کد خبر: ۱۹۵۲۷
تاریخ انتشار: ۰۹ مرداد ۱۳۹۷
نویسنده:  
موضوع قیمت‌گذاری خودرو در بازار یا شورای رقابت با توجه به افزایش هزینه تولید از یکسو و اصرار دولت به قیمت‌گذاری دستوری از سوی دیگر، باز هم چالش‌برانگیز شده است.
به گزارش خودرونویس، همان‌طور که پیش‌تر گفته شد برخی منابع آگاه از مخالفت شخص رئیس‌جمهوری با آزادسازی قیمت خودرو خبر می‌دهند و اینکه وی آزادسازی را مترادف با افزایش قیمت خوانده و تاکید کرده که بازار هم‌اکنون ظرفیت آزادسازی قیمت خودرو را ندارد. از دیگر سو اما به‌واسطه افزایش سرسام‌آور نرخ ارز هزینه تولید روند صعودی به خود گرفته و خودروسازان نیز که به‌واسطه نبود بهره‌وری و تکنولوژی تولید، چاره‌ای جز افزایش قیمت ندارند، در وضعیت بی‌ثباتی قراردارند.

مسیر سوم قیمت‌گذاری خودرو

آنطور که مشخص است عواملی همچون نرخ ارز، قیمت نهاده‌های تولید همچون آلومینیوم، مس، فولاد، چدن، لاستیک و آهن مولفه‌های بسیار تاثیرگذاری بر قیمت تمام‌شده خودرو هستند. این در شرایطی است که نهاده‌های مذکور با توجه به شرایط اقتصادی کشور با افزایش چشمگیر قیمت‌ها رو‌به‌رو بوده‌اند و تاثیر مستقیمی بر قیمت خودروهای تولیدی دارند.

با این شرایط اما خودروسازان به‌واسطه حمایت‌های جانبی دولت اجازه قیمت‌گذاری محصولاتشان طبق افزایش قیمت نهاده‌های تولید را ندارند که این امر به اعتقاد بسیاری از کارشناسان با فرآیند پویایی و اقتصادی‌شدن صنعت خودرو مغایرت دارد. از ۶ سال پیش به‌واسطه تعریف شورای اقتصاد از بازار خودرو که آن را در انحصار دو خودروساز بزرگ کشور خوانده است، شورای‌رقابت قدم به عرصه قیمت‌گذاری خودرو گذاشت. آنچه مشخص است شورای اقتصاد با وجود انحصاری که هم‌اکنون بر بازار خودرو حاکم است، آزادسازی قیمت را به صلاح نمی‌داند و معتقد است که پیاده‌سازی این سیستم تنها به ضرر مصرف‌کننده تمام خواهد شد. در عین حال اما موافقان آزادسازی قیمت معتقدند که بخشنامه‌های دستوری شورای رقابت مبنی‌بر تعیین قیمت خودرو هیچ‌گاه، با رضایتمندی مشتریان همراه نبوده هرچند که افزایش کیفیتی نیز از دل این بخشنامه‌ها حاصل نشده است.

از سوی دیگر خودروسازان نیز با گلایه‌مندی از اینکه قیمت‌گذاری دستوری هزینه‌های تولید را پوشش نمی‌دهد بر تولید بسیاری از محصولاتشان با ضرر و زیان تاکید دارند و این روند نامناسب باعث بروز صدمات جبران‌ناپذیر به تولید داخلی شده و خواهد شد. در کنار مخالفان قیمت‌گذاری دستوری اما موافقان، آزادسازی قیمت آن هم در شرایط انحصاری را منجر به نابودی این صنعت می‌خوانند و معتقدند به‌دلیل عدم‌بهره‌وری در زنجیره خودروسازی کشور و نبود تکنولوژی تولید، تنها مسیر خودروسازان برای ادامه حیات افزایش قیمت است که شورای رقابت در این زمینه می‌تواند به‌عنوان یک ضربه‌گیر عمل کند.

جدا از اظهارات مخالفان و موافقان شورای رقابت یا آزادسازی قیمت، هم‌اکنون و با توجه به شرایط خاص اقتصادی کشور به‌نظر می‌رسد که هم مصرف‌کنندگان با توجه به کیفیت محصولات تولیدی حق درخواست قیمت‌گذاری دستوری را دارند و هم تولید‌کنندگان به‌واسطه افزایش قیمت نهاده‌های تولید، می‌توانند آزادسازی قیمت را درخواست کنند.

با این حال اما دولت با نادیده گرفتن خواست تولید‌کنندگان همچنان بر قیمت‌گذاری دستوری اصرار دارد. به این ترتیب با توجه به شرایط موجود این سوال مطرح است که آیا مسیر سومی جدا از حضور شورای رقابت یا آزادسازی برای قیمت‌گذاری خودرو وجود دارد؟ و در نهایت اینکه چه راهکاری را می‌توان در پیش گرفت که ما بین قیمت‌گذاری دستوری و همچنین قیمت‌گذاری آزاد باشد؟ در این زمینه برخی از کارشناسان مقدمه ورود به مسیر سوم قیمت‌گذاری را تثبیت نرخ ارز می‌خوانند و اینکه ابتدا سیاست‌گذاران ارزی کشورباید برای تثبیت نرخ ارز راهکارهایی بیندیشند. آنها تاکید دارند که بعد از تثبیت نرخ ارز، سیاست‌گذاران کلان اقتصاد باید خود را آماده ورود به قیمت‌گذاری در حاشیه بازار کنند و یک‌بار برای همیشه شرایط رقابتی را در بازار ایجاد کنند.

 این کارشناسان تاکید می‌کنند، وجود دو شرکت خودروساز بزرگ کشور و همچنین با چند مونتاژکار نمی‌توان بازار رقابتی را در داخل کشور ایجاد کردو راهکار اصلی برای رقابتی کردن بازار، ایجاد ساز و کار مناسب برای ورود برندهای معتبر بین‌المللی در بازار خودروی کشور است.

 بنابراین این کارشناسان معتقد هستند که دولتی‌ها نباید از آزادسازی قیمت‌ها و همچنین ایجاد فضای رقابتی واهمه داشته باشند، در کوتاه‌مدت امکان دارد شرایط بدتر شود اما در بلندمدت شرایط به سمت تعادل می‌رود. در مقابل برخی دیگر از کارشناسان بر این نکته تاکید دارند که چنانچه دولت نمی‌خواهد تا به فضای رقابتی و همچنین قیمت‌گذاری در حاشیه بازار تن دهد باید به سمت افزایش توان مدیریتی خود در زنجیره خودروسازی کشور برود. این کارشناسان تاکید دارند که سیستم مدیریت خودروسازی کشور، دولتی است.دولت دو راه برای اعمال مدیریت خود در این بخش دارد. راه اول همان کاری است که در ادوار مختلف انجام شده و آن مدیریت عرضه و تقاضا از راه قیمت‌گذاری دستوری است. راه دوم که به‌دلیل سختی‌های آن تاکنون هیچ دولتی حاضر نشده به سمت آن برود، مدیریت سه بخش تامین، تولید و عرضه است. دولت چنانچه تمایلی به قیمت‌گذاری در حاشیه بازار ندارد، باید تمام توان خود را روی مدیریت زنجیره تامین، تولید و عرضه بگذارد. اقدام دولت در کنار تثبیت نرخ ارز سبب می‌شود تا قیمتی برای خودرو شکل بگیرد تا مابین قیمت فعلی خودرو در بازار و کارخانه باشد. در ادامه نیز برخی تعیین قیمت در بازارهای هدف صادراتی را مسیری میانبر برای قیمت‌گذاری خودرو تلقی می‌کنند.

آزادسازی مشروط قیمت خودرو

آنچه مشخص است در دولت کنونی و همچنین در ادوار گذشته همیشه تاکید بر نرخ‌گذاری دستوری بوده است؛ به‌طوری‌که همواره این تفکر بر تصمیمات سیاست‌گذاران اقتصادی کشورسایه انداخته بوده تا بتوانند با نرخ‌گذاری دستوری طرف عرضه و تقاضا را مدیریت کنند، این در حالی است که این شیوه سال‌هاست که در عرصه بین‌المللی منسوخ شده است. در این ارتباط، فربد زاوه، کارشناس خودرو،می گویدکه دولت باید به این شیوه منسوخ خود در زمینه مدیریت عرضه و تقاضا پایان دهد. در حال‌حاضر در اقتصادهای مطرح دنیا، قیمت‌گذاری در تمامی بازارها از جمله بازار خودرو براساس عرضه و تقاضا تعیین می‌شود. این کارشناس در حالی به بحث تعیین قیمت خودرو در حاشیه بازار و براساس عرضه و تقاضا تاکید می‌کند و آن را تنها راه موجود می‌داند که سیاست‌گذاران کلان اقتصاد در دولت‌های گذشته هیچ‌گاه زیر بار این موضوع نرفته‌اند. دولتی‌ها همواره دلیل خود را برای قیمت‌گذاری دستوری خودرو، حمایت از حق و حقوق مصرف‌کنندگان عنوان کرده‌اند.

 زاوه البته بر این نکته تاکید می‌کند که شرایط حاکم در بازار خودرو و همچنین مشکلاتی که خودروسازان با آن دست به گریبان هستند، بیش از آنکه ناشی از قیمت‌گذاری دستوری دولت باشد، ناشی از نوسانات نرخ ارز و بی‌ثباتی در بازار ارزاست. توجه این کارشناس به مشکل ثبات نرخ ارز، در شرایطی است که سیاست‌های ارزی در بانک مرکزی تعیین می‌شود و سیاست‌گذاران صنعتی کشور به نوعی برای حل مسائل مرتبط با صنعت که از ناحیه نوسانات نرخ ارز به‌وجود آمده، دست بالا را ندارند و باید منتظر تصمیمات بانک مرکزی برای حل این معضل باشند. زاوه می‌گوید: باید سیاست‌گذاران کلان اقتصادی، سیاست‌های خود را به سمتی ببرند تا بتوانند تاثیر تحریم‌ها را بر اقتصاد کشور به حداقل برسانند.

برای این منظور اگر چه این کارشناس خودرو پیشنهاد می‌کند تا قیمت‌گذاری در حاشیه بازار تعیین شود، اما پیش‌شرطی نیز قائل است و آن ایجاد بازار رقابتی از طریق حضور برندهای مطرح بین‌المللی در بازار خودروی کشور است. زاوه می‌گوید: در حال حاضر بازار خودروی کشور یک بازار انحصاری است و ترس دولت این است که با تعیین قیمت در حاشیه بازار، کل اختیار این بازار را به خودروسازان واگذار کند. بنابراین برای اینکه این ترس از میان برود باید دولت شرایطی را فراهم کند تا برندهای مطرح خارجی در بازار حضور داشته باشند. در حالی این کارشناس از حضور شرکت‌های بین‌المللی در بازار خودروی کشور سخن می‌گوید که از ابتدای تیرماه سال‌جاری دولت واردات خودرو به کشور را متوقف کرده است.

زاوه می‌گوید: این تصور غلط است که چنانچه امکان واردات خودرو به‌صورت آزادانه وجود داشته باشد، تمام افراد به سمت واردات می‌روند و از این طریق منابع ارزی کشور تضعیف می‌شود. این کارشناس خودرو با اشاره به معضلات مرتبط با واردات خودرو از جمله موانع فنی، لجستیکی، هزینه‌بر بودن تامین قطعات و همچنین خدمات پس از فروش، معتقد است در شرایطی که امکان واردات به‌صورت آزاد وجود داشته باشد، بعد از چندی وارد‌کنندگان به منظور غلبه بر مشکلاتی که در راه واردات وجود دارد تلاش می‌کنند تا خطوط تولید را در داخل کشور راه‌اندازی کنند؛ زیرا برای اینکه بتوانند در یک بازار رقابتی همچنان حضور داشته باشند و سهم خود را به رقبا واگذار نکنند، به سمت کاهش هزینه‌های تولید خواهند رفت.


تغییر دیدگاه مدیریت دولتی

یکی از اصلی ترین دلایلی که سبب بروز نوسانات در بازار خودرو می‌شود، نبود برنامه‌ریزی‌های بلندمدت در ارتباط با این صنعت است.به‌طور مثال در صنعت خودرو، استراتژی‌ تا سال ۱۴۰۴ تدوین شده است. این در حالی است که توجه لازم به این سند نمی‌شود. تمام دولت‌های گذشته و همچنین دولت فعلی، به جای توجه به برنامه‌های بلندمدت تدوین‌شده، سعی دارند با برنامه‌های کوتاه‌مدت مشکلات موجود در این بخش را حل کنند. قیمت‌گذاری دستوری خودرو یکی از راهکارهایی است که مد نظر دولت‌های گوناگون بوده والبته جواب نداده است.

حسن کریمی سنجری، کارشناس خودرو، در ارتباط با این مساله به خبرنگار ما می‌گوید: سیاست قیمت‌گذاری دستوری که از سوی دولت در ادوار مختلف دنبال شده است، جوابگو نیست. از طرف دیگر دولت نمی‌تواند در شرایط فعلی به قیمت‌گذاری در حاشیه بازار تن بدهد؛ زیرا با این کار، اختیار عمل را در اختیار خودروساز قرار می‌دهد و این خودروساز است که می‌تواند به‌دلیل بازار انحصاری که در اختیار دارد، با کاهش عرضه قیمت محصولاتش را افزایش دهد.

این کارشناس با اشاره به آغاز تحریم‌های صنعت خودرو از اواسط مردادماه تاکید می‌کند که دولت در شرایط کنونی دو راه پیش رو دارد، مسیر اول قیمت‌گذاری دستوری است که نتایج آن هم‌اکنون در بخش تولید و بازار به وضوح قابل مشاهده است. مسیر دوم نیز شامل نظارت کامل بر بخش تامین، تولید و عرضه محصولات خودروسازان است.

با توجه به اظهارات این دو کارشناس در باب مسیری تازه برای قیمت‌گذاری خودرو اما برخی دیگر از دست‌اندرکاران صنعت خودرو پیشنهاد دیگری دارند مبنی‌بر اینکه با توجه به مشکلاتی که پیش‌روی تولید‌کنندگان در ارتباط با تولید خودرو وجود دارد و همچنین اصرار دولت بر قیمت‌گذاری دستوری می‌توان سازوکار جایگزینی را برای این منظور تهیه کرد. این کارشناسان معتقد هستند برای تعیین قیمت خودرو در بازار می‌توان ابتدا محصولات تولیدشده در خطوط تولید خودروسازان را به تعداد مشخص به بازارهای هدف صادراتی عرضه کرد، بعد از کشف قیمتی در آن بازارها، قیمت خودرو را برای بازار داخلی تعیین کرد. این کارشناسان تاکید می‌کنند در شرایط حاضر دولت نمی‌تواند قیمت خودرو را آزاد کند و تعیین آن را در اختیار خودروساز قرار دهد، از طرف دیگر خودروساز هم با این شرایط نمی‌تواند تولید کند؛ بنابراین راهی که این کارشناسان پیشنهاد می‌کنند، تعیین قیمت در بازارهای هدف صادراتی است تا از این طریق بتوان قیمت خودرو را با توجه به کیفیت و قدرت خرید مصرف‌کنندگان تعیین کرد.
شرایط فروش خبر
تلگرام
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
خودروهای پاک
خودروهای پاک
«رهام» محصول جدید سایپا معرفی شد+مشخصات فنی
همزمان با هفدهمین نمایشگاه خودرو شیراز

«رهام» محصول جدید سایپا معرفی شد+مشخصات فنی

جی.ای.سی S7 سوغات پاییزی کرمان موتور
در راستای افزایش تنوع محصولات صورت گرفت

جی.ای.سی S7 سوغات پاییزی کرمان موتور

نام خبرنگار: یحیی دادگر
جک J4، تازه وارد سدان‌های ارزان قیمت ایران
نوبرانه بهاری کرمان موتور

جک J4، تازه وارد سدان‌های ارزان قیمت ایران

نام خبرنگار: یحیی دادگر
هاچ‌بک پرآوازه آلمانی در راه ایران است
گلف GTI، به زودی در خیابان‌ها

هاچ‌بک پرآوازه آلمانی در راه ایران است

نام خبرنگار: یحیی دادگر
رونمایی از میتسوبیشی اکلیپس کراس در کیش
آرین موتور به وعده خود عمل کرد

رونمایی از میتسوبیشی اکلیپس کراس در کیش

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نوبرانه 97 نیسان به ایران رسید+ قیمت و مشخصات
برنامه های تولیدی خودروساز ژاپنی در ایران

نوبرانه 97 نیسان به ایران رسید+ قیمت و مشخصات

نام خبرنگار: یحیی دادگر
مرسدس بنز GLC F-Cell با قابلیتی ویژه معرفی شد
هم سوخت هیدروژنی و هم پلاگ این هیبریدی

مرسدس بنز GLC F-Cell با قابلیتی ویژه معرفی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نسل جدید فولکس پاسات ویژه بازار چین معرفی شد
بزرگ‌تر، لوکس‌تر و شکیل‌تر

نسل جدید فولکس پاسات ویژه بازار چین معرفی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نیسان تایتان Ultimate Service از راه رسید
رونمایی در نمایشگاه میامی و اهدا به سازمان صلیب سرخ آمریکا

نیسان تایتان Ultimate Service از راه رسید

نام خبرنگار: یحیی دادگر
مک لارن 720s Track Pack از راه رسید
ابرخودروها هم ارتقا می‌یابند

مک لارن 720s Track Pack از راه رسید

نام خبرنگار: یحیی دادگر
درخشش فراری 488 پیستا اسپایدر در فرانسه
در نمایشگاه خودروی پاریس اتفاق افتاد

درخشش فراری 488 پیستا اسپایدر در فرانسه

نام خبرنگار: یحیی دادگر
خودروی مرموز آئودی در پاریس رونمایی شد
R8 LMS GT3 به پاریس رسید

خودروی مرموز آئودی در پاریس رونمایی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نسخه فیس لیفت لکسوس RC رونمایی شد
در نمایشگاه پاریس صورت گرفت

نسخه فیس لیفت لکسوس RC رونمایی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
خسته نباشی سامورایی
آزمایش بلند مدتِ نیسان ایکس تریل 2017

خسته نباشی سامورایی

نام خبرنگار: رضا صفرآبادی فراهانی
ناگهان، چهل سال قبل
تقابل پهلوان های قدیمی، شورولت بلیزر و فورد برانکو

ناگهان، چهل سال قبل

نام خبرنگار: یحیی دادگر
سوغات تایوان
تجربه رانندگی با لوکسژن S3

سوغات تایوان

نام خبرنگار: یحیی دادگر
"تیک‌آف" مثل برق و باد +ویدیو +تصاویر
نقد و بررسی اولین خودروی الکتریکی BYD در ایران

"تیک‌آف" مثل برق و باد +ویدیو +تصاویر

نام خبرنگار: آرش راهبر- یحیی دادگر
«تیک‌آف» با نخستین هاوال در ایران+ ویدیو+ تصاویر
آغاز ویدیو تست‌های خودرونویس با یک محصول جدید

«تیک‌آف» با نخستین هاوال در ایران+ ویدیو+ تصاویر

نام خبرنگار: آرش راهبر-یحیی دادگر
کشنده طلسم
نخستین تجربه رانندگی با فولکس‌واگن پاسات 2018 در ایران

کشنده طلسم

نام خبرنگار: ارشیا عباسی
فرزند هیمالیا در برابر دنا!
مقایسه دنا پلاس و بی‌وای‌دی F3

فرزند هیمالیا در برابر دنا!

نام خبرنگار: یحیی دادگر
امکان حضور ویتنام در فرمول1
طبق گزارشات جدید

امکان حضور ویتنام در فرمول1

نام خبرنگار: مصطفی محدث
آخرین مراحل تولید نسخه مخصوص پیست سوپرا
مدیر بخش گازو ریسینگ اعلام کرد

آخرین مراحل تولید نسخه مخصوص پیست سوپرا

نام خبرنگار: مصطفی محدث
بزرگ‌ترین مانع فراری در رسیدن به قهرمانی فرمول1
وتل به اشتباهات خودش اعتراف کرد

بزرگ‌ترین مانع فراری در رسیدن به قهرمانی فرمول1

نام خبرنگار: مصطفی محدث
آتشفشانی در دامنه آرارات + تصاویر
دومین دور از مسابقات کشوری آفرود در ماکو برگزار شد

آتشفشانی در دامنه آرارات + تصاویر

نام خبرنگار: آرش راهبر
آستون مارتین و رد بول با یکدیگر همکاری می‌کنند
لمان در انتظار یک شگفتی دیگر

آستون مارتین و رد بول با یکدیگر همکاری می‌کنند

نام خبرنگار: سپهر عظیمی
کیمن GT4 کلاب اسپرت رالی رونمایی شد
آیا پورشه به WRC باز می‌گردد؟

کیمن GT4 کلاب اسپرت رالی رونمایی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
آئودی A8 جدید تهاجمی‌تر و قدرتمندتر می‌شود
به لطف تیونرهای ABT

آئودی A8 جدید تهاجمی‌تر و قدرتمندتر می‌شود

نام خبرنگار: سعید سعیدی
اشکودا Subperb با قلب تپنده آئودی S3
دو برابر قدرت نسخه پایه

اشکودا Subperb با قلب تپنده آئودی S3

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نسخه شش چرخ مرسدس ایکس کلاس در راه است
توسط کارلکس دیزاین صورت خواهد گرفت

نسخه شش چرخ مرسدس ایکس کلاس در راه است

نام خبرنگار: یحیی دادگر
نسخه 650 اسب‌بخاری AMG GT از راه رسید
تیونورها به داد طرفداران مرسدس رسیدند

نسخه 650 اسب‌بخاری AMG GT از راه رسید

نام خبرنگار: یحیی دادگر
رولزرویس کالینان به لیموزین تبدیل شد
اس‌یووی زرهی فوق لوکس 2 میلیون دلاری

رولزرویس کالینان به لیموزین تبدیل شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
پاگودا به دست کارلکس دیزاین سپرده شد
اعمال تغییرات درون کابین شاهکار مرسدس

پاگودا به دست کارلکس دیزاین سپرده شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
فورد موستانگ به دست یک تیونر لبنانی 2000 اسب‌بخاری شد
تولید کوهی از گشتاور در دور پایین

فورد موستانگ به دست یک تیونر لبنانی 2000 اسب‌بخاری شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
وقتی پینین‌فارینا پیشنهاد هنری فورد را رد کرد!
یک یادآوری تاریخی جالب

وقتی پینین‌فارینا پیشنهاد هنری فورد را رد کرد!

نام خبرنگار: مصطفی محدث
نام لوتوس الیز از کجا گرفته شده است؟
با ریشه اسم یک محصول آشنا شوید

نام لوتوس الیز از کجا گرفته شده است؟

نام خبرنگار: مصطفی محدث
موتور وسط، چهار توربو و دوازده سیلندر!
کانسپت‌هایی که فراموش کردیم (11): کرایسلر می فور-توئلو

موتور وسط، چهار توربو و دوازده سیلندر!

نام خبرنگار: مصطفی محدث
بنتلی مولسان W.O ادیشن رونمایی شد
به مناسبت سالگرد 100 سالگی

بنتلی مولسان W.O ادیشن رونمایی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تاریخ‌نویس/ تولید اولین خودروی دیماکسیون
12 جولای 1933

تاریخ‌نویس/ تولید اولین خودروی دیماکسیون

نام خبرنگار: مصطفی محدث
تاریخ‌نویس/ پایان جنگ حقوقی 8 ساله سوزوکی
8 جولای 2004

تاریخ‌نویس/ پایان جنگ حقوقی 8 ساله سوزوکی

نام خبرنگار: مصطفی محدث
دارنده 9 رکورد جهانی
کانسپت‌هایی که فراموش کردیم (10): ب‌ام‌و H2R

دارنده 9 رکورد جهانی

نام خبرنگار: مصطفی محدث
خودروهای پاک
خودروهای پاک
خودروهای پاک