کد خبر: ۱۹۵۲۷
تاریخ انتشار: ۰۹ مرداد ۱۳۹۷
نویسنده:  
موضوع قیمت‌گذاری خودرو در بازار یا شورای رقابت با توجه به افزایش هزینه تولید از یکسو و اصرار دولت به قیمت‌گذاری دستوری از سوی دیگر، باز هم چالش‌برانگیز شده است.
به گزارش خودرونویس، همان‌طور که پیش‌تر گفته شد برخی منابع آگاه از مخالفت شخص رئیس‌جمهوری با آزادسازی قیمت خودرو خبر می‌دهند و اینکه وی آزادسازی را مترادف با افزایش قیمت خوانده و تاکید کرده که بازار هم‌اکنون ظرفیت آزادسازی قیمت خودرو را ندارد. از دیگر سو اما به‌واسطه افزایش سرسام‌آور نرخ ارز هزینه تولید روند صعودی به خود گرفته و خودروسازان نیز که به‌واسطه نبود بهره‌وری و تکنولوژی تولید، چاره‌ای جز افزایش قیمت ندارند، در وضعیت بی‌ثباتی قراردارند.

مسیر سوم قیمت‌گذاری خودرو

آنطور که مشخص است عواملی همچون نرخ ارز، قیمت نهاده‌های تولید همچون آلومینیوم، مس، فولاد، چدن، لاستیک و آهن مولفه‌های بسیار تاثیرگذاری بر قیمت تمام‌شده خودرو هستند. این در شرایطی است که نهاده‌های مذکور با توجه به شرایط اقتصادی کشور با افزایش چشمگیر قیمت‌ها رو‌به‌رو بوده‌اند و تاثیر مستقیمی بر قیمت خودروهای تولیدی دارند.

با این شرایط اما خودروسازان به‌واسطه حمایت‌های جانبی دولت اجازه قیمت‌گذاری محصولاتشان طبق افزایش قیمت نهاده‌های تولید را ندارند که این امر به اعتقاد بسیاری از کارشناسان با فرآیند پویایی و اقتصادی‌شدن صنعت خودرو مغایرت دارد. از ۶ سال پیش به‌واسطه تعریف شورای اقتصاد از بازار خودرو که آن را در انحصار دو خودروساز بزرگ کشور خوانده است، شورای‌رقابت قدم به عرصه قیمت‌گذاری خودرو گذاشت. آنچه مشخص است شورای اقتصاد با وجود انحصاری که هم‌اکنون بر بازار خودرو حاکم است، آزادسازی قیمت را به صلاح نمی‌داند و معتقد است که پیاده‌سازی این سیستم تنها به ضرر مصرف‌کننده تمام خواهد شد. در عین حال اما موافقان آزادسازی قیمت معتقدند که بخشنامه‌های دستوری شورای رقابت مبنی‌بر تعیین قیمت خودرو هیچ‌گاه، با رضایتمندی مشتریان همراه نبوده هرچند که افزایش کیفیتی نیز از دل این بخشنامه‌ها حاصل نشده است.

از سوی دیگر خودروسازان نیز با گلایه‌مندی از اینکه قیمت‌گذاری دستوری هزینه‌های تولید را پوشش نمی‌دهد بر تولید بسیاری از محصولاتشان با ضرر و زیان تاکید دارند و این روند نامناسب باعث بروز صدمات جبران‌ناپذیر به تولید داخلی شده و خواهد شد. در کنار مخالفان قیمت‌گذاری دستوری اما موافقان، آزادسازی قیمت آن هم در شرایط انحصاری را منجر به نابودی این صنعت می‌خوانند و معتقدند به‌دلیل عدم‌بهره‌وری در زنجیره خودروسازی کشور و نبود تکنولوژی تولید، تنها مسیر خودروسازان برای ادامه حیات افزایش قیمت است که شورای رقابت در این زمینه می‌تواند به‌عنوان یک ضربه‌گیر عمل کند.

جدا از اظهارات مخالفان و موافقان شورای رقابت یا آزادسازی قیمت، هم‌اکنون و با توجه به شرایط خاص اقتصادی کشور به‌نظر می‌رسد که هم مصرف‌کنندگان با توجه به کیفیت محصولات تولیدی حق درخواست قیمت‌گذاری دستوری را دارند و هم تولید‌کنندگان به‌واسطه افزایش قیمت نهاده‌های تولید، می‌توانند آزادسازی قیمت را درخواست کنند.

با این حال اما دولت با نادیده گرفتن خواست تولید‌کنندگان همچنان بر قیمت‌گذاری دستوری اصرار دارد. به این ترتیب با توجه به شرایط موجود این سوال مطرح است که آیا مسیر سومی جدا از حضور شورای رقابت یا آزادسازی برای قیمت‌گذاری خودرو وجود دارد؟ و در نهایت اینکه چه راهکاری را می‌توان در پیش گرفت که ما بین قیمت‌گذاری دستوری و همچنین قیمت‌گذاری آزاد باشد؟ در این زمینه برخی از کارشناسان مقدمه ورود به مسیر سوم قیمت‌گذاری را تثبیت نرخ ارز می‌خوانند و اینکه ابتدا سیاست‌گذاران ارزی کشورباید برای تثبیت نرخ ارز راهکارهایی بیندیشند. آنها تاکید دارند که بعد از تثبیت نرخ ارز، سیاست‌گذاران کلان اقتصاد باید خود را آماده ورود به قیمت‌گذاری در حاشیه بازار کنند و یک‌بار برای همیشه شرایط رقابتی را در بازار ایجاد کنند.

 این کارشناسان تاکید می‌کنند، وجود دو شرکت خودروساز بزرگ کشور و همچنین با چند مونتاژکار نمی‌توان بازار رقابتی را در داخل کشور ایجاد کردو راهکار اصلی برای رقابتی کردن بازار، ایجاد ساز و کار مناسب برای ورود برندهای معتبر بین‌المللی در بازار خودروی کشور است.

 بنابراین این کارشناسان معتقد هستند که دولتی‌ها نباید از آزادسازی قیمت‌ها و همچنین ایجاد فضای رقابتی واهمه داشته باشند، در کوتاه‌مدت امکان دارد شرایط بدتر شود اما در بلندمدت شرایط به سمت تعادل می‌رود. در مقابل برخی دیگر از کارشناسان بر این نکته تاکید دارند که چنانچه دولت نمی‌خواهد تا به فضای رقابتی و همچنین قیمت‌گذاری در حاشیه بازار تن دهد باید به سمت افزایش توان مدیریتی خود در زنجیره خودروسازی کشور برود. این کارشناسان تاکید دارند که سیستم مدیریت خودروسازی کشور، دولتی است.دولت دو راه برای اعمال مدیریت خود در این بخش دارد. راه اول همان کاری است که در ادوار مختلف انجام شده و آن مدیریت عرضه و تقاضا از راه قیمت‌گذاری دستوری است. راه دوم که به‌دلیل سختی‌های آن تاکنون هیچ دولتی حاضر نشده به سمت آن برود، مدیریت سه بخش تامین، تولید و عرضه است. دولت چنانچه تمایلی به قیمت‌گذاری در حاشیه بازار ندارد، باید تمام توان خود را روی مدیریت زنجیره تامین، تولید و عرضه بگذارد. اقدام دولت در کنار تثبیت نرخ ارز سبب می‌شود تا قیمتی برای خودرو شکل بگیرد تا مابین قیمت فعلی خودرو در بازار و کارخانه باشد. در ادامه نیز برخی تعیین قیمت در بازارهای هدف صادراتی را مسیری میانبر برای قیمت‌گذاری خودرو تلقی می‌کنند.

آزادسازی مشروط قیمت خودرو

آنچه مشخص است در دولت کنونی و همچنین در ادوار گذشته همیشه تاکید بر نرخ‌گذاری دستوری بوده است؛ به‌طوری‌که همواره این تفکر بر تصمیمات سیاست‌گذاران اقتصادی کشورسایه انداخته بوده تا بتوانند با نرخ‌گذاری دستوری طرف عرضه و تقاضا را مدیریت کنند، این در حالی است که این شیوه سال‌هاست که در عرصه بین‌المللی منسوخ شده است. در این ارتباط، فربد زاوه، کارشناس خودرو،می گویدکه دولت باید به این شیوه منسوخ خود در زمینه مدیریت عرضه و تقاضا پایان دهد. در حال‌حاضر در اقتصادهای مطرح دنیا، قیمت‌گذاری در تمامی بازارها از جمله بازار خودرو براساس عرضه و تقاضا تعیین می‌شود. این کارشناس در حالی به بحث تعیین قیمت خودرو در حاشیه بازار و براساس عرضه و تقاضا تاکید می‌کند و آن را تنها راه موجود می‌داند که سیاست‌گذاران کلان اقتصاد در دولت‌های گذشته هیچ‌گاه زیر بار این موضوع نرفته‌اند. دولتی‌ها همواره دلیل خود را برای قیمت‌گذاری دستوری خودرو، حمایت از حق و حقوق مصرف‌کنندگان عنوان کرده‌اند.

 زاوه البته بر این نکته تاکید می‌کند که شرایط حاکم در بازار خودرو و همچنین مشکلاتی که خودروسازان با آن دست به گریبان هستند، بیش از آنکه ناشی از قیمت‌گذاری دستوری دولت باشد، ناشی از نوسانات نرخ ارز و بی‌ثباتی در بازار ارزاست. توجه این کارشناس به مشکل ثبات نرخ ارز، در شرایطی است که سیاست‌های ارزی در بانک مرکزی تعیین می‌شود و سیاست‌گذاران صنعتی کشور به نوعی برای حل مسائل مرتبط با صنعت که از ناحیه نوسانات نرخ ارز به‌وجود آمده، دست بالا را ندارند و باید منتظر تصمیمات بانک مرکزی برای حل این معضل باشند. زاوه می‌گوید: باید سیاست‌گذاران کلان اقتصادی، سیاست‌های خود را به سمتی ببرند تا بتوانند تاثیر تحریم‌ها را بر اقتصاد کشور به حداقل برسانند.

برای این منظور اگر چه این کارشناس خودرو پیشنهاد می‌کند تا قیمت‌گذاری در حاشیه بازار تعیین شود، اما پیش‌شرطی نیز قائل است و آن ایجاد بازار رقابتی از طریق حضور برندهای مطرح بین‌المللی در بازار خودروی کشور است. زاوه می‌گوید: در حال حاضر بازار خودروی کشور یک بازار انحصاری است و ترس دولت این است که با تعیین قیمت در حاشیه بازار، کل اختیار این بازار را به خودروسازان واگذار کند. بنابراین برای اینکه این ترس از میان برود باید دولت شرایطی را فراهم کند تا برندهای مطرح خارجی در بازار حضور داشته باشند. در حالی این کارشناس از حضور شرکت‌های بین‌المللی در بازار خودروی کشور سخن می‌گوید که از ابتدای تیرماه سال‌جاری دولت واردات خودرو به کشور را متوقف کرده است.

زاوه می‌گوید: این تصور غلط است که چنانچه امکان واردات خودرو به‌صورت آزادانه وجود داشته باشد، تمام افراد به سمت واردات می‌روند و از این طریق منابع ارزی کشور تضعیف می‌شود. این کارشناس خودرو با اشاره به معضلات مرتبط با واردات خودرو از جمله موانع فنی، لجستیکی، هزینه‌بر بودن تامین قطعات و همچنین خدمات پس از فروش، معتقد است در شرایطی که امکان واردات به‌صورت آزاد وجود داشته باشد، بعد از چندی وارد‌کنندگان به منظور غلبه بر مشکلاتی که در راه واردات وجود دارد تلاش می‌کنند تا خطوط تولید را در داخل کشور راه‌اندازی کنند؛ زیرا برای اینکه بتوانند در یک بازار رقابتی همچنان حضور داشته باشند و سهم خود را به رقبا واگذار نکنند، به سمت کاهش هزینه‌های تولید خواهند رفت.


تغییر دیدگاه مدیریت دولتی

یکی از اصلی ترین دلایلی که سبب بروز نوسانات در بازار خودرو می‌شود، نبود برنامه‌ریزی‌های بلندمدت در ارتباط با این صنعت است.به‌طور مثال در صنعت خودرو، استراتژی‌ تا سال ۱۴۰۴ تدوین شده است. این در حالی است که توجه لازم به این سند نمی‌شود. تمام دولت‌های گذشته و همچنین دولت فعلی، به جای توجه به برنامه‌های بلندمدت تدوین‌شده، سعی دارند با برنامه‌های کوتاه‌مدت مشکلات موجود در این بخش را حل کنند. قیمت‌گذاری دستوری خودرو یکی از راهکارهایی است که مد نظر دولت‌های گوناگون بوده والبته جواب نداده است.

حسن کریمی سنجری، کارشناس خودرو، در ارتباط با این مساله به خبرنگار ما می‌گوید: سیاست قیمت‌گذاری دستوری که از سوی دولت در ادوار مختلف دنبال شده است، جوابگو نیست. از طرف دیگر دولت نمی‌تواند در شرایط فعلی به قیمت‌گذاری در حاشیه بازار تن بدهد؛ زیرا با این کار، اختیار عمل را در اختیار خودروساز قرار می‌دهد و این خودروساز است که می‌تواند به‌دلیل بازار انحصاری که در اختیار دارد، با کاهش عرضه قیمت محصولاتش را افزایش دهد.

این کارشناس با اشاره به آغاز تحریم‌های صنعت خودرو از اواسط مردادماه تاکید می‌کند که دولت در شرایط کنونی دو راه پیش رو دارد، مسیر اول قیمت‌گذاری دستوری است که نتایج آن هم‌اکنون در بخش تولید و بازار به وضوح قابل مشاهده است. مسیر دوم نیز شامل نظارت کامل بر بخش تامین، تولید و عرضه محصولات خودروسازان است.

با توجه به اظهارات این دو کارشناس در باب مسیری تازه برای قیمت‌گذاری خودرو اما برخی دیگر از دست‌اندرکاران صنعت خودرو پیشنهاد دیگری دارند مبنی‌بر اینکه با توجه به مشکلاتی که پیش‌روی تولید‌کنندگان در ارتباط با تولید خودرو وجود دارد و همچنین اصرار دولت بر قیمت‌گذاری دستوری می‌توان سازوکار جایگزینی را برای این منظور تهیه کرد. این کارشناسان معتقد هستند برای تعیین قیمت خودرو در بازار می‌توان ابتدا محصولات تولیدشده در خطوط تولید خودروسازان را به تعداد مشخص به بازارهای هدف صادراتی عرضه کرد، بعد از کشف قیمتی در آن بازارها، قیمت خودرو را برای بازار داخلی تعیین کرد. این کارشناسان تاکید می‌کنند در شرایط حاضر دولت نمی‌تواند قیمت خودرو را آزاد کند و تعیین آن را در اختیار خودروساز قرار دهد، از طرف دیگر خودروساز هم با این شرایط نمی‌تواند تولید کند؛ بنابراین راهی که این کارشناسان پیشنهاد می‌کنند، تعیین قیمت در بازارهای هدف صادراتی است تا از این طریق بتوان قیمت خودرو را با توجه به کیفیت و قدرت خرید مصرف‌کنندگان تعیین کرد.
شرایط فروش خبر
تلگرام
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
خودروهای پاک
خودروهای پاک
چری آریزو6 در ایران رونمایی و قیمت گذاری شد
زیبا، لوکس، با کیفیت و بی رقیب

چری آریزو6 در ایران رونمایی و قیمت گذاری شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
آغاز تولید بیسو در خط تولید سیف خودرو + تصاویر + ویدیو
رونمایی از محصولی جدید در نمایشگاه شیراز 98

آغاز تولید بیسو در خط تولید سیف خودرو + تصاویر + ویدیو

نام خبرنگار: یحیی دادگر
بیسو با دو محصول در ایران استارت می زند+قیمت
با اولین بخشنامه پیش فروش از هفته آینده

بیسو با دو محصول در ایران استارت می زند+قیمت

نام خبرنگار: احمد بروغنی
تیگو 7 جدید با 18 تغییر پیش‌فروش می‌شود
با حضور خبرنگاران و مدیران چری معرفی شد

تیگو 7 جدید با 18 تغییر پیش‌فروش می‌شود

نام خبرنگار: آرش راهبر
«رهام» محصول جدید سایپا معرفی شد+مشخصات فنی
همزمان با هفدهمین نمایشگاه خودرو شیراز

«رهام» محصول جدید سایپا معرفی شد+مشخصات فنی

جی.ای.سی S7 سوغات پاییزی کرمان موتور
در راستای افزایش تنوع محصولات صورت گرفت

جی.ای.سی S7 سوغات پاییزی کرمان موتور

نام خبرنگار: یحیی دادگر
بنتلی کانتیننتال GT هشت سیلندر رسما معرفی شد + تصاویر
در دو نسخه کوپه و کانورتیبل

بنتلی کانتیننتال GT هشت سیلندر رسما معرفی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
کادیلاک CT5 2020 رونمایی شد + تصاویر
جانشین CTS از راه رسید

کادیلاک CT5 2020 رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
کپی هندی جیپ رسید
نسل جدید ماهیندرا تار رونمایی شد

کپی هندی جیپ رسید

نام خبرنگار: فاطمه صادقی
تسلا مدل Y رسما رونمایی شد + تصاویر
صفر تا 96 در 3.5 ثانیه

تسلا مدل Y رسما رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
اسباب بازی 34 هزار دلاری بوگاتی از راه رسید + تصاویر
13 اسب‌بخار قدرت و دیفرانسیل ضد لغزش

اسباب بازی 34 هزار دلاری بوگاتی از راه رسید + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
سلاح مسابقه‌ای مک‌لارن رونمایی شد + تصاویر
سنا GTR از راه رسید

سلاح مسابقه‌ای مک‌لارن رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
آئودی Q4 e-tron مفهومی رونمایی شد + تصاویر
در نمایشگاه ژنو صورت گرفت

آئودی Q4 e-tron مفهومی رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
ماتِ مبهوت کننده
ساعاتی با مرسدس CLS منحصر به فرد پایتخت ...

ماتِ مبهوت کننده

نام خبرنگار: امیرحسین پورسینا
من هوندا آکورد هستم!
یادآوری خاطرات خوب با یک خودرو عالی از دهه 1990

من هوندا آکورد هستم!

نام خبرنگار: امیرحسین پورسینا
یک روز پرفشار المپیکی
اولین تست چری آریزو 6 در پیست آزادی برگزار شد

یک روز پرفشار المپیکی

نام خبرنگار: آرش راهبر
خسته نباشی سامورایی
آزمایش بلند مدتِ نیسان ایکس تریل 2017

خسته نباشی سامورایی

نام خبرنگار: رضا صفرآبادی فراهانی
ناگهان، چهل سال قبل
تقابل پهلوان های قدیمی، شورولت بلیزر و فورد برانکو

ناگهان، چهل سال قبل

نام خبرنگار: یحیی دادگر
سوغات تایوان
تجربه رانندگی با لوکسژن S3

سوغات تایوان

نام خبرنگار: یحیی دادگر
"تیک‌آف" مثل برق و باد +ویدیو +تصاویر
نقد و بررسی اولین خودروی الکتریکی BYD در ایران

"تیک‌آف" مثل برق و باد +ویدیو +تصاویر

نام خبرنگار: آرش راهبر- یحیی دادگر
واکنش پژو نسبت به رکوردشکنی فولکس واگن
آیا شیر فرانسوی به Pikes Peak می‌رود؟

واکنش پژو نسبت به رکوردشکنی فولکس واگن

نام خبرنگار: یحیی دادگر
وندال One با قلب تپنده هوندا سیویک R معرفی شد
خودرویی مسابقه‌ای و فوق سبک با 560 اسب‌بخار قدرت

وندال One با قلب تپنده هوندا سیویک R معرفی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
حماسه 9 ثانیه! + ویدیو
رکورد مسابقات درگ 400 متر ایران شکسته شد

حماسه 9 ثانیه! + ویدیو

نام خبرنگار: تحریریه خودرونویس
پورشه کیمن GT4 کلاب اسپرت از رسید + تصاویر
پیشکشی برای حرفه‌ای‌ها و آماتورها

پورشه کیمن GT4 کلاب اسپرت از رسید + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
بازگشت 530 MLE به دوران درخشش
سایت آفریقای جنوبی ‌ب‌ام‌و در پی احیای یک اسطوره

بازگشت 530 MLE به دوران درخشش

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تاجگذاری همیلتون در شب سرخوشی رایکونن
مراسم ویژه FIA برای قهرمانان اتومبیلرانی در سال 2018

تاجگذاری همیلتون در شب سرخوشی رایکونن

نام خبرنگار: آرش راهبر
فروش خوب کتاب شعر رایکونن
هنرهای پنهان مرد یخی

فروش خوب کتاب شعر رایکونن

نام خبرنگار: آرش راهبر
قورباغه وحشی + تصاویر
فولکس واگن بیتل با پیشرانه سوبارو

قورباغه وحشی + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تیونینگ اولین M3 تاریخ + تصاویر
390 اسب‌بخار قدرت و 530 نیوتن‌متر گشتاور

تیونینگ اولین M3 تاریخ + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تیونینگ آئودی RS5 اسپرتبک به دست ABT
عرضه تنها 50 دستگاه در سراسر جهان

تیونینگ آئودی RS5 اسپرتبک به دست ABT

نام خبرنگار: یحیی دادگر
منصوری به سراغ بنتلی کانتیننتال GT رفت
الماس بریتانیایی در قلب ژنو

منصوری به سراغ بنتلی کانتیننتال GT رفت

نام خبرنگار: یحیی دادگر
هنسی به داد فورد رنجر رسید
در نبود نسخه راپتور صورت گرفت

هنسی به داد فورد رنجر رسید

نام خبرنگار: یحیی دادگر
برابوس G63 وایداستار رونمایی شد + تصاویر
در نمایشگاه ژنو 2019 صورت گرفت

برابوس G63 وایداستار رونمایی شد + تصاویر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
ب‌ا‌م‌و X4 با طعم AC اشنیتزر
نصب چند قطعه اضافی و افزایش جزیی قدرت پیشرانه

ب‌ا‌م‌و X4 با طعم AC اشنیتزر

نام خبرنگار: یحیی دادگر
سدانی که دوست داشت کراس‌اوور باشد
کانسپت هایی که فراموش کردیم (13): بیوک سیگنیا

سدانی که دوست داشت کراس‌اوور باشد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
وقتی پینین‌فارینا پیشنهاد هنری فورد را رد کرد!
یک یادآوری تاریخی جالب

وقتی پینین‌فارینا پیشنهاد هنری فورد را رد کرد!

نام خبرنگار: مصطفی محدث
نام لوتوس الیز از کجا گرفته شده است؟
با ریشه اسم یک محصول آشنا شوید

نام لوتوس الیز از کجا گرفته شده است؟

نام خبرنگار: مصطفی محدث
موتور وسط، چهار توربو و دوازده سیلندر!
کانسپت‌هایی که فراموش کردیم (11): کرایسلر می فور-توئلو

موتور وسط، چهار توربو و دوازده سیلندر!

نام خبرنگار: مصطفی محدث
بنتلی مولسان W.O ادیشن رونمایی شد
به مناسبت سالگرد 100 سالگی

بنتلی مولسان W.O ادیشن رونمایی شد

نام خبرنگار: یحیی دادگر
تاریخ‌نویس/ تولید اولین خودروی دیماکسیون
12 جولای 1933

تاریخ‌نویس/ تولید اولین خودروی دیماکسیون

نام خبرنگار: مصطفی محدث
تاریخ‌نویس/ پایان جنگ حقوقی 8 ساله سوزوکی
8 جولای 2004

تاریخ‌نویس/ پایان جنگ حقوقی 8 ساله سوزوکی

نام خبرنگار: مصطفی محدث
خودروهای پاک
خودروهای پاک
خودروهای پاک