بروز صدمات جبران‌ناپذیر به تولید داخلی شده و خواهد شد. در کنار مخالفان قیمت‌گذاری دستوری اما موافقان، آزادسازی قیمت آن هم در شرایط انحصاری را منجر به نابودی این صنعت می‌خوانند و معتقدند به‌دلیل عدم‌بهره‌وری در زنجیره خودروسازی کشور و نبود تکنولوژی تولید، تنها مسیر خودروسازان برای ادامه حیات افزایش قیمت است که شورای رقابت در این زمینه می‌تواند به‌عنوان یک ضربه‌گیر عمل کند.

جدا از اظهارات مخالفان و موافقان شورای رقابت یا آزادسازی قیمت، هم‌اکنون و با توجه به شرایط خاص اقتصادی کشور به‌نظر می‌رسد که هم مصرف‌کنندگان با توجه به کیفیت محصولات تولیدی حق درخواست قیمت‌گذاری دستوری را دارند و هم تولید‌کنندگان به‌واسطه افزایش قیمت نهاده‌های تولید، می‌توانند آزادسازی قیمت را درخواست کنند.

با این حال اما دولت با نادیده گرفتن خواست تولید‌کنندگان همچنان بر قیمت‌گذاری دستوری اصرار دارد. به این ترتیب با توجه به شرایط موجود این سوال مطرح است که آیا مسیر سومی جدا از حضور شورای رقابت یا آزادسازی برای قیمت‌گذاری خودرو وجود دارد؟ و در نهایت اینکه چه راهکاری را می‌توان در پیش گرفت که ما بین قیمت‌گذاری دستوری و همچنین قیمت‌گذاری آزاد باشد؟ در این زمینه برخی از کارشناسان مقدمه ورود به مسیر سوم قیمت‌گذاری را تثبیت نرخ ارز می‌خوانند و اینکه ابتدا سیاست‌گذاران ارزی کشورباید برای تثبیت نرخ ارز راهکارهایی بیندیشند. آنها تاکید دارند که بعد از تثبیت نرخ ارز، سیاست‌گذاران کلان اقتصاد باید خود را آماده ورود به قیمت‌گذاری در حاشیه بازار کنند و یک‌بار برای همیشه شرایط رقابتی را در بازار ایجاد کنند.

 این کارشناسان تاکید می‌کنند، وجود دو شرکت خودروساز بزرگ کشور و همچنین با چند مونتاژکار نمی‌توان بازار رقابتی را در داخل کشور ایجاد کردو راهکار اصلی برای رقابتی کردن بازار، ایجاد ساز و کار مناسب برای ورود برندهای معتبر بین‌المللی در بازار خودروی کشور است.

 بنابراین این کارشناسان معتقد هستند که دولتی‌ها نباید از آزادسازی قیمت‌ها و همچنین ایجاد فضای رقابتی واهمه داشته باشند، در کوتاه‌مدت امکان دارد شرایط بدتر شود اما در بلندمدت شرایط به سمت تعادل می‌رود. در مقابل برخی دیگر از کارشناسان بر این نکته تاکید دارند که چنانچه دولت نمی‌خواهد تا به فضای رقابتی و همچنین قیمت‌گذاری در حاشیه بازار تن دهد باید به سمت افزایش توان مدیریتی خود در زنجیره خودروسازی کشور برود. این کارشناسان تاکید دارند که سیستم مدیریت خودروسازی کشور، دولتی است.دولت دو راه برای اعمال مدیریت خود در این بخش دارد. راه اول همان کاری است که در ادوار مختلف انجام شده و آن مدیریت عرضه و تقاضا از راه قیمت‌گذاری دستوری است. راه دوم که به‌دلیل سختی‌های آن تاکنون هیچ دولتی حاضر نشده به سمت آن برود، مدیریت سه بخش تامین، تولید و عرضه است. دولت چنانچه تمایلی به قیمت‌گذاری در حاشیه بازار ندارد، باید تمام توان خود را روی مدیریت زنجیره تامین، تولید و عرضه بگذارد. اقدام دولت در کنار تثبیت نرخ ارز سبب می‌شود تا قیمتی برای خودرو شکل بگیرد تا مابین قیمت فعلی خودرو در بازار و کارخانه باشد. در ادامه نیز برخی تعیین قیمت در بازارهای هدف صادراتی را مسیری میانبر برای قیمت‌گذاری خودرو تلقی می‌کنند.

آزادسازی مشروط قیمت خودرو

آنچه مشخص است در دولت کنونی و همچنین در ادوار گذشته همیشه تاکید بر نرخ‌گذاری دستوری بوده است؛ به‌طوری‌که همواره این تفکر بر تصمیمات سیاست‌گذاران اقتصادی کشورسایه انداخته بوده تا بتوانند با نرخ‌گذاری دستوری طرف عرضه و تقاضا را مدیریت کنند، این در حالی است که این شیوه سال‌هاست که در عرصه بین‌المللی منسوخ شده است. در این ارتباط، فربد زاوه، کارشناس خودرو،می گویدکه دولت باید به این شیوه منسوخ خود در زمینه مدیریت عرضه و تقاضا پایان دهد. در حال‌حاضر در اقتصادهای مطرح دنیا، قیمت‌گذاری در تمامی بازارها از جمله بازار خودرو براساس عرضه و تقاضا تعیین می‌شود. این کارشناس در حالی به بحث تعیین قیمت خودرو در حاشیه بازار و براساس عرضه و تقاضا تاکید می‌کند و آن را تنها راه موجود می‌داند که سیاست‌گذاران کلان اقتصاد در دولت‌های گذشته هیچ‌گاه زیر بار این موضوع نرفته‌اند. دولتی‌ها همواره دلیل خود را برای قیمت‌گذاری دستوری خودرو، حمایت از حق و حقوق مصرف‌کنندگان عنوان کرده‌اند.

 زاوه البته بر این نکته تاکید می‌کند که شرایط حاکم در بازار خودرو و همچنین مشکلاتی که خودروسازان با آن دست به گریبان هستند، بیش از آنکه ناشی از قیمت‌گذاری دستوری دولت باشد، ناشی از نوسانات نرخ ارز و بی‌ثباتی در بازار ارزاست. توجه این کارشناس به مشکل ثبات نرخ ارز، در شرایطی است که سیاست‌های ارزی در بانک مرکزی تعیین می‌شود و سیاست‌گذاران صنعتی کشور به نوعی برای حل مسائل مرتبط با صنعت که از ناحیه نوسانات نرخ ارز به‌وجود آمده، دست بالا را ندارند و باید منتظر تصمیمات بانک مرکزی برای حل این معضل باشند. زاوه می‌گوید: باید سیاست‌گذاران کلان اقتصادی، سیاست‌های خود را به سمتی ببرند تا بتوانند تاثیر تحریم‌ها را بر اقتصاد کشور به حداقل برسانند.

برای این منظور اگر چه این کارشناس خودرو پیشنهاد می‌کند تا قیمت‌گذاری در حاشیه بازار تعیین شود، اما پیش‌شرطی نیز قائل است و آن ایجاد بازار رقابتی از طریق حضور برندهای مطرح بین‌المللی در بازار خودروی کشور است. زاوه می‌گوید: در حال حاضر بازار خودروی کشور یک بازار انحصاری است و ترس دولت این است که با تعیین قیمت در حاشیه بازار، کل اختیار این بازار را به خودروسازان واگذار کند. بنابراین برای اینکه این ترس از میان برود باید دولت شرایطی را فراهم کند تا برندهای مطرح خارجی در بازار حضور داشته باشند. در حالی این کارشناس از حضور شرکت‌های بین‌المللی در بازار خودروی کشور سخن می‌گوید که از ابتدای تیرماه سال‌جاری دولت واردات خودرو به کشور را متوقف کرده است.

زاوه می‌گوید: این تصور غلط است که چنانچه امکان واردات خودرو به‌صورت آزادانه وجود داشته باشد، تمام افراد به سمت واردات می‌روند و از این طریق منابع ارزی کشور تضعیف می‌شود. این کارشناس خودرو با اشاره به معضلات مرتبط با واردات خودرو از جمله موانع فنی، لجستیکی، هزینه‌بر بودن تامین قطعات و همچنین خدمات پس از فروش، معتقد است در شرایطی که امکان واردات به‌صورت آزاد وجود داشته باشد، بعد از چندی وارد‌کنندگان به منظور غلبه بر مشکلاتی که در راه واردات وجود دارد تلاش می‌کنند تا خطوط تولید را در داخل کشور راه‌اندازی کنند؛ زیرا برای اینکه بتوانند در یک بازار رقابتی همچنان حضور داشته باشند و سهم خود را به رقبا واگذار نکنند، به سمت کاهش هزینه‌های تولید خواهند رفت.


تغییر دیدگاه مدیریت دولتی

یکی از اصلی ترین دلایلی که سبب بروز نوسانات در بازار خودرو می‌شود، نبود برنامه‌ریزی‌های بلندمدت در ارتباط با این صنعت است.به‌طور مثال در صنعت خودرو، استراتژی‌ تا سال ۱۴۰۴ تدوین شده است. این در حالی است که توجه لازم به این سند نمی‌شود. تمام دولت‌های گذشته و همچنین دولت فعلی، به جای توجه به برنامه‌های بلندمدت تدوین‌شده، سعی دارند با برنامه‌های کوتاه‌مدت مشکلات موجود در این بخش را حل کنند. قیمت‌گذاری دستوری خودرو یکی از راهکارهایی است که مد نظر دولت‌های گوناگون بوده والبته جواب نداده است.

حسن کریمی سنجری، کارشناس خودرو، در ارتباط با این مساله به خبرنگار ما می‌گوید: سیاست قیمت‌گذاری دستوری که از سوی دولت در ادوار مختلف دنبال شده است، جوابگو نیست. از طرف دیگر دولت نمی‌تواند در شرایط فعلی به قیمت‌گذاری در حاشیه بازار تن بدهد؛ زیرا با این کار، اختیار عمل را در اختیار خودروساز قرار می‌دهد و این خودروساز است که می‌تواند به‌دلیل بازار انحصاری که در اختیار دارد، با کاهش عرضه قیمت محصولاتش را افزایش دهد.

این کارشناس با اشاره به آغاز تحریم‌های صنعت خودرو از اواسط مردادماه تاکید می‌کند که دولت در شرایط کنونی دو راه پیش رو دارد، مسیر اول قیمت‌گذاری دستوری است که نتایج آن هم‌اکنون در بخش تولید و بازار به وضوح قابل مشاهده است. مسیر دوم نیز شامل نظارت کامل بر بخش تامین، تولید و عرضه محصولات خودروسازان است.

با توجه به اظهارات این دو کارشناس در باب مسیری تازه برای قیمت‌گذاری خودرو اما برخی دیگر از دست‌اندرکاران صنعت خودرو پیشنهاد دیگری دارند مبنی‌بر اینکه با توجه به مشکلاتی که پیش‌روی تولید‌کنندگان در ارتباط با تولید خودرو وجود دارد و همچنین اصرار دولت بر قیمت‌گذاری دستوری می‌توان سازوکار جایگزینی را برای این منظور تهیه کرد. این کارشناسان معتقد هستند برای تعیین قیمت خودرو در بازار می‌توان ابتدا محصولات تولیدشده در خطوط تولید خودروسازان را به تعداد مشخص به بازارهای هدف صادراتی عرضه کرد، بعد از کشف قیمتی در آن بازارها، قیمت خودرو را برای بازار داخلی تعیین کرد. این کارشناسان تاکید می‌کنند در شرایط حاضر دولت نمی‌تواند قیمت خودرو را آزاد کند و تعیین آن را در اختیار خودروساز قرار دهد، از طرف دیگر خودروساز هم با این شرایط نمی‌تواند تولید کند؛ بنابراین راهی که این کارشناسان پیشنهاد می‌کنند، تعیین قیمت در بازارهای هدف صادراتی است تا از این طریق بتوان قیمت خودرو را با توجه به کیفیت و قدرت خرید مصرف‌کنندگان تعیین کرد.
شرایط فروش خبر
تلگرام
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
سواری
سواری
«رهام» محصول جدید سایپا معرفی شد+مشخصات فنی
همزمان با هفدهمین نمایشگاه خودرو شیراز

«رهام» محصول جدید سایپا معرفی شد+مشخصات فنی

جی.ای.سی S7 سوغات پاییزی کرمان موتور
در راستای افزایش تنوع محصولات صورت گرفت

جی.ای.سی S7 سوغات پاییزی کرمان موتور

نام خبرنگار: یحیی دادگر
جک J4، تازه وارد سدان‌های ارزان قیمت ایران
نوبرانه بهاری کرمان موتور

جک J4، تازه وارد سدان‌های ارزان قیمت ایران

نام خبرنگار: یحیی دادگر
هاچ‌بک پرآوازه آلمانی در راه ایران است
گلف GTI، به زودی در خیابان‌ها

هاچ‌بک پرآوازه آلمانی در راه ایران است

نام خبرنگار: یحیی دادگر
رونمایی از میتسوبیشی اکلیپس کراس در کیش
آرین موتور به وعده خود عمل کرد

رونمایی از میتسوبیشی اکلیپس کراس در کیش

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نوبرانه 97 نیسان به ایران رسید+ قیمت و مشخصات
برنامه های تولیدی خودروساز ژاپنی در ایران

نوبرانه 97 نیسان به ایران رسید+ قیمت و مشخصات

نام خبرنگار: یحیی دادگر
هاوال H2، مهمان جدید بازار کراس­‌اوورها
محصول جدید گروه بهمن را بیش­تر بشناسید

هاوال H2، مهمان جدید بازار کراس­‌اوورها

نام خبرنگار: یحیی دادگر
دومین نسل آئودی Q3 رسما معرفی شد+تصاویر
هر سه هفته یک خودروی جدید

دومین نسل آئودی Q3 رسما معرفی شد+تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نیسان لیف نیسمو معرفی شد
سامورایی پاک

نیسان لیف نیسمو معرفی شد

نام خبرنگار: سپهر عظیمی
مازراتی لوانته GTS معرفی شد
در فستیوال سرعت گودوود

مازراتی لوانته GTS معرفی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
چهارمین نسل آریل اتم معرفی شد
در ظاهر بدون تغییر، در باطن دنیایی دیگر

چهارمین نسل آریل اتم معرفی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
ایتالیایی کوچک و بامزه
معرفی فیات 500 اسپیاجینا

ایتالیایی کوچک و بامزه

نام خبرنگار: مصطفی محدث
‌ب‌ام‌و i3 و i8 استارلایت ادیشن معرفی شدند
بدنه‌ای از طلای 24 قیراط

‌ب‌ام‌و i3 و i8 استارلایت ادیشن معرفی شدند

نام خبرنگار: مصطفی محدث
نسخه عقب محرک آلفا استلویو از راه رسید
وزن کمتر و قیمتی ارزان‌تر

نسخه عقب محرک آلفا استلویو از راه رسید

نام خبرنگار: یحیی دادگر
"تیک‌آف" مثل برق و باد +ویدیو +تصاویر
نقد و بررسی اولین خودروی الکتریکی BYD در ایران

"تیک‌آف" مثل برق و باد +ویدیو +تصاویر

نام خبرنگار: آرش راهبر- یحیی دادگر
«تیک‌آف» با نخستین هاوال در ایران+ ویدیو+ تصاویر
آغاز ویدیو تست‌های خودرونویس با یک محصول جدید

«تیک‌آف» با نخستین هاوال در ایران+ ویدیو+ تصاویر

نام خبرنگار: آرش راهبر-یحیی دادگر
کشنده طلسم
نخستین تجربه رانندگی با فولکس‌واگن پاسات 2018 در ایران

کشنده طلسم

نام خبرنگار: ارشیا عباسی
فرزند هیمالیا در برابر دنا!
مقایسه دنا پلاس و بی‌وای‌دی F3

فرزند هیمالیا در برابر دنا!

نام خبرنگار: یحیی دادگر
گاومیش آمریکایی!
بررسی شورولت بل‌ایر سدان 1954

گاومیش آمریکایی!

نام خبرنگار: یحیی دادگر
هیوندای در پوست جگوار
آزمایش رانندگی با هیوندای النترا AD

هیوندای در پوست جگوار

نام خبرنگار: یحیی دادگر
گوژپشت‌ها
مقایسه دی‌اس 3 و هیوندای ولوستر، ارزان‌ترین خودروهای اسپرت بازار ایران

گوژپشت‌ها

نام خبرنگار: محمد علی ملاعبدالهی
مانستر انرژی در انتظار موستانگ جادویی
فورد با دست پر به ناسکار می‌رود

مانستر انرژی در انتظار موستانگ جادویی

نام خبرنگار: سپهر عظیمی
مدیر مسابقات ناساکار بازداشت شد
به دلیل استفاده از مواد توهم‌زا در حین رانندگی

مدیر مسابقات ناساکار بازداشت شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
آبارث 124 GT4 یک مسابقه‌ای اصیل
بازگشت پرقدرت

آبارث 124 GT4 یک مسابقه‌ای اصیل

نام خبرنگار: مصطفی محدث
پشتیبانی آئودی از تیم‌های مسابقه‌های الکتریکی
با هدف آماده‌سازی برای آینده

پشتیبانی آئودی از تیم‌های مسابقه‌های الکتریکی

نام خبرنگار: مصطفی محدث
نیسان محصول جدید فرمولE را معرفی کرد
حضور رسمی در دسامبر

نیسان محصول جدید فرمولE را معرفی کرد

نام خبرنگار: مصطفی محدث
مرسدس T80 از پیست تا موزه
سالگرد ناکامی مرسدس در شکستن رکورد سرعت

مرسدس T80 از پیست تا موزه

نام خبرنگار: یحیی دادگر
مرسدس GLC 63 S به جنگ سوپراسپرت‌ها می‌رود
به لطف شرکت برابوس

مرسدس GLC 63 S به جنگ سوپراسپرت‌ها می‌رود

نام خبرنگار: یحیی دادگر
آرایش APR روی فولکس واگن اطلس
چهار سیلندر اما قدرتمندتر از شش سیلندر

آرایش APR روی فولکس واگن اطلس

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تبدیل مرسدس یونیماگ به یک کمپر همه فن حریف
به لطف یک تیونر استرالیایی

تبدیل مرسدس یونیماگ به یک کمپر همه فن حریف

نام خبرنگار: یحیی دادگر
شرکت ABT نسخه بنزینی اشکودا کودیاک را تقویت کرد
در راستای دیزل گریزی اروپایی‌ها

شرکت ABT نسخه بنزینی اشکودا کودیاک را تقویت کرد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
فورد فوکوس ST 20 اسب‌بخار قوی‌تر شد
توسط شرکت Mountune

فورد فوکوس ST 20 اسب‌بخار قوی‌تر شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
M2 با جذابیت اضافه
نسخه CS از ب‌ام‌و سری 2 در راه است

M2 با جذابیت اضافه

نام خبرنگار: سپهر عظیمی
گرگی در لباس میش
مرسدس 800 اسب‌بخاری تیون شده به دست جی پاور

گرگی در لباس میش

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نام لوتوس الیز از کجا گرفته شده است؟
با ریشه اسم یک محصول آشنا شوید

نام لوتوس الیز از کجا گرفته شده است؟

نام خبرنگار: مصطفی محدث
موتور وسط، چهار توربو و دوازده سیلندر!
کانسپت‌هایی که فراموش کردیم (11): کرایسلر می فور-توئلو

موتور وسط، چهار توربو و دوازده سیلندر!

نام خبرنگار: مصطفی محدث
بنتلی مولسان W.O ادیشن رونمایی شد
به مناسبت سالگرد 100 سالگی

بنتلی مولسان W.O ادیشن رونمایی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تاریخ‌نویس/ تولید اولین خودروی دیماکسیون
12 جولای 1933

تاریخ‌نویس/ تولید اولین خودروی دیماکسیون

نام خبرنگار: مصطفی محدث
تاریخ‌نویس/ پایان جنگ حقوقی 8 ساله سوزوکی
8 جولای 2004

تاریخ‌نویس/ پایان جنگ حقوقی 8 ساله سوزوکی

نام خبرنگار: مصطفی محدث
دارنده 9 رکورد جهانی
کانسپت‌هایی که فراموش کردیم (10): ب‌ام‌و H2R

دارنده 9 رکورد جهانی

نام خبرنگار: مصطفی محدث
تاریخ‌نویس/ تولید آخرین فورد تاندربرد
1 جولای 2005

تاریخ‌نویس/ تولید آخرین فورد تاندربرد

نام خبرنگار: مصطفی محدث
سواری
سواری
سواری